Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde ehliyetsiz sürücü kaynaklı ölümlü trafik kazası sonrası açılan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davası.
Özet: Bu dava, trafik kazasında vefat eden genç bir yolcunun ailesinin, ehliyetsiz ve reşit olmayan sürücünün idaresindeki araçta meydana gelen ölüm nedeniyle sürücü, araç sahibi ve sigorta şirketinden destekten yoksun kalma, defin giderleri ve manevi tazminat talebinde bulunması üzerine açılmış olup; davalılar, destek ilişkisinin ispatı, hatır taşıması indirimi, kusur oranlarının bilirkişi marifetiyle tespiti, aktüeryal hesaplama ve müteveffanın sürücünün yaşını bilerek araca binmesi nedeniyle müterafik kusurun değerlendirilmesi gibi çeşitli itirazlar ileri sürmektedir.

T.C.

ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ Esas
KARAR NO
: ████████
DAVA
: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ
: █████/2023
KARAR TARİHİ
: █████/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinden ... ile ...'nın oğulları, ... ile ...'nın kardeşleri olan müteveffa ..., ... tarihinde davalı ... adına kayıtlı, davalı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçta yolcu olarak bulunduğu sırada davalı ...'in ... yolundaki demirlere çarparak kazaya sebebiyet verdiğini, kazada arka koltukta yolcu olarak bulunan ...'nın vefat ettiğini, ... tarihinde düzenlenen kaza tespit tutanağında davalı ...'in ... ehliyeti olduğu, araç sürmek için b sınıfı ehliyetinin olmadığı ve kaza anında ... yaşını doldurmadığı, kazanın tek taraflı kaza olduğu ve sürücünün KTK'nın 46/2-c maddesini ihlalle kusurlu olduğu tespit edildiğini, konu ile ilgili Antalya ... Çocuk Mahkemesi .../... Esas sayılı dava açıldığını, olayla ilgili savcılık aşamasında Adli Tıp Kurumundan alınan rapora göre müteveffanın ölümü ile geçirmiş olduğu işbu dosyaya konu trafik kazası arasında illiyet bağının bulunduğuna ilişkin değerlendirme yapıldığını, ... palakalı aracın ... poliçe numarası ile sigortalısı olduğu davalı ...'ne karşı destekten yoksun kalma tazminatı vs tazminat talepleri için ... tarihinde yazılı müracaat edildiğini, ... için ... TL destekten yoksun kalma tazminatı, ... için ... TL destekten yoksun kalma tazminatı ... için ... TL destekten yoksun kalma tazminatı, ... için ... TL destekten yoksun kalma tazminatı olarak ... TL destekten yoksun kalma tazminatı ... TL defin-cenaze giderleri ve masrafları olmak üzere toplamda ... TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı Sigorta şirketin açısından poliçe üst limiti ile sınırlı olacak şekilde) davalılardan müşterek ve mütelselsilen tahsilini, manevi tazminat olarak ... için ... TL manevi tazminat, ... için ... TL manevi tazminat, ... ... TL manevi tazminat, ... ... TL manevi tazminat olmak üzere toplamda ... TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... ten olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; kusur oranlarının tespiti için hem adli tıp trafik ihtisas dairesinden hem de karayolları genel müdürlüğü fen heyetinden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmasını, davada ispat külfeti davacılarda bulunduğunu, bu kapsamda müteveffanın, davacılara “destek” olduğu hususunun ispatlanması zaruri olduğunu, müteveffanın içinde bulunduğu araçta herhangi bir ivaz karşılığı bulunup bulunmadığının tespiti müvekkili şirketin sorumululuğu açısından büyük önem taşıdığını, somut olayda hatır taşıması mevcut olduğu için, aleyhe hükmedilen kararda tazminat miktarında yerleşik içtihatlar gereği hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, zararın tespiti için; davacılar tarafından elde edilen kazanımların belirlenmesi ve aleyhe hüküm kurulacak olması halinde bu kazanımların belirlenecek tazminattan indirilmesi gerektiğini, bu kapsamda tazminat hesabı da uzmanlık gerektirdiğinden, hazine müşteşarlığı tarafından kabul edilen bir aktüer uzmanı seçilerek anılan hesaplamalar yaptırılmasını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap vermiştir.
