İpotek teminatlı cari hesap alacağına dayalı itirazın iptali davasında, ticari defterlerin delil niteliğini inceleyen Samsun Bölge Adliye Mahkemesi istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacı şirketin davalı firmadan alüminyum malzeme tedarikinden kaynaklanan 734.452,52 TL alacağının tahsili için, davalı şahısça teminat olarak verilen taşınmaz ipoteğinin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasını konu almaktadır; ilk derece mahkemesi, davacının alacağını ispat yükümlülüğünü değerlendirmiş, ihtarname dışında yeterli yazılı delil bulamamış ve ticari defterlerin eksiksiz, usulüne uygun tutulması ve kayıtlarının birbirini doğrulaması halinde delil olarak kabul edilebileceği hususunu incelemiştir.
DOSYA NO
: █████████KARAR NO
: █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
: ....ÜYE
: ....ÜYE
: ....KATİP
: ....İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2024NUMARASI
: ███████ █████████DAVACI
: ....VEKİLİ
: ....DAVALILAR
:....VEKİLİ
: ....VEKİLİ
: ....DAVANIN KONUSU
: İtirazın İptaliTARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekili █████/2022 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı ....'nın asıl borçlu ....'nin doğmuş ve doğacak borçlarının teminatı olmak üzere, maliki olduğu taşınmaz üzerinde 4.000.000,00-TL bedelle ipotek tesis ettiğini, müvekkili şirket'in alüminyum malzeme ve kompozit panel üretimi yapan bir şirket olup, davalı ....'nin müvekkili şirkete 734.452,52-TL borcu bulunduğunu, davalılara borcun ödenmesi, aksi takdirde ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takibe geçileceği hususunda Bakırköy 26. Noterliği'nin 14.08.2020 tarihli ve .... yevmiye no'lu ihtarnamenin keşide edildiğini, ihtarnameye rağmen borcun ödenmemesi üzerine davalılar aleyhine Samsun İcra Müdürlüğü'nün .... Esas dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların itirazı nedeniyle takibin durduğunu beyanla davalıların itirazın iptaline, takibin devamına, davalılar aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini dava ve talep ettiği anlaşılmıştır.Davalılar vekili █████/2022 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin müvekkil şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığını, müvekkili tarafından tanzim edilen faturalara karşı davacının itiraz etmediğini, bunun yerine geriye fatura keşide ettiğini, oysa ki müvekkilinin faturalara konu malları teslim etmiş olmakla davacıdan alacaklı olduğunu, davacı tarafça iş bu faturalara karşı süresinde itiraz edilmediği gibi taşınır malların teslimine ilişkin herhangi bir çekince vesaire belirtilmeden teslim alındığını, buna göre yapılan mahsup karşısında müvekkil şirketin 453.998,70 alacaklı olduğu tespit edildiğini ve davacı tarafa Samsun 6. Noterliği'nin 10.08.2020 tarihli ve .... yev nolu ihtarnamede alacağın ödenmesi ve ipoteğin fekki için süre verildiğini, iş bu süre içerisinde borç ödenmediğini, davacı tarafça keşide edildiği iddia olunan takip öncesi kat ihtarı da taraflarına tebliğ edilmediğini beyanla davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunduğu anlaşılmıştır.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
:İlk derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesinde "1-Tüm dosya kapsamından; davacı tarafından davalı aleyhine İstanbul 10. İcra Dairesinin ....sayılı takip dosyasıyla yapılan takipte İcra Dairesinin yetkisine itiraz üzerine dosyanın Samsun İcra Dairesine gönderildiği ve .... esastan yeniden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ödeme emri tanzim edildiği, davalıların süresi içerisinde takip itirazı sonucu durdurulan takibin devamı sağlamak için işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.2-İcra dosyasına göre takibin dayanağı █████████ hissesi davalı ....'ya ait olan Samsun Tekkeköy ilçesi Asarağaç mahallesi .... ada .... parselde kayıtlı taşınmaza konulan █████/2012 tarih 3689 yevmiye nolu ipotek belgesidir. İpotek akit tablosuna göre davalı .... diğer davalı şirketin borçlarına karşı 4.000.000,00 TL limitle taşınmazı ipotek etmiştir. Takibe konu alacağın ise cari hesap borcundan kaynaklı olduğu görülmektedir.3-Davalılardan ....nin asıl borçlu olduğu, davalı ...'nın ise şirketin borcu için taşınmazı üzerine ipotek tesis ettirdiği anlaşılmakla, her iki davalının pasif husumet ehliyetinin bulunduğu tespit edilmiştir.4-Davacı şirket cari ilişki kapsamında davalılardan alacaklı olduğunu ileri sürdüğüne göre öncelikle alacaklı olduğunu, miktara göre HMK 200 ve devamı maddeleri gereği kesin/yazılı delillerle ispatlamalıdır. Dosya kapsamında yazılı delil zımmında taraflarca çekilen ihtarnameler dışında başkaca delil bulunmamaktadır. İddianameler ise davacının alacağını tam anlamıyla ispata yeterli gözükmemektedir. Bu durumda davacının dayanabileceği yazılı delil ticari defterleridir.5-HMK'daki düzenlemeye göre ticari defterler yazılı deliller arasında olup TTK'nın 64 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olmakla birlikte delil olma vasfı ise HMK 222. maddesinde açıklanmıştır. Maddedeki düzenlemeye göre ticari davalarda tarafların ticari defterlerin ibrazına mahkemece kendiliğinden veya taraflardan birinin talebinin üzerine karar verilebilir. Dosya kapsamından tarafların ticari defterlerine delil olarak dayandıkları görülmekle defterler bilirkişi marifetiyle incelenmiştir.6-Ticari defterlerin ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksini senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın usulüne uygun tutulan ticari defterlerinin ilgili hususta hiç bir delil içermemesi halinde ticari defterler sahibi lehine delil olarak kullanılamaz.7-Dosyada tarafların ticari defterlerin incelenmesine ilişkin pek çok kez bilirkişi raporu alınmıştır. Alınan raporlardan anlaşılacağı üzere davacı tarafın uyuşmazlık konusu dönemine ilişkin ticari defterlerinin açılış kapanış kayıtlarının süresinde yaptırıldığı, defterlerin eksiksiz ve kanuna uygun olarak tutulduğu ve kayıtların birbirini doğruladığı anlaşılmaktadır. █████/2022 tarihli bilirkişi raporunda davalı şirketin ilgili döneme ilişkin ticari defterlerininde usulüne uygun tutulduğu açılış kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, kayıtların birbirini doğruladığı görülmekle, her iki taraf ticari defterlerin lehe/aleyhe delil olabileceği kanaatine varılmıştır.8-Davacı takip talebinde cari hesap ( taraflarca cari hesap sözleşmesi sunulmamış olup şirketler arasındaki ilişkinin açık hesap şeklinde yürütüldüğü) borcundan kaynaklı 789.163,84 TL alacak talep etmektedir. █████/2024 tarihli bilirkişi raporu ile diğer bilirkişi raporlarından da anlaşılacağı üzere davacının takip talebinde davalılardan talep ettiği 789.163,84 TL kendi ticari defter kayıtlarına göre 2019 devir bakiyesi 727.228,63 TL, 8.841,81 USD karşılığı 51.935,21 TL ve ödenmeyen çek bedeli 10.000,00 TL toplamından oluşmaktadır. Öyle ise bu miktarda alacaklı olduğu yasal delillerle ispatlamalıdır. Davalı şirketin 2019 yılı devir bakiyesi ise 516.228,62 TL, 8.841,81 USD karşılığı 226.249,73 TL olup defter kayıtlarının bu anlamda birbirini teyit etmediği görülmüştür.9-█████/2023 tarihli bilirkişi raporunda davacı ile davalı şirketlerin 2019 yılı devir bakiyesi arasındaki fark davacının kayıtlarına aldığı davalının ise kayıtlarına almadığı toplam 211.000,00 TL bedelli çeklerden kaynaklı olduğu tespit edilmiştir. Rapora göre karşılıksız çıkan çekleri davacı defterine █████/2019 tarihinde 77.000,00 TL, █████/2019 tarihinde 78.000,00 TL, █████/2019 tarihinde 56.000,00 TL olarak davalı şirketi borçlandırmak suretiyle tekrar almıştır. Davalı tarafın defterlerinde ise ödendiğine dair bir kayıt yoktur. Aynı tespitler █████/2024 tarihli raporda da yapılmıştır. İstanbul Anadolu 2. Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyaya sunulan █████/2022 tarihli raporda defter kayıtları █████/2020 tarihi itibariyle incelenmesi sebebiyle farklı sonuca ulaşılmıştır. Böylece 2019 yılı devir bakiyesi yönünden davacı kayıtlarındaki 727.228,63 TL'nin esas alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.10-Her iki şirketin defter kayıtlarından davacının 8.841,81 USD alacaklı olduğu sabittir. Bilirkişi raporlarına göre davacı defterine kur değerlendirmesi yapmadan TL karşılığı 51.935,21 TL davalı şirketi borçlandırmış, davalı ise kur değerlendirmesi yaparak defterine 226.249,73 TL borç kaydetmiştir. Takip talebi içerisinde davacı kendi defter kayıtlarını esas aldığından bu kısım yönünden de davacı defterindeki rakamın değerlendirilmesi gerekmiştir.11-Bilirkişi raporlarından davalı şirketin 10.000,00 TL çek bedelini ödemediği, davacının bunun üzerine tekrar defterine kaydederek davalı şirketi borçlandırdığı, ödendiğine dair kayıt olmadığı görülmekle bu miktarla davalı taraf borçlu kabul edilmiştir. Böylece usulüne uygun davacı kayıtlarına göre takip talebi gibi 789.163,84 TL alacaklı olduğu kanaatine ulaşılmıştır.12-Davalı ....nin toplam 6 adet ve 691.538,00 TL bedelli satış faturasını temel fatura şeklinde düzenleyerek sevk irsaliyesi ile birlikte davalı tarafa gönderildiği, fatura konusu malların ....isimli kişiye teslim edildiği, davacının faturaları defterlerine kayıt ettiği, süresinde itiraz etmediği, malların iade edilmediği halen davacı uhdesinde olduğu, dosya kapsamı, davacı tarafın beyanlarıyla sabittir. Davacı sonrasında aynı miktar iade faturaları ile çıkış yapmış ise de iade faturaları davalı şirketin defterlerinde kayıtlı değildir. Öte yandan iade faturalarının süresinde düzenlenmediği ayrıntılı olarak █████/2024 tarihli raporda açıklanmıştır. Fatura konusu malların halen davacının elinde bulunmasına göre davalı şirketin kestiği 6 adet fatura bedeli 691.538,00 TL ile davacının borçlu olduğunun kabulü gerekir. Bu faturaların giriş çıkış şeklinde kaydedilmesinin de bir önemi bulunmamaktadır. Esasen davacı ticari defterlerinde 2020 yılı içinde davalı şirkete 865.131,51 TL fatura kesmiş (6 tanesi 691.538 TL bedelli davalı şirketin kestiği fatura bedeli) sonrasında bu faturaları giriş çıkış kaydı ile kapatmış yani alacak ve borcu sıfırlamıştır. Yine bilirkişi raporlarında geçen toplam 169.000,00 TL bedelli çekler ile davalı şirketin borçlu olduğu ancak bu kısmın 2019 yılı devir bakiyesi içinde kaldığı anlaşılmaktadır.13-Bilirkişi raporlarından davalı şirketin ise davacı tarafa toplam 1.038.722,51 TL bedelli fatura kestiği, bunun içerisinden sevk irsaliyesi ile teslim ettiği 6 fatura bedeli 691.538,00 TL ile 3 fatura toplamı 173.591,00 TL toplamı 865.131,51 TL'yi davacının kayıtlarında sıfırladığı gözükmekte ise de açıklandığı üzere 691.538,00 TL karşılığı mal teslimi sabit olduğundan bu kısım ile davacının borçlu olduğu kabul edilmiştir. Kalan kısmı ise davalı şirket tekrar defterinde alacak kaydetmiş ise de, davacının defterinde kayıtlı olmadığı dolayısıyla bu kısmının ispatlanamadığı, kalan 173.591,00 TL'nin ise █████/2020 ve █████/2020 tarihinde mükerrer yazılan kayıtlar olduğu tespit edilmiştir.14-Yapılan incemeler sonucu yukarıda açıklandığı üzere davacı şirketin takip miktarı 789.163,84 TL alacaklı olduğu, davalının ise 6 fatura bedeli 691.538,00 TL ile alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Mahsubu sonrası davacı 97.625,84 TL alacaklı kalmaktadır. Ancak takip tarihi sonrası yapılan ödemeler olduğu davacı vekili tarafından █████/2024 tarihli dilekçe ile bildirilmiş olduğundan bu kez ödemelerin mahsubu ile dava tarihi itibariyle borç/alacak miktarının tespiti gerekmiştir. █████/2024 tarihli raporda yapılan ödemeler işlemiş faizler hesap edilmek suretiyle bulunmuştur. Bu cümleden olmak üzere █████/2020 tarihinde yapılan 54.756,23 TL ve █████/2020 tarihine yapılan 12.095,36 TL faizleri de işletilmek suretiyle kalan 12.140,27 TL masraflarda mahsup edildikten sonra davacının bakiye alacağı 48.311,31 TL tespit edilmiştir.15-Takip tarihi sonrası ödemeler yapılması sebebiyle dava tarihi itibariyle alacak miktarı