iş kazası sonrası sigortasız çalışanın hizmet tespiti davasında, bozma sonrası asıl-alt işveren ilişkisi ve eser sözleşmesi ayrımında eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle tarafların temyiz başvuruları.

İş kazası sonrası sigortasız çalışanın hizmet tespiti davasında, bozma sonrası asıl-alt işveren ilişkisi ve eser sözleşmesi ayrımında eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle tarafların temyiz başvuruları.

Özet: İş kazası sonrası hizmet tespiti davasında, ilk derece mahkemesinin bozmaya uyarak davacının bir davalı nezdinde 1 günlük çalışmasının tespitine ve diğer davalı yönünden husumetten redde dair verdiği karar; davacı vekilince asıl işveren-alt işveren ilişkisi iddiasıyla, davalı vekilince ilişki nitelendirmesinin hatalı olduğu ve yetersiz araştırma yapıldığı gerekçesiyle, feri müdahil vekilince ise bozma sonrası gerekli incelemelerin yapılmadığı, tarafların arasındaki hukuki ilişkinin tam olarak ortaya konulmadığı ve sınırlı delille karar verildiği iddiasıyla temyiz edilmiştir.

10. Hukuk Dairesi █████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ███████ E., ████████ K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekili, davalı ... vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının dava konusu iş kazası meydana gelmeden önce 01.11.2015 tarihinde işverenler nezdinde kalıp ustası olarak çalıştığını, sigortasının yapılmadığını, davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğunu, ...'ın asıl işveren ...'ın ise alt işveren olduğunu, iş kazasının 25.11.2015 tarihinde ... Mah.4524 Sk.No:7 adresinde meydana geldiğini, ...'ın evinde yapılacak tadilat işi için ...'dan usta bulmasını istediğini, davacının kalıp ustası olmasına rağmen bilmediği ve bilmediğini söylediği OSB malzemesinin tavana çivilenmesi işinin tarafına yaptırılması sırasında tavandan yere düşmesiyle iş kazasının olduğunu belirterek davacının davalı işverenler yanında 01.11.2015-25.11.2015 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; hizmet akdinin tespiti hususunda Kurumca yapılan inceleme ve denetimde davacı ifadeye icabet etmediğinden tespit yapılamadığını, davacı ile davalılar arasında süreklilik arz etmeyen, iş çıktıkça gündelik yapılan dolayısıyla eser sözleşmesi niteliğinde bir anlaşma olduğunu, hizmet akdine dayalı ilişki bulunmadığını, çalışma olgusunun yazılı belgelerle ispatlanması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

III.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.01.2023 tarihli kararı ile davanın ... yönünden husumet nedeniyle reddine; davanın ... yönünden kısmen kabulü ile 25.11.2015 tarihinde 1 gün süreyle asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 04.01.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 12.07.2023 tarihli kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.07.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairece; "davacının kimin işçisi olduğu, davalılar arasında asıl - alt işveren ilişkisi mi yoksa istisna akdi mi olduğu, ceza dosyası da incelenmek suretiyle belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile verilen karar bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... yönünden; davacının uğramış olduğu iş kazasının davalı ...'ın ev inşaatında meydana geldiği, davalı ... ile diğer davalı ... arasında alt işveren üst işveren olduğu hususunda bir belge bulunmadığı; davalı ... yönünden ise davacı ... ile bağımlılık unsuru içeren ve karşılığında ücret ödenen bir iş sözleşmesi yapıldığı, davacı ile davalı arasında bir eser sözleşmesinin bulunmadığı belirtilerek davanın ... yönünden husumet nedeniyle reddine; davanın ... yönünden kısmen kabulü ile; davacının 25.11.2015 tarihinde 1 gün süreyle asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle;

1.... yönünden husumetten red kararının hatalı olduğunu; ...’ın asıl işveren ...’ın alt işveren konumunda olduğunu,her iki davalı yönünden kabul kararı verilmesi gerektiğini ileri sürerek temyiz talebinde bulunmuştur.

Davalı ... vekili özetle,

1. Yerel Mahkemece tarafların herhangi bir eser sözleşmesi sunmadığından bahisle taraflar arasındaki ilişkinin hizmet sözleşmesi olarak nitelendirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu konuda yeterli araştırma yapılmadığını;

2. Yerel Mahkemece diğer davalı ... 'ın taşınmaz maliki olduğundan bahisle ... yönünden husumet yokluğundan ret kararı verilmesinin hükümde çelişki yarattığını, taşınmaz malikinin ... değil kendisi olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Feri müdahil Kurum vekili özetle,

1.Bozma kararına uyan Mahkeme tarafından gerekli inceleme yapılmaksızın, davalı taraflara meşruhatlı davetiye tebliği ile aralarındaki ilişkiye dair ispat imkanı tanınmadan sadece davacının beyanı yeterli görülerek başkaca inceleme yapılmaksızın 1 (bir) günlük çalışmanın varlığının kabulünün yerinde olmadığını,

2.Yerel Mahkemece sadece ilgili ceza mahkemesi dosyasından hareket edilerek, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin mahiyeti tam olarak ortaya konulmaksızın davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın hukuka aykırı olup ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

3.Tefrik edilen iş kazasının tespiti dava dosyasında mahkeme kararının beklenmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı, davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 11.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.