Davalı gerçek kişiler vekilinin ... tarihli cevap dilekçesinde özetle; Somut olayda, destekten yoksun kalma tazminatının talep şartları mevcut olmadığını, ilgili tazminatın talep edilebilmesi için, tazminat isteyen kişinin, ölen kişinin destekçisi olduğunu ispatlaması gerektiğini, ancak davacı, müteveffanın sigortalı olarak çalıştığını, bu çalışması neticesinde bir destek aldıklarını ve bu desteğin kişinin ölümü nedeni ile sonlandığını ispat edememiş, bu doğrultuda dosyaya herhangi bir somut delil ibraz edemediğini, ayrıca tazminat isteyen kişi/ kişilerin, desteğinden mahrum kaldığı kişinin desteğine önemli derecede muhtaç olması gerektiğini, müteveffanın anne, baba ve kardeşlerinin ölüm neticesinde ciddi anlamda muteveffaya muhtaç oldukları iddiası, hayatın olağan akışına aykırılık teşkil etmediğini, açıklanan nedenlerle, davacıların müteveffanın ölümü neticesinde, destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilmelerinin mümkün olmadığını, tazminatın belirlenmesinde zarar görenin birlikte kusuru illiyet bağını kesecek nitelikte ise, zarar veren tazminat yükümlülüğünden tamamen kurtulmakta olup, ayrıca zarar görenin birlikte kusuru illiyet bağını kesmiyor ise bu durumda zarar gören ve zarar verenin kusur oranlarına göre tazminat indirimi yapılması gerektiğini, müteveffanın kazaya karışan araca, sürücü konumunda yer alan müvekkilinin 18 yaşından küçük olduğunun bilinciyle, tamamen kendi rızası ve isteği ile binmiş olması hasebiyle de, neticenin meydana gelmesinde ve zararın artmasında müterafik kusurlu olduğunun kabulü gerektiğini, yaşça müvekkilinden büyük olan ve ayırt etme gücünde herhangi bir sıkıntısı bulunmayan müteveffanın, kendi isteği, rızası ve bilgisi doğrultusunda binmiş olduğu araçta bulunmasının suçu, müvekkiline atfedilemeyeceğini, müteveffa durumu gayet iyi algılayabilecek ve idrak edecek bilince sahipken, ilgili araca binmesinde de, sonuçlarından da kendisinin sorumlu olduğunu bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap vermiştir.
Antalya ... Çocuk Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasının uyaptan incelenmesinde; maktulün .... Katılan müştekinin ..., suça sürüklenen çocuğun ..., suçun ... tarihinde meydana gelen trafik kazası olayına ilişkin taksirle ölüme neden olmak olduğu, yapılan yargılama sonucunda ... tarihinde 2 yıl 8 ay hapis cezası verildiği görülmüştür.
Aktüerya Bilirkişisinin ... tarihli raporunda özetle; Hatır taşıması indirimi ve diğer tüm takdiri indirimler hakimliğinizin takdirinde olmak kaydı ile kardeş ...'ın destekten yoksun kalmadığını, kardeş ...'in destekten yoksun kalmadığını, anne ...'ın ... TL, baba ...'nın ... TL destekten yoksun kaldığı rapor edilmiştir.
Aktüerya Bilirkişisinin ... tarihli ek raporunda özetle; Sigorta şirketinin üst limitine davacıların tazminatları oranlandığında Anne ... ... TL nihai tazminatının ... TL sinden ZMMS'nin sorumlu olduğu Baba ... ... TL nihai tazminatının ... TL'sinden ZMMS'nin sorumlu olduğu rapor edilmiştir.
Aktüerya Bilirkişisinin ... tarihli ek raporunda özetle; Hatır taşıması indirimi ve diğer tüm takdiri indirimler hakimliğinizin takdirinde olmak kaydı ile gelen SGK ücret hizmet cetveli ve iş yerinin gönderdiği net ücrete dair yazıya ve güncel asgari ücretlere göre yeniden hesaplama yapıldığında, kardeşlere destekten yoksunluk payı ayırmaksızın, Anne ...'ın ... TL, Baba ...'nın ... TL, destekten yoksun kaldığı ZMMS'nin Anne ... bakımından ... TL ile Baba ... bakımından ... TL olmak üzere toplam ... TL tazminattan sorumlu olacağı rapor edilmiştir.
Davacılar vekilinin ... tarihli değer arttırım dilekçesinde özetle; ... için ... TLdestekten yoksun kalma tazminatının, ... için ... TL destekten yoksun kalma tazminatının, ... için ... TL destekten yoksun kalma tazminatının, ... için ... TL destekten yoksun kalma tazminatının, ... TL defin-cenaze giderleri ve masraflarının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) müşterek ve müteselsilen tahsiline, manevi tazminat davamızın kabulü ile; ... için ... TL manevi tazminatın, ... için ... TL manevi tazminatın, ... için ... TL manevi tazminatın, ... için ... TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten ve ...'ten olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müşterek ve mütelselsilen tahsilini talep etmiştir.
