ticari satıştan kaynaklanan, ödenen avanslara rağmen teslim edilmeyen mal bedelinin tahsili ile menfi tespit davası uyuşmazlığı.

Ticari satıştan kaynaklanan, ödenen avanslara rağmen teslim edilmeyen mal bedelinin tahsili ile menfi tespit davası uyuşmazlığı.

Özet: Bu hukuki evrakta, davacı şirket uzun süreli ticari ilişkisi kapsamında davalıya yaptığı 1.460.350,00 TL tutarındaki avans ödemelerine karşılık herhangi bir mal veya hizmet alamadığını ileri sürerek bu bedelin tahsilini talep etmekteyken; davalı ise borçlu olmadığını, aksine davacıdan alacaklı olduğunu ve davacının borçlu olduğunu gösteren bir mutabakat metni bulunduğunu iddia etmektedir; davacı ise bu mutabakatın geçerliliğini ve içeriğini reddederek kendi ticari defter kayıtları ve faturalarla alacağını ispat etmeye çalışmakta olup, bu yargılama ticari satıştan kaynaklanan alacak ve kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit taleplerini birleştirmektedir.

T.C.

İZMİR

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

"MAHKEMEMİZİN ████████ ESAS SAYILI ANA DOSYASI YÖNÜNDEN"

DAVA

: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2021

"İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN BİRLEŞEN ████████ ESAS, ████████

KARAR SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN"

