haksız feshedilen inşaat sözleşmesi nedeniyle teminat mektubunun iradı ve hakediş kesintisi hakkında hukuki uyuşmazlık.

Haksız feshedilen inşaat sözleşmesi nedeniyle teminat mektubunun iradı ve hakediş kesintisi hakkında hukuki uyuşmazlık.

Özet: Yüklenicinin, bir inşaat sözleşmesinin haksız feshedildiği, teminat mektubunun irad kaydedildiği ve hakedişinden haksız ceza kesintisi yapıldığı iddiasıyla açtığı davada, ilk derece mahkemesi tüm talepleri kabul ederken, istinaf incelemesi yapan bölge adliye mahkemesi, yüklenicinin SGK ve vergi borçları ile aleyhindeki işçi davaları nedeniyle teminat mektubunun iade edilmemesini haklı bularak bu yöndeki talebi reddetmiş, ancak hakedişten yapılan ceza kesintisinin haksız olduğuna hükmederek sadece bu bedelin iadesine karar vermiştir.

6. Hukuk Dairesi ████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ E., ███████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Zonguldak 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tic. Mah. Sıf.)

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince duruşmasız, davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 21.10.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında düzenlenen 11.11.2008 tarihli sözleşme ile “-250 Kat Hazırlığı, Havalandırma ve Nakliyat Galerilerinin Islahı" işinin yapılmasının kararlaştırıldığını, süre uzatımı verilmesi gerektiği halde sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini, teminat mektubunun irad kaydedildiğini, ayrıca süresinde işin bitirilmemesinden bahisle 20 günlük cezalı çalışma için hesaplanan 65.301,18 USD’nin 25.07.2013 tarihinde düzenlenen 50. hakedişten kesildiğini ileri sürerek, irad kaydedilen teminat mektupları bedelinin tahsil tarihindeki kur üzerinden hesaplanacak TL karşılığının irat kaydedildiği tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsili ile haksız olarak kesilen 65.301,18 USD’nin tahsil tarihindeki kur üzerinden hesaplanacak TL karşılığının faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, sözleşme konusu iş süresinde bitirilmediğinden sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, ödenmeyen SGK ve vergi borçlarından kurumlarının da müşterek ve müteselsil sorumlu olduğundan sözleşme ve eki şartnameler gereği davacı yükümlülüklerini tam yerine getirmeden teminat mektubunun iadesinin mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Zonguldak 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı dava dosyasında davacı yükleniciye 226 gün ek süre verilmesi gerektiğinin tespitine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, davalının sözleşme şartları tamamlanmadan sözleşmeyi feshettiği, yüklenicinin SGK ve vergi borcu bulunması halinde ilgili kurumlardan yüklenicinin borç miktarı sorulması ve nakde çevrilen teminat mektubundan işbu borçların ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, teminat mektuplarının bedeli toplam 621.022$ Amerikan Doları'nın tahsil tarihindeki kur üzerinden hesaplanacak olan Türk Lirası karşılığının teminat mektuplarının irad kaydedildiği tarihten itibaren işleyecek bankaların döviz mevduatlarına uyguladıkları mevduat faizi ile davalıdan tahsiline, hakedişten kesilen 65.301 Amerikan Dolarının tahsil tarihindeki kur üzerinden hesaplanacak olan Türk Lirası karşılığının 25.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek bankaların döviz mevduatlarına uyguladıkları mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 01.10.2013 tarihi itibariyle 1.800.00 TL’ye ulaşan muaccel prim ve idari para cezası borcunun, davacı ... davalı aleyhine açılan 272 adet davanın bulunduğu, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin "kesin teminatın iadesine ait şartlar" başlıklı 46. maddesi uyarınca davacı tarafın SGK'ya hiç borcu olmamasının gerektiği, borç bulunması halinde bu borçlardan davalı kurumun da davacı ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu ve davalı aleyhine açılan işçi davaları da gözetildiğinde davalı kurumun işlemlerinde sözleşmeye aykırı hareket etmediği, bu nedenle teminat mektubunu iade etmemesinin haklı ve yerinde olduğu, hakedişten yapılan ceza kesintisinin yerinde olmadığı gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davacının 50. hakedişinden kesilmiş bulunan 65.301 Amerikan Dolarının tahsil tarihindeki kur üzerinden hesaplanacak olan Türk Lirası karşılığının 25.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek bankaların döviz mevduatlarına uyguladıkları mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1- Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Zonguldak 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyasında verilen kararın kesinleştiğini, böylece davalının sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi nedeniyle feshin haksız olduğunun kanıtlandığını, haksız fesih nedeniyle kuruma gelir olarak kaydedilen teminat mektubu bedeli ile haksız hakediş kesintisinin davacıya iadesi gerektiğini, haksız fesih tarihinde müvekkilinin SGK borcu bulunmadığını, sözleşmenin feshi tarihinden sonra ortaya çıkan borçların da yapılandırıldığını ve müvekkili tarafından ödendiğini, müvekkilinin SGK ve vergi borcu bulunması halinde ilgili kurumlardan yüklenicinin borç miktarı sorulması ve nakde çevrilen teminat mektubundan işbu borçların ödenmesi gerektiğini, sonradan açılmış davanın varlığı nedeniyle teminat mektubunun iade edilmemesinin haksız olduğunu, haklı bir fesih olmadığından teminatların irad kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin de yanlış hesaplandığını beyan etmektedir.

2- Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kesinleşen mahkeme kararında sözleşmenin haksız feshedildiğine dair bir değerlendirmenin olmadığını, hatta eksik ve ayıplı işler nedeniyle tazminata hükmedildiğini, feshin ve hakedişten yapılan kesintinin haklı olduğunu, teminat mektuplarının da sözleşmenin haklı nedenle feshi nedeniyle irad kaydedildiğini, Bölge Adliye Mahkemesince bu hususun aydınlatılması gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan irat kaydedilen teminat mektubu bedelinin ve hakedişten yapılan ceza kesintisinin tahsili istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye ilişkin koşullar gerçekleştiğinde davacının irat kaydedilen teminat bedellerini isteyebileceğinin tabî bulunmasına göre, taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,

Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davacı yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davalı yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Alınması gereken harç peşin olarak yatırıldığından davacıdan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.