Danıştay, üniversite profesörünün muayenehane uygunluk belgesinin iptaline karşı açtığı davada, kazanılmış hak ve eşitlik iddialarını reddederek önceki kararı onadı.
Özet: Üniversite profesörü olan davacı tarafından, yükseköğretim kurumunda görev yaparken mesai saatleri dışında serbest meslek icra ettiği özel hekim muayenehane uygunluk belgesinin iptal edilmesine ilişkin işlemin, kazanılmış hak, haklı beklenti ve eşitlik ilkelerine aykırı olduğu iddiasıyla açtığı iptal davasında, ilk derece ve bölge idare mahkemelerinin davanın reddine dair verdiği kararların hukuka uygun olduğu değerlendirilerek, Danıştay 10. Dairesi tarafından davacının temyiz istemi reddedilmiş ve muayenehane uygunluk belgesinin iptali işleminin doğru olduğu yönündeki alt derece mahkemesi kararı oy çokluğuyla onanmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVACI)
: ...VEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI)
: ... ValiliğiVEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN_KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.DAVANIN_KONUSU
: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi ...Ana Bilim Dalında profesör ünvanıyla öğretim üyesi olarak görev yapan davacı tarafından, Çekirdek Kaynak Yönetim Sistemindeki özel hekim muayenehane kaydının kapatılarak muayenehane uygunluk belgesinin geri istenilmesine ilişkin İzmir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.YARGILAMA SÜRECİ
:İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ...İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI
: Davacı tarafından, 2012 yılında yardımcı doçent kadrosuna atandığı, 2019 yılından itibaren muayenehane uygunluk belgesine istinaden muayenehanesinde serbest olarak mesleğini icra ettiği, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 60/b maddesi uyarınca yükseköğretim kurumunda tekrar göreve başladığı, mesai saatleri sonrasında muayenehanesinde hasta kabulünü sürdürmekte iken muayenehane uygunluk belgesinin iptal edildiği, dava konusu işlemlerin kazanılmış hak, haklı beklenti ve hukuki güvenlik ilkelerine aykırı olduğu, Anayasa Mahkemesinin █████/2014 tarihli kararında belirtilen gerekçeler ve █████/2014 tarihinden sonra muayenehane açma istemleri reddedilen öğretim üyelerince açılan davalar sonucunda verilen yerel ve yüksek mahkeme karar gerekçeleri dikkate alındığında muayenehane açma hakkının bulunduğu, █████/2014 tarihinde muayenehanesinin bulunmamasının bu hakkın bilahare kullanılmasının engellenmesi sonucunu doğurmayacağı, aksi durumun hakkaniyete açıkça aykırı olacağı, 6514 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihte öğretim üyesi olan kişiler arasında mesleğini serbestçe icra etme hakkı yönünden ikili bir ayrıma neden olunduğu, bu durumun açıkça eşitlik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI
: Davalı idare tarafından, hukuki dayanağı bulunmayan temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ
: Erdal BozkurtDÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin REDDİNE,2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.(X)-KARŞI OY
:█████/2014 tarihli ve 28886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6514 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun'un 36. maddesinde yapılan değişiklikle, tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan öğretim elemanlarının, maddede belirtilen ve profesör ve doçent kadrosunda olan öğretim üyeleri için getirilen bazı istisnalar hariç, mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunmaları ve özel sağlık kuruluşlarında çalışmaları yasaklanmış, bu kural Anayasa Mahkemesince Anayasaya uygun bulunmuştur.Diğer taraftan, aynı Kanun ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen geçici 64. maddede ise, bu maddenin yürürlüğe girdiği (█████/2014) tarih itibarıyla mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunmakta veya özel kuruluşlarda çalışmakta olan öğretim üyelerinin, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde bu faaliyetlerini sona erdirmeleri gerektiği, bu süre içinde faaliyetlerini sona erdirmeyen öğretim üyelerinin üniversiteyle ilişiklerinin kesileceği yönünde düzenlemeye