DAVA

: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2022

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Mahkememize verdiği █████/2021 tarihli dava dilekçesinde; davacı... Nakliye ve Tic. A.Ş. ' nin 25.11.2015 tarihinden itibaren, “yer altı ve yer üstü maden ve tıbbi kaynakların mevcut kanunlara uygun olarak çıkartılması, işletilmesi, satın alınması ve kiraya verilmesi, her türlü maden, mermer, taş, kireç, kil, kömür ocakları işletmeciliği yapmak, şirket endüstriyel hammaddeleri, kil grupları, kaolen, diatomit vb. maden kapsamına giren tüm ürünlerin, her türlü yarı kıymetli ve kıymetli taşların (opal, zümrüt, elmas, yakut vb) ve her türlü kesilebilir ve parlatılabilir tüm taşların (mermer, granit, diahaz vb) aranması, çıkarılması, işlenmesi, alımı, satımı, ithalat ve ihracatı” alanlarında merkezi Trabzon’da olmak üzere faaliyet gösterdiğini ,davacı şirketin, davalı... Mermer Granit Ticaret Ltd. Şti. ile yazılı cari hesap sözleşmesine dayanmayan ve fakat fatura ve cari hesap ekstresine bağlı bir ticari ilişkisi bulunduğunu , davacı şirketin davalı şirketten, “mermer, granit plaka vb.” ürünler satın aldığı ve bu ürünlerin bedelini de nakit, çek vb. ödemelerle vadesinde gerçekleştirdiğini , öyle ki davacının, davalı ile aralarındaki uzun süreli ve sürekli ticari ilişki gerekçesiyle sadece almış olduğu ürünler için değil, aynı zamanda alacağı hizmet ve ürünlere istinaden de avans ödemelerinde bulunduğunu ,davacı şirketin hesap uzmanları tarafından ticari defter kayıtlarında yapılan tetkikler sonucunda davalı şirkete 1.460.350,00TL(BirMilyonDörtYüzAltmışBinÜçYüzElliTürkLiras) TL avans ödemesi yaptığı ancak karşılığı herhangi bir ürün ya da hizmet alamadığının tespit edildiğini , davalının bu bedel karşılığı ürünleri davacıya teslim etmediği ve davacıyı zarara uğrattığını, yapılan ödeme karşılığı ürünlerin teslimi veya bu ifa herhangi bir sebeple gerçekleşmeyecekse de ilgili bedelin davalıdan talep edildiği fakat herhangi bir ifa veya ödeme alınamadığını , davacı şirket ile davalı şirket arasındaki söz konusu ticari ilişki ve alınan hizmet/ürün ile yapılan ödemeler arasındaki cari hesap alacağı fark sebebiyle davacının alacaklı konumunda bulunduğu hususunun, gerek taraflar arasındaki faturalar gerekse de ticari defter kayıtları üzerinde yapılacak incelemelerden anlaşılacağını , davacı şirketin davalıya yapmış olduğu ödemeler dikkate alındığında, yaptığı veya ileride yapacağı alımlara istinaden ödemiş olduğu bedel karşılığı herhangi bir ürün ya da hizmet alınamadığından, davacının zarara uğradığını, keza davalının iş bu bedeli ve bu bedele işleyecek avans faizini ödemesi gerektiğinin ortada olduğunu ,davacının , davalının ürünleri teslim etmeyeceğini anlaması sebebiyle, ilgili cari hesap alacağını ve bu bedele işleyen avans faizini 3 Ağustos 2021’de Beyoğlu.... Noterliği’nden... No’lu ihtarıyla ayrıca da talep ettiğini ,ihtarın davalıya 03.08.2021 tarihinde e tebligat olarak tebliğ edildiğini , davalı... Mermer Granit Tic. Ltd. Şti. nin ise, 10 Ağustos 2021 tarihinde Karşıyaka... Noterliği’nin...No’lu ihtar cevabıyla borçlu olmadıklarını, aksine davacıdan alacaklı olduklarını beyan etmiş olup, bu durumun gerçeği yansıtmadığını , öyle ki davacı şirket yetkililerince imzalandığı iddia edilen bir mutabakattan bahsedildiğini ancak davacının ödemiş olduğu ve karşılığı ifa edilmeyen mal tutarının herhangi bir mutabakata konu olamayacak kadar yüksek bir bedel olduğu böyle bir alacağı bulunmasına rağmen, ilgili konuda mutabakat düzenlemiş olduğunun kabulünün davacı tarafından davalıya verilecek bir bağış anlamına geleceğini , böyle bir durumun hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu ,davalının ilgili bedeli ödememek için davacı tarafından imzalandığı ileri sürülen bir mutabakat ile borcunu ödemekten kaçındığını , hatta ilgili mutabakatta davacının borçlu olduğunu kabul ettiğinin ileri sürüldüğünü , davalının ihtar ekinde söz konusu iddiaya konu mutabakat örneğini göndermediğini , taraflar arasında ilgili cari hesap alacağı sebebiyle düzenlenmiş ve/veya imzalanmış herhangi bir mutabakat bulunmadığından, şimdiden ilgili mutabakatta imzanın bulunmadığı ve dolayısıyla bundan bağlı olamayacakları itirazını ileri sürdüklerini ,kaldı ki mutabakatın bir ödeme vesikası olmayıp dönemsellik ilkesi gereğince tarafların cari durumunu kontrol amacı ile tanzim edilen bir vesika niteliğinde olduğunu ,ticari davalarda taraflar arasındaki borç veya alacağın , ödeme belgesi (banka dekontu veya makbuz) teslim veya yapılan işin niteliğine göre düzenlenecek faturanın yanların ticari defterleri üzerinden belgesiyle karşılaştırılması neticesinde tespit edileceğini ,davalının ihtarında davacının ilgili ödemeler için mal sipariş etmediğini “Peşin ödeme yapıp, mal/hizmet almayanın yeni sipariş veremeyeceği ortadadır” beyanıyla belirttiğini ancak taraflar arasında açık hesap ilişkisi bulunup, ilgili ilişki çerçevesinde taraflar arasında sürekli olarak gerçekleştirilen bir mal alım-satımı mevcut olduğunu , davalının söz konusu ihtarında davacının satışını yaptığı emtianın gelişinin dolar üzerinden olduğunu, davacının da dolar karşılığı fatura düzenlediğini beyan ettiğini ancak ticari defter ve ilgili kayıtlar incelendiğinde, davalı tarafından düzenlenen faturaların sadece dolar üzerinden olmadığı aksine TL üzerinden yapılan ödemeler ve faturalar olduğunun da anlaşılacağını , tarafların ticaret şirketi olması ve aralarındaki ilişkinin ticari işten kaynaklanması gerekçesiyle, davalının ödemeden imtina ederek temerrüde düştüğünü bu bedele, avans faiz oranı üzerinden faiz işletilmesinin talep edildiğini , davacı şirketin, davalı ile aralarındaki uzun