tasfiye sürecindeki bir tasarruf finansman şirketinin, bankaya yatırılan müşteri bonolarının iadesi ile tahsil edilen bedellerin faiziyle ödenmesi talepli istirdat davası.

Tasfiye sürecindeki bir tasarruf finansman şirketinin, bankaya yatırılan müşteri bonolarının iadesi ile tahsil edilen bedellerin faiziyle ödenmesi talepli istirdat davası.

Özet: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu kararıyla tasfiye edilen bir tasarruf finansman şirketi, eski yönetimi tarafından tahsil amacıyla bankaya tevdi edildiğini iddia ettiği ve toplamda 5 milyon TLyi aşkın değere sahip 1786 adet bononun iadesini talep etmekte, bu bonoların protesto edilmesini ve kullandırılan krediden mahsup edilmesini hukuka aykırı bulduğunu, tasfiye sürecindeki şirketin ve tasarruf fonu havuzundaki varlıkların özel korumalara tabi olduğunu ileri sürmekte; davalı banka ise söz konusu bonoların temlik cirosuyla kredilerine ek teminat olarak devredildiğini ve kendisinin yasal hamil olduğunu savunmaktadır.

T.C.

İSTANBUL

8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ███████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İstirdat

DAVA TARİHİ

: █████/2022

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan istirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; Resmi Gazete'nin ... tarihli ve ... sayılı nüshasında yayımlanan Bankacılık Düzenleme Ve Denetleme Kurulu'nun ...tarihli ve ... sayılı kararı uyarınca, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu hükümlerine göre intibak planı yeterli görülmeyen 21 adet tasarruf finansman şirketinin, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun geçici 7. maddesinin 4. fıkrası kapsamında tasfiyelerine karar verildiğini, bu kapsamda müvekkili şirketin de tasfiyesine karar verildiğini, ...'nin ... tarihli ve ... sayılı kararı ile yönetim kurulu görev ve yetkilerini haiz olmak üzere şirkete tasfiye komisyonu üyeleri atandığını, gelinen süreçte müvekkili şirketin tasfiye işlemlerinin tasfiye komisyonu tarafından yürütülmekte olduğunu, tasfiye komisyonu tarafından yürütülen tasfiye işlemleri kapsamında şirket kayıt ve belgeleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde tasfiye sürecinden önce müvekkili şirket eski yönetim kurulu tarafından imzalanmış olan 2 adet senet tevdi bordrosu ile toplamda 5.092.936,40-TL tutarında 1786 adet bononun davalı bankaya tahsilat amacıyla tevdi edildiğinin anlaşıldığını, bu bordroya konu senetlerin müvekkili şirketin tasarruf finansman sözleşmesi akdettiği müşteriler tarafından düzenlenerek, şirkete teminat amacıyla verilen bonolar olduğunun anlaşıldığını, tasfiye işlemleri sırasında müşterilerden gelen başvurular ile; davalı şirket tarafından anılan senet tevdi bordroları ile kendisine tevdi edilen bonoların, vadesi gelmemiş olanlar da dahil olmak üzere ödenmediği gerekçesi ile protesto işlemine konu edilmekte olduğunun anlaşıldığını, hiçbir talimat verilmemiş olmasına rağmen senetlerin protesto edilmesinin hukuka aykırı olduğunu ve müşterilerin mağduriyetlerine yol açtığını, bu durumun gönderilen ... 18. Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnameleri ile davalı tarafa bildirildiğini, ancak herhangi bir sonuç alınamadığını, ayrıca senetlerin tahsil edilmesi ve fakat müvekkili şirkete kullandırılan krediden mahsup edilmeyerek farklı hesapta alıkonulması nedeniyle, müvekkili şirketin maddi zararının ortaya çıkmakta olduğunu, davalı banka tarafından gönderilen ... 