Dava; ... tarihinde meydana gelen trafik kazasından kaynaklanan davacıların destekten yoksun kalma, defin cenaze giderleri ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Nüfus kayıt örneğine göre ölen ..., ... ile ...'nın oğulları, ... ile ...'nın kardeşleridir.
Kazanın meydana geldiği ... tarihinde, davalı ...'in mülkiyetinde olan davalı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçta maktül ...'nın yolcu olarak bulunduğu sırada davalı ...'in ... yolundaki demirlere çarparak kazaya sebebiyet verdiğini, kazada arka koltukta yolcu olarak bulunan ...'nın vefat ettiği anlaşılmaktadır. Kaza tarihi itibariyle ... plaka sayılı araç davalı sigorta şirketi tarafından ZMS ile sigortalanmış olup poliçe de yürürlüktedir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda alınan ... tarihli ek raporunda gelen SGK ücret hizmet cetveli ve iş yerinin gönderdiği net ücrete dair yazıya ve güncel asgari ücretlere göre yeniden hesaplama yapıldığında, kardeşlere destekten yoksunluk payı ayırmaksızın, Anne ...'ın ... TL, Baba ...'nın ... TL, destekten yoksun kaldığı ZMMS'nin Anne ... bakımından ... TL ile Baba ... bakımından ... TL olmak üzere toplam ... TL tazminattan sorumlu olacağı belirtilmiş ve mahkememizce bu bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.
Davalıların emniyet kemeri takılı olmadığından dolayı mütefarrik kusur indirimine gidilmesini talebinin incelemesinde; Ceza dosyası kapsamında olay yeri inceleme tutanağında mütefevvanın emniyet kemeri takıp takmadığının tespit edilemediği gibi kendisinin aracın arka koltuğunda yolcu olarak bulunması, olay esnasında araçta bulunan ... ..., ... ve ...'in de emniyet kemeri takmamış olmasına rağmen basit yaralama ile kazayı atlattıkları ve özellikle ön koltukta oturan tanık ...'ın da basit şekilde yaralanmış olması karşısında kaza yapan aracın şerit değiştirmek istediği sırada direksiyon hakimiyetini kaybederek ... yoluna girdiği ve ... yolunda bulunan demirlere çarpması neticesine ölümün meydana geldiği dolayısıyla emniyet kemerinin meyana gelen zararda etkisinin olmadığı değerlendirilerek müterafik kusur indirimi yapılmamıştır.
Davacıların murisi olan ...'nın yolcu olması nedeni ile hatır taşıması nedeni ile indirim yapılmasına ilişkin talebin incelenmesinde; Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 818 sayılı BK'nın 43. maddesi (6098 sayılı TBK md. 51) uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve ödemeden indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir. Somut davada ölen ile davalı sürücü ... arasında arasında yakın akbalık ilişkisi bulunmadığı arkadaş oldukları ve ölenin taşınmasında sürücüden ziyade kendi menfaatinin bulunduğu anlaşılmakla hükmedilecek olan tazminata TBK'nın 51/1.maddesi uyarınca %20 hatır taşıması indirimi yapılmıştır. Bu durumda bedel arttırım dilekçesi ile talep edilen miktarlara %20 hatır taşıması indirimi yapılması neticesinde davalı sigorta şirketinin poliçe limitleri de dikkate alınarak Davacı ... için ... TL (davalı sigorta şirketi yönünden ... TL ile sınırlı olmak üzere) ve Davacı ... için ... TL (davalı sigorta şirketi yönünden ... TL ile sınırlı olmak üzere) destekten yoksun kalma zararına hükmedilmiştir.
Davacılar ... ve ...'nın destekten yoksun kalma talepleri ile defin ve cenaze giderlerine ilişkin talebin ise Antalya Büyükşehir Belediyesi'nin ... sayılı yazı cevabında cenaze giderlerinin ücretsiz olarak karşılandığı belirtilmiş ve bu bedelin üzerinde zarar ispat edilemediğinden talebin reddine karar verilmiştir.
Manevi tazminat, TBK 56. Maddesinde düzenleşmiş olup, "Hakim bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda olayın özelliklerinin göz önünde tutularak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükmüne amirdir.
Manevi tazminatın miktarını tayin etme hakimin takdirine bırakılmış bir konu olmakla beraber hükmedilecek miktarın uğranılan zararla orantılı, duyulan acıyı hafifletecek nitelikte olması gerekir. Takdir edilecek manevi tazminat hakkaniyete uygun olmalıdır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararı karşılaması da amaç edinilmemiştir. Kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine zarara uğrayanda bir huzur duygusu doğurmalıdır. Tazminatın sınırı onun amacına uygun olarak belirlenmelidir. Manevi tazminatın takdiri yapılırken tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilmeli, manevi tazminatın miktarı bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmamalıdır. Manevi tazminatın miktarının belirlenmesinde her olaya göre değişen özel hal ve şartlar gözetilmelidir. Meydana gelen kazada aracın sürücüsünün kusur oranı, ölenin yaşı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile ölene yakınlık dereceleri ve duydukları kederin derecesi dikkate alınarak Davacı ... için ... TL, Davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL ve davacı ... için ... TL manevi tazminatı hükmedilmiş ve fazlaya ilişkin talepleri reddedilmiştir.