süreli ticari ilişki sebebiyle, başta alacağını hukuki yollar yerine anlaşarak tahsil etmek istediğini , davalının ödeme yapmayacağı anlaşıldığından dava açma zorunluluğu hasıl olduğunu , dava şartının yerine getirilmesi ve davalı şirketten olan alacağın tahsili amacıyla TTK m. 5A/1 hükmü gereği 16.11.2021 Tarihinde arabuluculuk bürosuna başvuruda bulunulduğunu , ... büro dosya no ve... Arabuluculuk numarası ile yapılan 02.12.2020 Tarihli görüşmenin “anlaşamama” ile sonuçlanarak tutanak altına alındığını belirtmiş , davanın kabulüyle karşılığı herhangi bir mal/hizmet alınamayan 1.460.350,00 TL nin, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili Mahkememize verdiği █████/2021 tarihli cevap dilekçesinde; davacının davalı şirkete hiç bir zaman peşin ödemeli sipariş vermediğini, davacının hali hazırda 624.137,11 TL borçlu olduğunu, davalının satışını yaptığı emtianın gelişinin dolar üzerinden olup davalının dolar karşılığı fatura düzenleyerek bu emtianın satışını yaptığını, davacının dolar kurunun yükselmesi nedeniyle uğradığı zararı sanki peşin ödeme yapmışta mal teslimi yapmamış gibi gidermeye çalıştığını, davacının kendince fazla TL ödemişte mal teslim almamış gibi göstermeye çalıştığı fatura tarihinde ödeme yapmayıp hatta sonrasında dahi ödeme yapmayıp kur farkı nedeniyle ortaya çıkan meblağ olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin büyük bölümüne ilişkin faturaların dolar üzerinden ve VUK 215. Madde ve Gelir İdaresi Başkanlığının █████/2021 tarih ve... sayılı muktezaya uygun şekilde davalı tarafından kesildiğini, fatura içeriği emtianın davacıya teslim edildiğini, emtialar yurt dışından geldiği için fatura dayanağında her birinin gümrük beyanname numarasının belirtildiğini, davalı tarafından TL üzerinden faturalar da kesildiği ve emtianın teslim edilmediği iddiası yönünden karşı tarafın gözünden kaçan hususun TL bedelli faturaların irsaliyeli olduğu yine gümrük beyanname numaralarının olduğu ve nakliye yapan firmalarda dahi taşıma bilgilerinin olduğu olduğunu, malın teslim edildiğinin oldukça kolay ortaya konulduğunu, davacının iddiasını ispat edemediğini, sipariş formu dahi sunmadığını, davalıya peşin ödeme yapılmadığını, davalının mal teslim ettiği halde ödemelerin tamamlanmadığının tüm kayıtlarla sabit olduğunu, davacı tarafından dolar bedelli keşide edilip ödenemeyen çeklerin kendilerine sadece zora düşmesinler diye iade edildiğini, karşılığında ileri vadeli çekler kabul edildiğinin de kayıtlarda mevcut olduğunu, davalı şirket kayıtlarında karşı tarafça verilen ancak karşılıksız kalan çek ve senetlerin de mevcut olduğunu, başlı başına bu hususun dahi davanın iyi niyetten uzak olduğunu gösterdiğini, diğer yandan şirketin adına vekalet çıkaran ...ın temsil yetkisinin █████/2021 tarihinde bitmiş olup yeni temsil yetkilisine ilişkin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan bulunmadığını, ilansız temsil olamayacağından yetkisiz temsil ile açılan bir dava ile karşı karşıya olunduğu hususta tereddüte düşüldüğünü, davanın kötü niyetli ve hakkı olmadan açılmış olması sebebiyle HMK 329. Maddesi gereğince asıl alacağın %15 i oranında vekalet ücretinin de davacı taraftan ödenmesinin talep edildiğini belirtmiş , davanın reddine, davanın haksız ve kötü niyetle açılması nedeniyle HMK 329. Maddesi uyarınca davalı ile yapılan anlaşma uyarınca alınacak vekalet ücretinin karşı tarafça ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava ve takip konusu alacağın varlığı ve miktarının belirlenmesine yönelik taraf ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması ile ilgili ara karar oluşturulmuş , ara kararı doğrultusunda öncelikle davacı defterlerinin incelenmesi için Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi ' ne talimat yazılmış , talimat mahkemesince alınan █████/2022 tarihli bilirkişi raporunda ; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 64'üncü maddesine uygun olarak açılış ve kapanış tasdikleri yapıldığı anlaşılan taraf ticari defterlerinin delil olmasının koşulları 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 222'nci maddesinde düzenlendiği , ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için taraf ticari defterleri kanuna göre usulüne uygun ve eksiksiz olarak tutulmuş olması, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış olması, defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olmasının şart olduğu, bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir hükmü ışığında yapılan inceleme tespitlere esas; davacının belirtmiş olduğu adreste yapılan yerinde incelemede 2017-2021 E-defter beratların süresinde yapılmış olup, sahibi lehine delil özelliği bulunduğu, 2016 yasal defterler tarafıma sunulamadığından 2017 yılı açılış kaydında davacı ...Nakliye Ticaret A.Ş'nin davalı... Mermer Granit Ticaret Ltd. Şti.'ne 283.484,22 TL borçlu olduğu tespit edilmiş olup, davacı ve davalının cari hareketlerinin fatura, çek ve banka ödemeleri olduğu, Defter kayıtlarında herhangi bir kur farkı kaydı yer almamakla birlikte dava tarihi olan 25.10.2021 tarihinde davacı ...Nakliye Ticaret A.Ş'nin defter kayıtlarına göre davalı... Mermer Granit Ticaret Ltd. Şti. den 1.420,350,46 TL alacaklı olduğu , davacı ...Nakliye Ticaret A.Ş'nin davalı... Mermer Granit Ticaret Ltd. Şti. arasındaki davada iş emri gereği davacı ...Nakliye Ticaret A.Ş'nin defter kayıtlarına göre davalı... Mermer Granit Ticaret Ltd. Şti.'nden 1.420.350,46 TL alacaklı olduğu tespit edilmiş olup , defter kayıtlarında kur farkı ile ilgili herhangi bir kayıta rastlanmadığı görüş ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Davacı vekili İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin... Esas sayılı dosyasına verdiği █████/2022 tarihli dava dilekçesinde; davalı... Mermer Granit Ticaret Ltd. Şti. tarafından █████/2022 tarihinde █████/2019 günlü... Seri nolu ve 65.000.00 TL bedelli çeke ilişkin Karşıyaka... İcra Dairesi Müdürlüğ...E. sayılı dosyası üzerinden davacı şirket ... Nakliye Ticaret A.