17. Noterliğinin ... tarihli, ... yevmiye numaralı ve ...tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnameleriyle taraflarına da bildirildiği üzere, müvekkili şirket hakkında hesabın kat edilerek faiz işletilmeye devam edilmekte olduğunu, ancak müvekkili şirketin müşteri senetleri tahsil edilerek, herhangi bir mevduat faizi işletilmeden alıkonulmakta olduğunu, söz konusu bonoların tahsilat amacıyla davalı bankaya tevdi edildiğini, herhangi bir borcun teminatı olarak bankaya tevdi edildiğinin düşünülebilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirketin alacaklılar dahil üçüncü kişiler tarafından haczi, muhafaza altına alınması ve satışının talep edilmesi, mahcuzlardan maliklerinin iflasına karar verilmesi, ilgili takyidatlar hakkında zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin işlemesinin mümkün olmadığını, tasarruf fon havuzuna dahil olan varlıkların, alacağın devir ve temliğine ve takasa konu edilebilmesinin mümkün olmadığını, rehnedilmesi ve teminat gösterilmesinin de mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerle öncelikle telafisi mümkün olmayan zararların önüne geçebilmek adına, davalı bankaya tevdi edilen senetlerin protesto, tahsil, mahsup ve her ne ad altında olursa olsun herhangi bir işleme konu edilmemesi için ve müvekkili şirketin davalı banka nezdindeki hesaplarına, tasfiye komisyonunun komisyon işlemleri ile ilgili yetkisi devam etmek üzere bloke konulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini; yapılacak yargılama sonunda senetlerin müvekkili şirkete iadesini, tahsil edilen senet bedellerinin tespiti ile mevduata uygulanacak en yüksek faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödenmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili bankanın ...Şubesi’nden kredi kullanan davacı borçlu şirket ile müvekkili bankanın arasında bankacılık hizmetleri sözleşmeleri ve genel nakdi gayrı nakdi kredi sözleşmeleri imzalandığını, dava dışı diğer borçlu ...'un bu sözleşmeleri müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, somut olayda ihtiyati tedbir verilmesinin koşullarının gerçekleşmediğini, verilen ihtiyati tedbirin kaldırılması gerektiğini, davacı borçlu firma tarafından müvekkili bankaya 1786 adet senet temlik cirosu ile devir ve teslim edildiğini, bu senetlerin de müvekkili bankanın alacaklarının ve risklerinin munzam teminatını oluşturduğunu, temlik cirosu ile senetleri devir almış olan bankanın senetlerin yasal hamili olduğunu, bu senetler ile ilgili olarak henüz herhangi bir takip başlatılmadığını, müvekkili bankanın söz konusu senetlerin yasal ve yetkili hamili konumunda olduğunu, bu nedenle senetlerin tahsil yetkisinin de müvekkili bankada olduğunu, dava konusu senetlerin müvekkili bankaya tahsil amacıyla değil, tahsil edildiğinde davacının kredi borcuna mahsup edilmek amacıyla munzam teminat olarak verildiğini, davacı şirketin müvekkili banka nezdinde "Tasarruf Fon Havuz Hesabı" mahiyetinde bir hesabının bulunmadığını, müvekkili banka tarafından davacı şirketin tasfiye komisyonu ve BDDK tarafından verilen kararların uygulanmadığını, tüm bu nedenlerle tedbir kararının kaldırılmasını, yapılacak yargılama sonunda davanın reddini talep etmiştir.

