İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, zayi olan çekin iptali talebini, keşidecinin dava açma husumet ehliyeti bulunmadığından usulden reddetti.
Özet: Mahkeme, lehtar olduğunu iddia ettiği ancak kendisi tarafından keşide edilmiş kayıp bir çekin iptalini talep eden davacının, Türk Ticaret Kanununa göre kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali davasını açma hakkının çek hamiline ait olduğu, keşidecinin ise bu davayı açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle, davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar vermiştir.
T.C.
İSTANBUL1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin lehtar olarak bulunduğu, 18.08.2014 tarihli,...seri numaralı, ...A.Ş. (S,cil No: ...) veya eski adıyla...' na ait, ... Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen çekin kaybolduğunu, kaybolan çekin 3. şahıslar tarafından kullanılması ihtimali bulunduğunu, dava konusu çekin kötüniyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve vadesi geldiğinde muhatap banka tarafından karşılığının ödenmesi müvekkilin mağduriyetine neden olacağını, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile öncelikle müvekkilinin ileride zor durumda kalmaması için yukarıda seri numarası verilmiş bulunan ... Ltd. Şti. tarafından keşide edilen 18.08.2014 tarihli,... seri numaralı, ... A.Ş. veya eski adıyla ...ası' na ait çek ile ilgili olarak bankaca ödeme yapılmaması için acil olarak bu aşamada kötü niyetli 3. kişilerin çekleri kullanmaları ve bankaya ibraz etmelerini önlemek amacıyla teminatsız ya da uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasına ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:1-...A.Ş.'den gelen dava konusu çekin bankalarına ibrazı ile ilgili kayıtlarında herhangi bir bilgi bulunmadığı bilgisi,2-Kıymetli Evrak İptal İlanı,3-Tüm dosya kapsamı.(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:Dava; TTK.nun 818/s. maddesi yollaması ile çeklerde uygulanması gereken 757 vd. maddelerine göre açılmış, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Davacının iptali istenen çeklerin keşidecisi konumunda olduğu dava dilekçesi içeriğinden anlaşılmaktadır. TTK'nun 651. maddesi gereğince; kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Aynı kanunun 652. maddesine göre de; kıymetli evrakı zayi eden kimse, iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Keşidecinin senet üzerinde ileri sürebileceği bir hakkı mevcut değildir. Kaldı ki, çek iptali davası hasımsız olup, dava sonunda verilecek iptal kararı çek hamili 3. kişileri bağlamaz. Çekin iptal kararından sonra takibe konu olması halinde de, keşidecinin yine menfi tespit davası açarak bu çekten dolayı borçlu olmadığını ispat etmesi gerekir.Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı çek hamiline tanınmış bir hak olup, keşidecinin işbu davayı açma hakkı bulunmadığından, davacının aktif husumet ehliyeti yoktur (Emsal; Yargıtay 11.HD.nin 28.02.2019 tarih ve █████████ E. █████████ K. İle █████/2018 tarih ve █████████ E. █████████ K.ile 18.06.2018 tarih ve ██████████ E. █████████ K. İle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin █████████ E. █████████ K. İle █████████ E. █████████ K.).Kaldı ki boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliğinde olmadığından zaten iptaline karar verilemez (Emsal:Yargıtay 11.HD.2016 / 6909 E .2018 / 777 K. T.05.02.2018)Açıklanan nedenlerle, keşideci olan davacının iş bu iptal davasını açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmadığından 6100 sayılı HMK'nun 114/1-d ve 115/1-2 maddeleri gereğince davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;Davanın REDDİNE,Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,Karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafın yatırdığı bakiye gider avansının ve teminatın davacı tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2025KATİP¸e-imzalıdırHAKİM¸e-imzalıdır