Ş. aleyhine icra takibi başlatıldığını , davacı şirketin, davalı... Mermer Granit Ticaret Ltd. Şti. ile yazılı cari hesap sözleşmesine dayanmayan ve fakat fatura ve cari hesap ekstresine bağlı bir ticari ilişkisi bulunmakta olduğunu , bu ilişki uyarınca davalı şirketin davacı şirkete 1.460.350,46 TL cari hesap borcu bulunmasına ve davacı şirketten alacaklı olmamasına rağmen bahsi geçen çeke ilişkin icra takibi başlatmasının haksız ve kötü niyetli olduğunu , davalı şirket bahsi geçen çeki icraya koymuş olduğundan, davacı şirketin borçlu olmadığı halde icra takibinden kaynaklı olarak çek bedelini cebri icra yoluyla ödemek zorunda kalacağını, davanın davacı lehine sonuçlansa bile ödenen paranın istirdadının güç olacağından zarara uğrayacağının aşikar olup telafisi güç zararlara mahal vermemek adına icra takibinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesi gerektiğini , davacı şirketin 25.11.2015 tarihinden itibaren, “yer altı ve yer üstü maden ve tıbbi kaynakların mevcut kanunlara uygun olarak çıkartılması, işletilmesi, satın alınması ve kiraya verilmesi, her türlü maden, mermer, taş, kireç, kil, kömür ocakları işletmeciliği yapmak, şirket endüstriyel hammaddeleri, kil grupları, kaolen, diatomit vb. maden kapsamına giren tüm ürünlerin, her türlü yarı kıymetli ve kıymetli taşların (opal, zümrüt, elmas, yakut vb) ve her türlü kesilebilir ve parlatılabilir tüm taşların (mermer, granit, diahaz vb) aranması, çıkarılması, işlenmesi, alımı, satımı, ithalat ve ihracatı” alanlarında merkezi Trabzon’da olmak üzere faaliyet gösterdiğini , davacı şirketin davalı şirketten, “mermer, granit plaka vb.” ürünler satın aldığı ve bu ürünlerin bedelini de vadesinde gerçekleştirdiği , davacının ,davalı ile aralarındaki uzun süreli ve sürekli ticari ilişki gerekçesiyle sadece almış olduğu ürünler için değil, aynı zamanda alacağı hizmet ve ürünlere istinaden de avans ödemelerinde bulunduğunu , davacı şirket tarafından gerçekleştirilmiş olan avans ödemelerine binaen davalı şirket tarafından ürün teslimi gerçekleşmemesi ve ürün teslimi gerçekleşmemesine rağmen avans iadesi yapılmadığından dolayı davacı şirketin İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası ile dava ikame ettiğini , söz konusu dava dosyası kapsamında hesap uzmanları tarafından ticari defter kayıtlarında yapılan tetkikler sonucunda 24.08.2022 tarihinde tanzim edilmiş olan bilirkişi raporunda davacı şirketçe davalı şirkete 1.460.350,00 TL avans ödemesi yapıldığı ancak karşılığı herhangi bir ürün ya da hizmet alınmadığının tespit edildiğini , dolayısıyla davalı şirketin almış olduğu avans ödemelerine rağmen davacı şirkete herhangi bir ürün teslim etmemesi ve ilgili bedelleri iade etmemesi nedeniyle davacı şirketin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini , İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında halihazırda yargılamanın devam ettiğini , davalı şirketin bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olan bedeli, davacı şirket ile aralarında akdedildiği iddia edilen mutabakat uyarınca ödemekten kaçındığını , devam eden süreçte davalı şirketin █████/2022 tarihinde... Bankası ' na ait █████/2019 günlü ... Seri nolu 65.000.00 TL bedelli çeke ilişkin davacı şirket aleyhine Karşıyaka ... İcra Dairesi Müdürlüğü... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattığını , her ne kadar bahse konu çekin üzerinde davacı şirkete ait kaşe ve imza yer almakta ise de taraflar arasında süregelen ticari ilişki kapsamında ilgili çekin davalı şirkete avans ödemesi amacıyla ciro edildiğini , davalı şirketin halihazırda İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası kapsamında tespiti yapıldığı üzere 1.460.350,46 TL borçlu olduğunun tespit edilmesi üzerine haksız ve kötü niyetli hareket ederek avans niteliğinde tarafına ciro edilmiş çeki takibe konu ettiğini , davacı şirket ile davalı şirket arasındaki söz konusu ticari ilişki ve alınan hizmet/ürün ile yapılan ödemeler arasındaki cari hesap alacağı fark sebebiyle davacının alacaklı konumunda bulunduğu hususunun, gerek taraflar arasındaki faturalar gerekse de ticari defter kayıtları üzerinde yapılacak incelemelerden anlaşılacağını , İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasına konu edilen alacak nedeniyle zarara uğramış olan davacı şirketin söz konusu takip nedeniyle daha fazla zarara uğrama ihtimali bulunduğunu , bu nedenle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik █████/2019 günlü ...Seri nolu 65.000.00 TL bedelli çeke ilişkin davacının davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerektiğini ,Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinin incelenerek söz konusu davacı şirket alacağının çek bedelinden fazla olup olmadığı hususunda tespit yapılması gerektiğini , bu nedenle dava ile İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasının birleştirilmesini talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu belirtmiş , ihtiyat-i tedbir talebinin kabulü ile Karşıyaka ... İcra Dairesi'nin... Esas sayılı takip dosyasının durdurulmasına, öncelikle İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasının dava dosyası kapsamına alınarak birleştirilmesine, davanın kabulü ile davacı şirketin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, haksız icra takibi nedeniyle davalının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.

İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi 'nce dava dosyası ile Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan bahisle dosyanın dosyamız ile birleştirilmesine karar verilerek dosya Mahkememize gönderilmiş , yargılamaya Mahkememizce devam olunmuştur.

Davalı vekili Mahkememize verdiği İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin ...Esas sayılı dosyası ile ilgili █████/2022 tarihli cevap dilekçesinde; davacının dava dilekçesinde özetle aleyhe başlatılan icra takibine konu çeke ilişkin borcu bulunmadığını, açılan takibin haksız ve kötü niyetli olduğunu, davalı şirketin davacı şirkete 1.460.350,46-TL cari hesap borcu bulunduğunu, yapılan avans ödemelerine binaen ürün teslimi gerçekleşmediği ve bedel iadesi yapmadığını iddia ederek ihtiyati tedbir ile birlikte icra takibinin durdurulmasını talep ettiğini , davacının iddiaları mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğunu ,davalı şirket tarafından davacı şirkete gönderilen emtialara ilişkin bedelin ödenmemesi üzerine █████/2022 tarihinde █████/2019 günlü ... Seri nolu ve 65.000-TL bedelli çeke binaen Karşıyaka ... İcra Dairesi Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını , davacı şirketin, davalı şirkete borçlu olduğunu , bu hususun daha önce de beyan edildiğini , karşı tarafın borçlu olmasaydı çeki elinde bulunduracağını , buna ilaveten davacının asılsız olan tüm bu iddialarının kabul edilmediğini ve daha önceki cevap dilekçelerindeki beyanların tekrar edildiğini belirtmiş davanın reddine, davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Karşıyaka ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelemesinde ; alacaklının ... Mermer Granit Ticaret Ltd. Şti. , borçluların ... , ...Nakliye Ticaret AŞ., ve ... Mermer Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti. , borç miktarının 92.220,00 TL , takip dayanağının █████/2019 tarih ...eri nolu 65.000,00 TL bedelli çek , takibin Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip olup , █████/2022 tarihinde başlatıldığı belirlenmiştir.

Talimat mahkemesince alınan rapora itiraz edildiğinden 2015 ve 2016 yılı defterleri de incelenerek itirazlar doğrultusunda ve ayrıca birleşen dosyada dava konusu edilen çekin davacı kayıtlarında yer alıp almadığı, kayıtlı ise ne şekilde kayıt altına alındığı konusunda ek rapor düzenlenmek üzere Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış , talimat mahkemesince alınan █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda; 2015 ve 2016 defterlerinin sunulmasından sonra yapılan kontrollerde 2017 defterlerinde yapılan açılış kaydının doğru olduğu, davacı ve davalının cari hareketlerinin fatura, çek ve banka ödemeleri olduğu, defter kayıtlarında herhangi bir kur farkı kaydı yer almamakla birlikte dava tarihi olan 25.10.2021 tarihinde davacı ...Nakliye Ticaret AŞ. 'nin defter kayıtlarına göre davalı... Mermer Granit Ticaret Ltd. Şti. ' den 1.420.350,46 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği ,26.04.2014 tarihli Katma Değer Vergisi Uygulama Genel Tebliği'nde kur değerlemesi nedeni ile ortaya çıkan ve gerçekleşmiş kur farkları için Katma Değer Vergisi (KDV) dahil fatura kesilmesi konusunda açıklamalar yapıldığı, “Bedelin döviz cinsinden veya dövize endekslenerek ilave edildiği işlemlerde, bedelin kısmen veya tamamen vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu tarihten sonra ödenmesi halinde satıcı lehine ortaya çıkan kur farkı mahiyetinde olduğundan, matrahın bir unsuru olarak vergilendirilmesi gerekmektedir. Buna göre, teslim veya hizmetin yapıldığı tarih ile bedelin tahsil edildiği tarih arasında ortaya çıkan lehte kur farkı için satıcı tarafından fatura düzenlemek ve faturada gösterilen kur farkına, teslim veya hizmetin yapıldığı tarihte bu işlemler için geçerli olan oran uygulanmak suretiyle KDV hesaplanır. Bedelin tahsil edildiği tarihte alıcı lehine kur farkı oluşması halinde, kur farkı tutarı üzerinden alıcı tarafından satıcıya bir fatura düzenlenerek teslim ve hizmetin yapıldığı tarihte oran üzerinden KDV hesaplanması gerekmektedir.” , esas dosyaya davalı tarafından kazandırılmış olan döviz faturaları davacı defterlerinde kayıtlı olup bu faturalar için kur farkı faturaları kayıtlarda tespit edilemediği , bu kur farkı faturalarının düzenlenip düzenlenmediğinin davalı defterlerinin incelenerek tespit edilmesi gerektiği, 2017 yılında 159 verilen sipariş avansları hesabından... nolu hesaba yapılmış olan 269.236,13 TL lik kayıt davacının alacağını azaltıp davacıyı borçlu konuma geçirdiği için davalı lehine olduğu, 28.11.2019 tarih ... nolu 65.000,00 TL tutarlı çek davacı kayıtlarında tespit edilmeye çalışıldığı ancak davacı defterlerinde ilgili yılda çek numaralı yazmaması toplu kayıt etmesinden tespiti yapılamadığı, davacı ...Nakliye Ticaret A.Ş.'nin davalı... Mermer Granit Ticaret Ltd. Şti. arasındaki davada iş emri gereği; defter kayıtları da incelendiğinde davacı ...Nakliye Ticaret A.Ş.'nin defter kayıtlarına göre davalı... Mermer Granit Ticaret Ltd. Şti.'nden 1.420.350,46 TL alacaklı olduğu tespitinde bir değişiklik olmayıp, yabancı para üzerinden kesilen faturalar için kur farkı ile ilgili defter kayıtlarında herhangi bir kayıta rastlanmadığı, 28.11.2019 tarih 5217380 nolu 65.000,00 TL tutarlı çek davacı kayıtlarında tespit edilmeye çalışıldığı davacı defterlerinde ilgili yılda çek numaralı yazmaması toplu kayıt etmesinden tespiti yapılamadığı kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Asıl dava yönünden dava konusu edilen alacağın varlığı ve miktarının belirlenmesi, birleşen dava yönünden de birleşen davada dava konusu edilen çekin davalı kayıtlarında yen alıp almadığı, kayıtlı ise ne şekilde kayıt altına alındığının belirlenmesine yönelik olarak dosya ve davalı ticari defter ve belgeleri üzerinde Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış , alınan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda;

Davalının yasal defter ve belgeleri üzerinden yapılan tespit ve incelemeler sonucunda; 2015 yılı Yevmiye, Defter-i Kebir, Envanter defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde yaptırıldığı, 2015 yılı Yevmiye Defterinin kapanış tasdikinin yasal süresi içerisinde yaptırıldığı, davalı şirketin 2016-2017-2018-2019-2020 ve 2021 yıllarında E-Deftere tabi olduğu tespit edilmiş olup, Yevmiye ve Defter-i Kebir defterlerinin E-Defter uygulamasında Noter açılış ve kapanış tasdiki uygulaması olmadığı, 2016-2017-2018-2019-2020 ve 2021 yıllarına ait Envanter defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde yaptırıldığı, davalının 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun kayıt usullerine ilişkin vecibeleri yerine getirmiş olduğu; söz konusu kayıtların 6100 sayılı HMK m.22 2/2'ye göre delil niteliğine haiz olup olamayacağının takdirinin mahkemeye ait olduğu,

Tevdi Edilen Göreve İstinaden;

ESAS DAVA DOSYASI İLE İLGİLİ OLARAK; davalı şirket defterleri davacı şirket açısından 2015-2016-2017-2018-2019-2020 ve 2021 yılları ile ilgili olarak incelendiğinde; davalı şirketin davacı şirketi 120 ALICILAR ana hesabı altında “...” TL ve 120-90-A011” USD hesaplarında takip ettiği, taraflar arasında söz konusu yıllara ilişkin olarak 2021 yılı hariç olmak üzere yoğun bir cari hesap hareketi bulunduğu, davalı firma kayıtlarında dava tarihi olan 25.10.2021 tarihi itibariyle davacı...Nakl. A.Ş. firması hesap bakiyesi 624.137,12 TL borç bakiyesi (hesap sahibi olduğu) verdiği,

BİRLEŞEN DAVA DOSYASI İLE İLGİLİ OLARAK; davalı şirkete ait ticari defterler, takip konusu edilen çek ile ilgili incelendiğinde; davalının davacı firmayı 120 ALICILAR ana hesabı altında “...” hesabında takip ettiği, icra konusu edilen çekin, 11.09.2018 tarih... yevmiye nolu muhasebe fişi ile 65.000,00 TL tutarla kayıtlara alındığı ve söz konusu tutarın davacı firma carisinden düşüldüğü, daha sonra icra konusu edilen çekin, 06.12.2018 tarih ... yevmiye nolu muhasebe fişi ile ... Mad. Turz. A.Ş. unvanlı firmaya ciro edildiği, kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Taraf defterleri arasındaki farkların belirlenmesine yönelik olarak Mahkememizce görevlendirilen SMMM bilirkişi ...dan ek rapor istenilmiş , alınan █████/2025 tarihli ek raporda, 25.10.2021 TARİHİ İTİBARİYLE TARAFLAR ARASINDAKİ FARK TUTARI OLAN 2.044.487,58 TL (1.228.502,40+815.985,17=2.044.487,58 TL); Davacı Açısından, davacı, ticari defterlerinde dava tarihi itibariyle davalıdan 1.420.350,46 TL alacaklı göründüğü ,bu alacak tutarının 1.228.502,40 TL’si davalının davacının cari hesabına borç olarak yansıttığı kur farklarından, 815.985,17 TL’si karşılıklı cari hesap hareketleri farklarından kaynaklandığı, davalının fatura düzenlemeden davacının cari hesabına borç olarak kaydettiği kur farkları toplam tutarı olan 1.228.502,40 TL nin davacı kayıtlarında bulunmadığı, mahkeme tarafından kur farkı ve cari hesap farklarının toplamı olan 2.044.487,57 (1.228.502,40+815.985,17=2.044.487,57 TL) davacı aleyhine (kabul edilmemesi durumunda) karar verilmesi durumunda; davacının davalıya 624.137,11 TL (2.044.487,57-1.420.350,46=624.137,11 TL) borçlu olduğu, davalı açısından: davalı, ticari defterlerinde dava tarihi itibariyle davacıdan 624.137,12 TL alacaklı göründüğü , bu alacak tutarının 1.228.502,40 TL’si davalının davacının cari hesabına borç olarak yansıttığı kur farklarından, 815.985,17 TL’si karşılıklı cari hesap hareketleri farklarından kaynaklandığı, davalının davacının cari hesabına borç olarak yansıttığı kur farkları toplam tutarı olan 1.228.502,40 TL’na fatura düzenlemediğinin görüldüğü, mahkeme tarafından kur farkı ve cari hesap farklarının toplamı olan 2.044.487,57 (1.228.502,40+815.985,17=2.044.487,57 TL) davalı aleyhine (kabul edilmemesi durumunda) karar verilmesi durumunda; davalının davacıya 1.420.350,46 TL (2.044.487,57-624.137,11=1.420.350,46 TL) borçlu olduğu, özetle davalının yasal defterlerinin incelenmesi ve davacı hakkında düzenlenen bilirkişi raporunun değerlendirilmesi sonucunda; cari hesaplar arasındaki fark tutarı olan 2.044.487,57 TL’nin (1.228.502,40+815.985,17=2.044.487,57 TL), davalının davacının cari hesabına fatura düzenlemeden borç olarak kaydetmiş olduğu 1.228.502,40 TL kur farkı toplamı ile davacının muhasebe hareketlerini talimat raporunu düzenleyen bilirkişinin ifade ettiği üzere toplu olarak işlemesinden kaynaklı detayı tespit edilemeyen 815.985,17 TL cari hesap farkları toplamından oluştuğu, söz konusu farkların kabul edilip edilmemesi konusunda takdirin mahkemeye ait olduğu, görüş ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Birleşen dosyada dava konusu edilen çekin ibraz edilip edilmediği, edilmiş ise bedelinin ödenip ödenmediği, ödenmiş ise kime ödendiğinin ilgili banka şubesinden sorulmuş ve ayrıca çekin arkalı önlü fotokopisinin gönderilmesi istenilmiş , alınan yazı cevabında ; söz konusu çekin █████/2019 tarihinde ibraz edildiği , çek hesabı bakiyesinin çek bedelini karşılayamaması nedeniyle takas uygulamaları kapsamında karşılıksız işlemine tabi tutulduğu belirtilmiştir.