Dava, davacı şirketin tasarruf finansman sözleşmesi akdettiği müşteriler tarafından düzenlenerek davacı şirkete verilen, davacı şirket tarafından ise davalı bankaya tevdi edilen senetlerin iadesi, tahsil edilen senet bedellerinin tespiti ile mevduata uygulanacak en yüksek faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkin bulunmaktadır.

Eldeki dava dosyası ilk olarak ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sırasına tevzi edilerek görülmeye başlanmış olup, mahkemenin █████/2022 tarihli, ... esas ve ...karar sayılı kararıyla, dava dosyasının konusu itibariyle İstanbul 6., 7., 8., ve 9. Asliye Ticaret Finans İhtisas mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiş olup, mahkememize tevzi edilen dosya mahkememizin ███████ esas sırasına kaydedilerek yargılamaya mahkememizce devam olunmuştur.

Mahkememizce tasarruf finansman sözleşmeleri, senet tevdi bordroları, Resmi Gazete'nin ... tarihli ve ... sayılı nüshasında yayımlanan Bankacılık Düzenleme Ve Denetleme Kurulu'nun... tarihli ve ... sayılı kararı, ...'nin █████/2021 tarihli ve ... sayılı TİB kararı, ...yoğlu 18. Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnameleri, ... 17. Noterliğinin ... tarihli, ... yevmiye numaralı ve... tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnameleri, ... 23. Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, tebliğ mazbataları, hesap ekstreleri, davacı şirket ticari sicil kayıtları, kredi kullandırım talimatları, dekontlar, kullandırılan krediye ilişkin diğer evraklar, arabuluculuk son tutanağı vs. dosyamız arasına alınmış, bankacılık işlemleri uzmanı bilirkişiden rapor, bakacılık işlemleri uzmanı bilirkişinin yanında finansman şirketler uzmanı bilirkişi de dahil edilmek suretiyle rapor, tasarruf ve finansman uzmanı mali müşavir bilirkişiden rapor temin edilmiştir.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre, davacı şirket tarafından, imzalanmış olan 2 adet senet tevdi bordrosu ile toplamda 5.092.936,40-TL tutarında 1786 adet bononun davalı bankaya verildiği dosya kapsamı ile sabit bulunmaktadır. Davacı taraf, söz konusu senetlerin tahsilat amacıyla tevdi edildiğini, bu bordroya konu senetlerin müvekkili şirketin tasarruf finansman sözleşmesi akdettiği müşteriler tarafından düzenlenerek, şirkete teminat amacıyla verilen bonolar olduğunu, davalı bankaya tahsilat amacıyla tevdi edildiğini, tasfiye işlemleri sırasında müşterilerden gelen başvurular ile; davalı şirket tarafından anılan senet tevdi bordroları ile kendisine tevdi edilen bonoların, vadesi gelmemiş olanlar da dahil olmak üzere ödenmediği gerekçesi ile protesto işlemine konu edilmekte olduğunun anlaşıldığını, hiçbir talimat verilmemiş olmasına rağmen senetlerin protesto edilmesinin, tahsil edilmeye çalışılmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmektedir. Davalı banka ise, bankanın ...Şubesi’nden kredi kullanan davacı borçlu şirket ile banka arasında bankacılık hizmetleri sözleşmeleri ve genel nakdi gayrı nakdi kredi sözleşmeleri imzalandığını, dava dışı diğer borçlu ...'un bu sözleşmeleri müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, davacı borçlu firma tarafından bankaya 1786 adet senedin temlik cirosu ile devir ve teslim edildiğini, bu senetlerin de bankanın alacaklarının ve risklerinin munzam teminatını oluşturduğunu, temlik cirosu ile senetleri devir almış olan bankanın senetlerin yasal hamili olduğunu, bu senetler ile ilgili olarak henüz herhangi bir takip başlatılmadığını, müvekkili bankanın söz konusu senetlerin yasal ve yetkili hamili konumunda olduğunu, bu nedenle senetlerin tahsil yetkisinin de bankada olduğunu, dava konusu senetlerin müvekkili bankaya tahsil amacıyla değil, tahsil edildiğinde davacının kredi borcuna mahsup edilmek amacıyla munzam teminat olarak verildiğini, davacı şirketin müvekkili banka nezdinde "Tasarruf Fon Havuz Hesabı" mahiyetinde bir hesabının bulunmadığını belirterek, davacının taleplerinin yerinde olmadığını ileri sürmektedir. Dosya kapsamında bulunan genel kredi sözleşmesi ve teknik bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2023 tarihli bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davalı bankanın ...Şubesi ile davacı şirket arasında █████/2021 ve █████/2021 tarihli bankacılık hizmetleri sözleşmeleri ve genel nakdi gayrı nakdi kredi sözleşmeleri imzalandığı, dava dışı diğer borçlu ...'un bu sözleşmeleri müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı, davacı şirkete toplam 4.500.000,00-TL kredi kullandırıldığı, kredi borcunun ödenmemesi üzerine davalı banka tarafından hesabın kat edilerek borçlulara ... 17. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiği, hesap kat tarihi itibariyle davalı bankanın davacıdan 4.715.664,65-TL nakdi alacak talebinde bulunduğu, dava tarihi olan █████/2022 tarihi itibariyle davalı bankanın davacıdan toplam 5.871.440,02-TL alacağı bulunduğu(bloke edilen senet tahsilleri toplamının TBK'nun 100. maddesi gereğince mahsubu yapılan 3.567.120,96-TL'nin mahsup edilmemesi halinde), davacı şirket tarafından davalı bankaya 2 adet senet tevdi bordrosu ile tevdi edilen senetlerden 1246 adedinin tahsil edildiği, bunlardan sağlanan toplam tahsilatın 3.555.859,06-TL olduğu, ödenmeyen senet adedinin 491 olup, bedelleri toplamının 1.462.358,31-TL olduğu anlaşılmaktadır. Senet tevdi bordrosunun 3. paragrafı; "Bankanız yurtiçi ve yurtdışındaki şubelerinde mevcut olan ve olabilecek her türlü alacaklarım/alacaklarımız, mevcut hesaplarım/mız, döviz tevdiat hesaphlarım/mız, yatırım hesaplarım/mız üzerinde bankanızın doğmuş ve doğacak alacakları için rehin, takas ve mahsup hakkına sahip olduğunu, buna ek olarak işbu senet tevdi bordrosuna konu senetler ve bunların tahsil edilen bedelleri ve bedellerin yatırıldığı hesaplar üzerinde ede bankanın rehin, takas, mahsup ve hapis hakkına sahip olduğunu, bunların da bankaya rehnedilmiş olduğunu ve bankanın bunlar üzerinde hapis hakkının bulunduğunu kabul, beyan ve taahhüt ederim/iz." hükmünü içermektedir. Benzer hüküm GKS'nin 9.3 bendi altında da bulunmaktadır. Senet tevdi bordrosunun 6. paragrafı da; "Bankanıza tahsil veya teminat amacıyla, tahsil, teminat, yahut temlik cirosuyla tevdi ettiğimiz ve edeceğim/miz bütün senetlerdeki eksik olan tüm unsurların TTK'nun 680 m. hükmünce tamamlanması ile ilgili olarak, bankanızın sözkonusu unsurları doldurması konusunda, bankanızı tarafıma/mıza vekaleten yetkili kıldığım/mızı beyan, kabul ve taahhüt ederim/iz." hükmünü içermektedir. Bonolar üzerinde "nakden alınmıştır" ibaresinin bulunduğu görülmektedir. Yine bonolar üzerinde tahsil ve rehin cirolarında belirtilmesi gereken ibarelerin("bedeli tahsil içindir", "kabz içindir", "vekâleten", "bedeli teminattır", "bedeli rehindir") hiç birisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, davalı banka ile davacı arasındaki █████/2021 tarihli e-posta yazışmasında, "Ekte bulunan tabloda Mayıs 2021 tarihi ve Aralık 2021 tarihleri arasında toplam 5 milyon TL senet görünmekte olup, sizin ibraz ettiğiniz senet tutarı 4 milyon TL'dir. Kredi kullanımı için 1. Milyon TL'lik senede daha ihtiyaç bulunmaktadır. İlave senet getirecek misiniz" denildiği, bu e-posta yazışmasının akabinde davacının davalı bankaya 1.035.419,90-TL tutarında daha senet tevdi etmiş olduğu görülmektedir. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirket tarafından, söz konusu bonoların tahsil cirosuyla değil, temlik cirosuyla davalı bankaya tevdi edilmiş olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir. Taraflar arasında bankacılık sözleşmesi ilişkisi bulunduğu ve sözleşme kapsamında, talep konusu bonoların bankaya tevdi edildiği, davacı tarafın, bonoların tahsil cirosuyla bankaya tevdi edildiğine ilişkin herhangi bir delili dosyaya sunamadığı anlaşılmıştır. Yine GKS 9.3 maddesi, senet tevdi bordrosu 3 ve 6. Paragrafları dikkate alındığında, tahsil edilen bono bedelleri üzerinde davalı bankanın, rehin, takas, mahsup ve hapis hakkına sahip olduğu, bu bakımdan davacı şirketin kredi borcuna tahsil olunan senet bedellerinin mahsubunda bir usulsüzlük de bulunmadığı anlaşılmıştır. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirilerek, davacı tarafın davasının yerinde olmadığı, reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Tüm bu nedenlerle davanın reddine ilişkin aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı tarafça davalı hakkında açılan davanın REDDİNE,

2-7333 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'nu 18. maddesinin 1. Fıkrası ile 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 50/A(Ek:4/3/2021-███████ md.) maddesinin 3. fıkrası gereğince davacı taraftan harç alınmasına yer olmadığına,

3-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan ...(...)'a 1.560,00-TL ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılandığı anlaşıldığından 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'e göre davacı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına,

4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 530.646,82-TL vekâlet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,

5-Davalı tarafından yapılan 150,00-TL'den ibaret yargılama giderinin, davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır