Yargıtay, iş mahkemesinin usuli kazanılmış hak ilkesini hiçe sayarak ihbar tazminatı talebini reddetmesi kararını bozdu.
Özet: Bir işveren tarafından işçisinden talep edilen ihbar tazminatı ve eğitim gideri alacakları davasında, yerel mahkemenin davanın reddine yönelik kararı üzerine, Yargıtayın önceki bozma kararında ihbar tazminatının kabulü gerektiği belirtilmişken, yerel mahkemenin bu bozma kararına uymasına rağmen usuli kazanılmış hak ilkesini göz ardı ederek ihbar tazminatını da reddetmesi hukuka aykırı bulunmuş ve bu nedenle yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA
:Davacı, ihbar tazminatı ile cezai şart alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkeme, davayı reddetmiştir.Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:Y A R G I T A Y K A R A R IA) Davacı İsteminin Özeti
:Davacı işveren, davalı işçinin iş sözleşmesini istifa ederek sonlandırdığını, sözleşme gereği eğitim masrafı karşılığı 10.000 $ ödemeyi kabul ettiğini ileri sürerek, ihbar tazminatı ile eğitim gideri alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.B) Davalı Cevabının Özeti
:Davalı işçi, 29.09.2006 günü istifa dilekçesi verdiğini ,müdür ile ihbar önelinde çalışma konusunda anlaştıklarını ancak işyerinde bilgisayarındaki bilgilerinin izinsiz alınması nedeniyle huzursuzluk çıkınca 02.10.2006 tarihinde ayrılmasının söylendiğini, iş sözleşmesindeki cezai şart kısmının imzalanırken boş olduğunu, kendine eğitim verilmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti
:Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.D) Temyiz
:Kararı davacı temyiz etmiştir.E) Gerekçe
:1.Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.2. Davacı dava dilekçesiyle ihbar tazminatı ve cezai şart alacaklarını talep etmiştir. Mahkemece davanın kabulüne ilişkin verilen 19.10.2011 tarihli karar, Dairemiz ██████████ E. ██████████ K sayılı ilamıyla ihbar tazminatının kabulünde isabetsizlik bulunmadığı ancak eğitim gideri alacağının reddi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.Mahkemece bozma ilamına uyulmuş, eğitim gideri alacağının reddine ihbar tazminatı alacağının önceki gibi kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmiştir.Bilindiği üzere; 6100 Sayılı HMK’da (keza1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda) "usuli kazanılmış hak" kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.Mahkemenin, Yargıtay'ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Yargıtay İBK 9.5.19 60... /9, RG. 28.6.1960-10537) Hükmün bir kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın sınırlarını çizmek ve bu şekilde usulü kazanılmış hakları oluşturup, korumaktır. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).Kazanılmış haklar hukuk devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasanın 2. maddesinde açıklanan "Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir" hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada, ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir (Yargıtay HGK. nun 12.07.2006 gün ve 2006/4-519-527 sayılı, 31.05.2006 gün ve ███████-307-337 sayılı ve 10.05.2006 gün ve 2006/4-230-288 sayılı ilamı).Mahkemece, usuli kazanılmış hak ilkesi dikkate alınmadan ihbar tazminatının reddedilmesi hatalı olup kararın bozulması gerekmiştir.F) Sonuç
:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 15.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.