Birleşen dosyada dava konusu edilen çek ile ilgili... Bankası cevabı gözetilerek çekin ibraz edildiği... Bankasına yazı yazılmış , alınan yazı cevabında ; çekin █████/2019 tarihinde Bankalar arası takas sistemi aracılığıyla sorgulandığı ,çek hesabı bakiyesinin çek bedelini karşılayamaması nedeniyle takas uygulamaları kapsamında bankaca muhatap banka adına vekaleten karşılıksız işlemine tabi tutulduğu ve herhangi bir ödeme yapılmadığı belirtilmiştir.

Ana dosyada dava dilekçesi ekinde sunulan Beyoğlu...Noterliği ' nin █████/2021 tarih...yevmiye nolu ihtarnamesinin tebliğ şerhli örneği ilgili davacı vekili tarafından sunulmuş , ihtarnamenin muhatabına e-tebligat yoluyla █████/2024 tarihinde teslim edildiği belirlenmiştir.

Ana dava dosyası yönünden davacı tarafça yemin deliline dayanıldığından son alınan bilirkişi ek raporunda belirtilen cari hesap uyuşmazlık miktarı olan 815.985,17 TL lik alacak yönünden davalı tarafa yemin teklif edip etmeyeceği konusunda beyanda bulunmak üzere davacı vekiline Mahkememizin █████/2025 tarihli celsesinde iki haftalık süre verilmiş , davacı vekili Mahkememize verdiği █████/2025 tarihli dilekçesinde ; yemin deliline dayanmaktan vazgeçtiklerini belirtmiştir.

Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda ; davacı tarafça taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacağın bir bölümünün ödenmediğinden bahisle alacağın tahsiline yönelik davalı hakkında Mahkememiz ana dava dosyasında alacak davası açıldığı , ana dosya davacısı ... Nakliye Ticaret AŞ. tarafından davacının davalı... Mermer Granit Ticaret Ltd. Şti. ' ne Karşıyaka... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasına dayanak teşkil eden çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesine yönelik olarak İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi ' nin ... Esas sayılı dosyasında menfi tespit davası açıldığı, dosyanın aradaki fiili ve hukuki irtibat sebebiyle Mahkememiz ana dava dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği , ana ve birleşen dava dosyaları yönünden yargılamanın Mahkememiz ana dava dosyası üzerinden sürdürüldüğü ,