yer verilmiştir. Bu maddenin Anayasa Mahkemesinin █████/2014 tarih ve E:███████, K:2014/6 sayılı kararı ile esas hakkında karar verilinceye kadar yürürlüğü durdurulmuş ve akabinde Anayasa Mahkemesinin █████/2014 tarih ve E:███████, K:████████ sayılı kararı ile de iptaline karar verilmiştir.Anılan karar; yargı kararları sonrası tam zamanlı çalışan öğretim üyelerinin, mesai saatleri sonrası serbest olarak çalışabilecekleri yönünde oluşan kanaat ve beklenti nedeniyle üniversite dışındaki serbest çalışmalarını planladıkları, ekonomik ve sosyal hayatlarını bu koşulları öngörmek suretiyle belirledikleri, var olan durumun devam edeceğine dair oluşan beklenti ve kanaate göre planladıkları faaliyet ve çalışmaları ile bunlar gereğince yaratılan hukuki durumlarını dava konusu kurallar gereğince sona erdirmek zorunda olmalarının hakkaniyete aykırı olduğu, öğretim üyelerinin bu statülerinin belli bir süre devam edeceğine ilişkin meşru bir beklentilerinin oluştuğu ve bu beklentinin hukuki güvenlik ilkesi gereğince korunması gerektiği, ayrıca kanun koyucunun aynı konuyla ilgili pek çok kanun çıkarmış olmasının da söz konusu öğretim üyelerinin hukuki durumları bakımından belirsizlik yarattığı, duraksamalara neden olduğu gerekçesine dayanmaktadır.Öğretim üyelerinin serbest meslek faaliyetlerinin icrasına ilişkin hukuksal süreç ve Anayasa Mahkemesinin yukarıda bahsi geçen kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde; 2547 sayılı Kanun'un geçici 64. maddesinin yürürlüğe girdiği tarihte mesai sonrasında serbest meslek faaliyetinde bulunan öğretim üyeleri geçici 64. maddenin Anayasa Mahkemesince yürürlüğünün durdurulması ve akabinde iptali üzerine bu faaliyetlerine devam edebilecekleri açıktır.Bununla birlikte, 6514 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen süreçte serbest meslek icra etme hakkı olan öğretim üyelerinden, serbest meslek icra etmekte olanlar ile serbest meslek icra etmeyenler mesai saatleri sonrası serbest olarak çalışabilmeleri bakımından hukuksal olarak eşit statüdedirler. Bu nedenle, anılan süreçte serbest meslek icra eden öğretim üyeleri gibi serbest meslek icra etmeyen öğretim üyelerinin de, Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesinde belirtildiği şekilde "önceki sistemin uygulanacağı ve mesai sonrası serbest olarak çalışabilme statülerinin devam edeceği yönünde" haklı bir beklentileri bulunduğunun ve bu haklı beklentilerinin korunarak 6514 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden sonra da serbest meslek icra edebileceklerinin hukuk devleti ilkesinin bir uzantısı olan hukuki güvenlik ve hukuki belirlilik ilkeleri gereği kabulü gerekir.Ayrıca; geçici 64. maddenin Anayasa Mahkemesince yürürlüğünün durdurulması üzerine, sadece bu maddenin yürürlüğe girdiği █████/2014 tarihi itibarıyla mesai sonrası çalışan ve serbest meslek faaliyetinde bulunan öğretim üyelerinin bu faaliyetlerinin devam edeceğinin kabulü aynı hukuki statüde bulunanlara farklı uygulama yapılması sebebiyle Anayasada ifadesini bulan eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine de aykırı olacaktır.Dava dosyasının incelenmesinden; davacının 2012 yılında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi ... Ana Bilim Dalında yardımcı doçent kadrosuna atanarak öğretim üyesi olarak çalışmaya başlandığı anlaşılmaktadır.Buna göre, 6514 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen süreçte öğretim üyesi kadrosunda yükseköğretim kurumunda görev yaptığı ve bu süreçte muayenehane açmak suretiyle serbest mesleki faaliyette bulunma hakkı olduğu dosya içeriğinden anlaşılan davacı, hukuki güvenlik, hukuki belirlilik ve eşitlik ilkeleri gereği 6514 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden sonra da serbest meslek icrasında bulunabileceğinden, Çekirdek Kaynak Yönetim Sistemindeki özel hekim muayenehane kaydının kapatılarak muayenehane uygunluk belgesinin geri istenilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.Bu itibarla, davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, hukuka aykırı olduğundan, bozulması gerektiği oyuyla, aksi yönde oluşan Daire kararına katılmıyorum.