Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin, ticari defterlerin zayi belgesi talebine ilişkin istinaf başvurusunun, basiretli tacir özeni gösterilmemesi ve kanuni şartların oluşmaması nedeniyle reddedilmesi kararı.
Özet: Bir ticari işletmenin 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait ticari defterlerinin kaybolduğunu veya çalındığını iddia ederek zayi belgesi verilmesi talebi, hem ilk derece mahkemesi hem de istinaf mahkemesi tarafından reddedilmiştir; zira talep eden, defterlerin basiretli bir tacirden beklenen özenle korunmasına rağmen zayi olduğunu veya hırsızlık sonucu kaybedildiğini kesin ve inandırıcı delillerle ispatlayamadığından, Türk Ticaret Kanununun 82/7. maddesindeki zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşmadığına karar verilmiştir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ ████████ Esas █████████ Karar
T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ21.HUKUK DAİRESİESAS NO
: ████████KARAR NO
: █████████TÜRK MİLLETİ ADINAKARARBAŞKAN
: ... ...ÜYE
: ... ...ÜYE
: ... ...KATİP
: ... ...İNCELENEN DOSYANINMAHKEMESİ
: ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2025NUMARASI
: ████████ Esas ████████ KararKARŞI TARAF
: HASIMSIZTALEP
: Zayi Belgesi VerilmesiTALEP TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talebin yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden vekili tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.TALEPTalep eden vekili dilekçesinde özetle; müvekkiline ait 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait ticari defterleri olan yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterleri hakkında zayi olduklarından bahisle zayi belgesi düzenlemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece; davacı yanın defterlerin saklanması konusunda basiretli bir tacirden beklenen özeni göstermesi, kayıtların özenle korunması ve saklanması gerektiği, korunaklı bir yere kaldırılmadığı, davacının, defterlerin saklanması konusunda basiretli bir tacirden beklenen özeni göstermediği değerlendirilmekle, zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından talebinin reddine karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİTalep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu defterlerin davacının ticareti terk etmesinden sonra her türlü araştırmaya rağmen bulunamadığını, söz konusu ticari defterlerin kaybedilmiş olabileceği gibi başkaları tarafından da çalınmış da olabileceğini, davacı tarafça Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde yapmış olduğu ██████████ hazırlık numaralı soruşturma sonucu beklenmeden mahkemece karar verildiğini, hal böyle iken yerel mahkemece hiçbir araştırma cihetine gidilmeksizin ve duruşma açılmaksızın karar verilmiş olmasının hatalı olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİTalep, TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.Anılan maddede zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.Somut olaya gelince; 6762 sayılı TTK’nın 68/4. ve 6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesinde, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebi ile ziyaa uğraması halinde belge verilmesinin istenebileceğinin düzenlendiği, somut olayda zayi olduğunun tespiti talep edilen şirkete ait 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterlerinin her türlü aramaya rağmen bulunamadığını, ticari defterlerin kaybolmuş olabileceği gibi çalınmış da olabileceğinin iddia edildiği, tüm dosya kapsamı dikkate alındığında söz konusu defterlerin çalındığı hususunda kesin ve inandırıcı delil ibraz edilmediği, olayda davacının kanunen saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerinin, gerçekleşen hırsızlık sonucunda zayi olduğunu ve özenle saklamasına rağmen zayi olduğu iddiasını da ispat edemediğinin kabulü gerekeceği anlaşıldığından, TTK'nın 82/7. maddesinde belirtilen şartların oluşmadığı göz önünde bulundurularak açılan davanın reddine yönelik ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygundur.Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin talebin reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden talep edenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;1-Talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Talep eden davacıdan alınması gerekli olan 615,40 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,3-Talep eden davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi.█████/2025Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi -...... ... ... ...