Taraflar arasında mermer, granit plaka vb. ürünlerin alın satımına yönelik yazılı cari hesap sözleşmesine dayanmayan , fatura ve cari hesap ekstresine bağlı ticari ilişki bulunduğu ,ana dava dosyası yönünden dava konusu edilen alacağın belirlenmesi ile birleşen dava dosyası yönünden Karşıyaka... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına dayanak teşkil eden çekin taraf ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı , kayıtlı ise ne şekilde kayıt altına alındığının belirlenmesine yönelik olarak taraf ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemeleri yaptırılarak raporlar alındığı , taraf ticari defter kayıt ve belgelerinin incelenmesi sonucu ; davacı taraf ticari defterlerine göre davacının dava tarihi itibariyle davalıdan 1.420.350,46 TL alacaklı göründüğü , davalı taraf defterlerine göre ise davalının dava tarihi itibariyle davacıdan 624.137,12 TL alacaklı göründüğü , taraf defterleri arasındaki farkın 1.228.502,40 TL lik bölümünün davalının davacının cari hesabına borç olarak yansıttığı kur farkından kaynaklandığı, davalının cari hesaba yansıttığı kur farkı olan 1.228.502,40 TL için fatura düzenlemediği ve söz konusu kur farkının davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı , taraflar arasında kur farkı uygulanacağına ilişkin yazılı bir sözleşme veya fiili uygulama bulunmadığı gibi davalının kur farkı alacağı ile ilgili herhangi bir fatura düzenleyip davacı tarafa göndermediği bu hususlar göz önüne alındığında davalı taraf defterinde kayıtlı bulunan kur farkı alacağının yerinde olmadığı , taraf ticari defterleri arasındaki farkın 815.985,17 TL lik bölümünün cari hesap hareketlerinden kaynaklandığı, davacının cari hesap hareketleri dolayısıyla bu miktar üzerinden davalıdan alacaklı olduğunu usulüne uygun yazılı deliller ile kanıtlayamadığı , davacı tarafça dava dilekçesinde yemin deliline dayanıldığından cari hesap uyuşmazlık miktarı olan 815.985,17 TL lik alacak yönünden davalı tarafa yemin teklif edip etmeyeceği konusunda beyanda bulunmak üzere davacı vekiline Mahkememizin █████/2025 tarihli celsesinde iki haftalık süre verildiği , davacı vekili tarafından Mahkememize verilen █████/2025 tarihli dilekçe ile yemin deliline dayanılmadığının bildirildiği ,davacı tarafça cari hesap uyuşmazlık miktarı olan 815.985,17 TL lik alacak yönünden alacağın varlığının kanıtlanamadığı , bu hususlar göz önüne alındığında davacı defterlerinde belirtilen alacak miktarı olan 1.420.350,46 TL den ispatlanamayan alacak miktarı olan 815.985,17 TL nin mahsubu sonucu kalan alacağının 604.365,28 TL tutarında olduğu ve bu miktar üzerinden ana dava dosyasının kısmen kabulünün gerektiği ,

Birleşen dava dosyası yönünden , Karşıyaka... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasına dayanak teşkil eden...Kutlukent/ Samsun şubesine ait █████/2019 günlü...Seri nolu ve 65.000.00 TL bedelli çekin davalı tarafından 11.09.2018 tarih ... yevmiye nolu muhasebe fişi ile 65.000,00 TL tutarla kayıtlara alındığı ve söz konusu tutarın davacı firma carisinden düşüldüğü , çekin █████/2019 tarihinde bankalar arası takas sistemi aracılığıyla sorgulandığı ,çek hesabı bakiyesinin çek bedelini karşılayamaması nedeniyle takas uygulamaları kapsamında karşılıksız işlemine tabi tutulduğu ve herhangi bir ödeme yapılmadığı , bu hususlar göz önüne alındığında davacının söz konusu çek sebebiyle borçlu olduğu , çek bedelinin davacı tarafça ödenmesinin gerektiği ve davacının menfi tespit talebinin yerinde olmadığı, Mahkememizce birleşen dosyada dava konusu edilen icra takibi yönünden İİK’nun 72/3 maddesine göre icra veznesine girecek paranın dava sonuçlanıncaya kadar alacaklıya ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiği ancak teminat yatırılmadığından söz konusu ihtiyati tedbir kararının uygulanmadığı, tedbir kararı uygulanmadığından birleşen dosya yönünden alacaklının alacağının geç alınmasına sebebiyet verilmediği ve İİK 72/4 maddesinde düzenlenen kötü niyet tazminatı talebinin yasal koşullarının oluşmadığı, incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış , ana dava dosyası yönünden davanın kısmen kabulüne . Birleşen dava dosyası yönünden davanın ve yasal koşulları oluşmayan davalının kötü niyet tazminatı isteklerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

"MAHKEMEMİZİN ████████ ESAS SAYILI ANA DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN"

1- Davanın KISMEN KABULÜ ile, 604.365,28 TL nin temerrüt tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine ,

Davacının fazlaya ilişkin isteğinin REDDİNE ,

Yasal diğer sonuçlarına ,

2-Alınması gerekli 41.284,19 -TL harçtan peşin alınan 24.939,13 TL ' nin mahsubu ile bakiye 16.345,06 -TL harcın davalı tarafça tamamlanmasına ,

3-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Hükümlerine göre hesap ve takdir edilen 96.655,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Hükümlerine göre hesap ve takdir edilen 134.398,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

5-Davacı tarafça yapılan 21 davetiye bedeli 162,00 TL ,posta masrafı 252,50 TL, bilirkişi inceleme ücretleri 3.200,00 TL olmak üzere toplam 3.614,50 TL yargılama giderinin red ve kabule göre 1.422,00 TL lik bölümünün davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan bölümünün davacı üzerinde bırakılmasına,

Davalı tarafça yapılan 126,60 TL yargılama giderinin red ve kabule göre davalı üzerinde bırakılmasına,

Davacı tarafça yapılan 25.006,93 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 546,00 TL lik bölümünün davalıdan 774,00 TL lik bölümünün davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

"MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞEN İZMİR 2. ASLİYE TİCARET

MAHKEMESİ'NİN ████████ ESAS, ████████ KARAR SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN"

1-Davanın REDDİNE,

Yasal şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,

Yasal diğer sonuçlarına ,

2-Peşin alınan harç fazla olduğundan 959,49 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa iadesine ,

3-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinde AAÜT hükümlerine göre hesap ve takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4-Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,

Dair tebliğden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.

█████/2025

Başkan...

E-imzalıdır

Üye...

E-imzalıdır

Üye...

E-imzalıdır

Katip...

E-imzalıdır