Anayasa Mahkemesi'nin █████/2024 tarih ███████ Esas ve ████████ Karar sayılı ilamı ile manevi tazminat davalarında 6100 Sayılı HMK'nın 326/2 maddesince davanın kısmen kabulü halinde yargılama giderlerinin tarafların haklılık oranına göre paylaştırılacağına ilişkin hükmü iptal edilmişse de; Söz konusu iptal kararının Resmi Gazete'de yayım tarihinden itibaren 9 ay sonrasında yürürlüğe gireceği kararlaştırılmış olup anılan hüküm █████/2025 tarihinde yayımlanmış olup karar tarihi itibari ile henüz yürürlüğe girmediğinden dolayı yargılama giderleri haklılık oranına göre paylaştırılmıştır. Ancak oran hesaplanırken takdiri indirim olarak uygulanan hatır taşıması indirimli nedeni ile her ne kadar maddi tazminat talepleri kısmen kabul edilmişse de bu durum davacıların aleyhine değerlendirilmeyerek hesaplama yapılmıştır.
TBK'nın 117/1 maddesi uyarınca haksız fiilin işlendiği tarihte failler temerrüte düşmüş olacağından, davalılar ... ve ... yönünden haksız fiil tarihi olan ... davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren zarar veren aracın ticari nitelikte olması dikkate alınarak maddi tazminatlar yönünden ticari faiziyle, manevi tazminatlar yönünden ise yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-MADDİ TAZMİNAT İSTEMİNİN KISMEN KABULÜ ile;
Davacı ... için ... TL (davalı sigorta şirketi yönünden ... TL ile sınırlı olmak üzere)
Davacı ... için ... TL (davalı sigorta şirketi yönünden ... TL ile sınırlı olmak üzere)
Davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan ..., diğer davalılar ... ve ... yönünden haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
Davacılar ... ve ...'nın destekten yoksun kalma talepleri ile defin ve cenaze giderlerine ilişkin talebin Reddine,
-Maddi tazminat yönünden; Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam ...-TL harçtan daha önceden ödenen toplam ...-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan ...-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
-Davacılar ... ve ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin (davalı sigorta şirketi yönünden %38 sine tekabül eden ... TL'sine kadar sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacılar ... ve ...'dan müştereken müteselsilen alınarak davalılara verilmesine,
-Davacılar tarafından yapılan; ...-TL Başvuru Harcı, ...-TL Peşin Harcı, ...-TL Tamamlama Harcı, olmak üzere toplam ... TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
2-MANEVİ TAZMİNAT İSTEMİNİN KISMEN KABULÜ ile;
Davacı ... için ... TL, Davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL ve davacı ... için ... TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... yönünden haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
Fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin Reddine,
-Manevi tazminat yönünden; Harçlar kanunu gereğince alınması gereken ...-TL harcın davalılar ... ve ...'den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden manevi tazminatın kabul edilen kısmı yönünden A.A.Ü.T. göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'den alınarak davacıya verilmesine,
-Davalılar ... ve ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden manevi tazminatın reddedilen kısmı yönünden A.A.Ü.T. göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Davalılar ... ve ... verilmesine,
3-Davacılar tarafından yapılan; Tebligat, Bilirkişi ve diğer masraflar, olmak üzere toplam ...-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak ...-TL'lik kısmının (davalı sigorta şirketi yönünden tüm talepler dikkate alınarak yapılan oranlamada %32'sine tekabül eden ... TL'sine kadar sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacılar üzerinde bırakılmasına,
4- Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ...-TL arabuluculuk giderinin kabul red oranı dikkate alınarak ... TL'lik kısmının(davalı sigorta şirketi yönünden tüm talepler dikkate alınarak yapılan oranlamada %32'sine tekabül eden ... TL'sine kadar sınırlı olmak üzere) davalılardan, kalan ...-TL'nin davacılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Dair, davacılar vekili ... ile davalı gerçek kişiler vekili ... yüzüne karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2025
Başkan ...
¸ e-imzalıdır
Üye ...
¸ e-imzalıdır
Üye ...
¸ e-imzalıdır
Katip ...
¸ e-imzalıdır

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!