tespit edildiğinden son ödeme tarihinden itibaren faiz uygulanmasına karar verilmiştir. Asıl alacak tarafların ticari defter kayıtları ile hesap edilebilir görüldüğünden %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiştir. Davacı taraf takibinde reddedilen kısım yönünden haksız ise de kötü niyetli olarak takip yaptığı sabit olmadığından davalı tarafın kötü niyet tazminat talebi yerinde görülmemiş, davalı taraf açtığı ve derdest olan davada davanın sonuçlanmadığı anlaşılmış, mahkememiz kararına etki etmeyeceği görülmekle sonucu beklenmemiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. " şeklindeki gerekçe ile davanın kısmen kabulü kısmen reddine dair karar verildiği anlaşılmıştır.İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:İstinaf başvuru talebinde bulunan davacı vekili dilekçesinde özetle, davalı .... ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu yönündeki kabulünün kabul edilir olmadığını, davalı .... envanter defterini sunmasının en önemli nedeninin müvekkili şirkete kestiği faturalarda yazan malların kendi envanterinde olmadığının ortaya çıkmasını önlemek için olduğunu, müvekkili şirkete olan borundan düşülerek hüküm verilmesinin hatalı olduğunu, iki davalı bulunmasına karşın hüküm fıkrasında tek davalı varmış gibi yazılmasının hatalı olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılarak, talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.İstinaf başvuru talebinde bulunan davalı .....vekili dilekçesinde özetle, eksik inceleme sonucunda müvekkili şirketin borçlu olduğunun kabul edildiğini, icra takibinde davacının kötüniyetli olduğunu, alacak hakkı bulunmayan davacının salt ve kötü niyetli bir surette geçmişe dönük fatura keşide ederek, müvekkili şirketin alacağını alma hakkını engelleme amacı güttüğünün ortaya çıktığını ve kötüniyeti sübut bulduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılarak, talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.DELİLLER
:Tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
:İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.Dava, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takibe karşı itirazın iptaline ilişkindir.Yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davacı vekili ve davalı .... vekili tarafından istinaf edilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; istinaf edenin sıfatı ve istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan inceleme neticesinde; Yerel Mahkeme tarafından toplanması gerekli tüm delillerin toplandığı, usulünce tartışıldığı, hükme esas alınan █████/2024 tarihli raporun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, tarafların ticari defterleri, faturalar, ödeme belgeleri dikkate alındığında davacının bakiye alacağının 48.311,31 TL tespit edilmesinde isabetsizlik olmadığı, davacı tarafın kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından kötü niyet tazminatına hükmedilmemesinde isabetsizlik olmadığı verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekili ve davalı ... vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1.Davacı vekilinin ve davalı ..... vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,2.Davacı taraftan alınması gerekli 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Davalı .... den alınması gerekli 3.300,14 TL istinaf karar harcından peşin alınan 825,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.475,14 TL'nin bu davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına.Harç tahsil müzekkerelerinin Dairemizce yazılmasına,3.İş bu kararın, Dairemiz Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine.Dair, HMK'nın 361/1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde TEMYİZ YOLU açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2025....Başkan....¸e-imza....Üye....¸e-imza....Üye....¸e-imza....Katip....¸e-imzaGEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ
: █████/2025Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!