İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, zincirleme trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı tazminat davasında, tarafların talep ve savunmaları ile yargılamanın seyri detaylıca açıklanmaktadır.
Özet: Zincirleme bir trafik kazasında park halindeki aracında 65.000 TL değer kaybı oluşan davacı, kusursuz olduğunu belirterek, şimdilik 1.000 TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte kazaya karışan sürücülerden ve sigorta şirketinden müteselsilen tahsilini talep etmiştir; davalı sigorta şirketi davanın süresinde açılmadığı, belirsiz alacak davası niteliğinde olmadığı ve sigorta şirketine başvuru zorunluluğuna uyulmadığı savunmalarını ileri sürerken, diğer davalılar cevap dilekçesi sunmamış, mahkeme ise zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirildiğini, zamanaşımı definin reddine karar verildiğini ve uyuşmazlığın mutlak ticari dava kapsamında olduğunu tespit etmiştir.
T.C.
İSTANBUL20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2024KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:TALEP
: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; 10.09.2023 tarihinde, davalı ...'ın yönetimindeki ... plakalı araç, davalı ...'in kullandığı ... plakalı araca kontrolsüz çıkarak çarptığını, bu çarpmanın etkisiyle davalı ...'in aracı müvekkiline ait ... plakalı park halindeki araca çarptığını, zincirleme kazada müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, tüm maddi hasar ve değer kaybından kazaya sebebiyet veren davalıların müteselsilen sorumlu olduğunu, kazada müvekkilinin aracında 65.000 TL değer kaybı tespit edildiğini, davalı sigorta şirketine yapılan ödeme talebinin olumsuz yanıtlandığını, arabuluculuk aşamasında kısmı anlaşma sağlansa da değer kaybı konusunda çözüme ulaşılamadığını beyan ederek, şimdilik 1.000 TL'nin davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber tahsili ile davacıya ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Davalı Sigorta Şirketi vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın, müvekkili şirket nezdinde ... poliçe numarasıyla 28.09.2022-28.09.2023 tarihleri arasında siogrtalı olduğunu davanın süresi içerisinde açılmadığını, sigorta sorumluluğunun doğabilmesi için olayın poliçe süresi içinde gerçekleşmiş olması ve 2 yıllık başvuru süresine uyulması gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılması HMK 107. maddeye aykırı olup, zira alacağın miktarı önceden 65.000 TL olarak belirlenmiş olduğundan belirsiz dava açılmasında hukuki menfaat bulunmadığını, ayrıca 6704 sayılı Kanun'la değişik KT Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca, sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmadan ve 15 günlük bekleme süresi geçirilmeden dava açılamayacağını, sigorta şirketinin sorumluluğu 200.000 TL limitle sınırlı olup, ancak sigortalı sürücünün kusur oranında ve zarar nispetinde tazminat ödemekle yükümlü olduğunu, hasar bedeli hesaplanırken KDV hariç tutar üzerinden ve en az %20 iskonto uygulanarak hesaplama yapılması gerektiğini savunarak, davanın öncelikle usulden reddi, usul eksikliğinin bulunmaması halinde ise esastan reddine, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar ..., ... ve ...'a yapılan usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmadıkları ve davayı inkar ettikleri anlaşılmıştır.DELİLLER
: ... ve ... plakalı araçların trafik tescil kayıtları, sigorta poliçeleri, hasar dosyası, ekspertiz raporu, değer kaybı tespit raporu, kazaya ve hasara ilişkin fotoğraflar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre;davacıya ait ... plakalı aracın trafik kazası sonucunda oluşan bakiye değer kaybı tazminatının davalılardan tahsili istemine ilişkindir.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2023 tarihinde davalı ... adına kayıtlı ve davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davalı ... Sigorta A.Ş'nin sigortacısı olduğu ve davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması ve ... plaklı aracın davacıya ait ... plakalı araca çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini ve davacıya ait aracın hasarlandığını ve değer kaybının oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı definde bulunduklarını, davalının sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan █████/2024 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.Davalı ... Sigorta vekili zamanaşımı definde bulunmuşsa da KTK 109/1 maddesi gereğince zararı ve yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıllık süre geçmediğinden zamanaşımı definin reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.Davalı sigorta şirketi; zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketi olup, sigorta hukuku 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6. kitabında 1401 ve devamı maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası ise 1483 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olması nedeniyle de davanın TTK 4/1-a maddesi gereğince mutlak ticari dava olduğu bu nedenle Mahkememizin davaya bakmaya görevli olduğu anlaşılmıştır.2918 sayılı Yasanın 85 ve devam maddeleri gereğince bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir. Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur. Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Anılan yasal hükümlerden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Sigorta şirketi kazaya karışan sigortalı aracın trafik sigortacısı (ZMSS) sıfatıyla, bu aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucunda oluşan zarardan, kendisine sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olacaktır.Kazanın meydana geldiği tarih ve Yargıtay uygulamaları gözetildiğinde; araçta meydana gelen değer kaybı, aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmelidir(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████/2017 tarih ve ██████████ E., █████████ K sayılı kararı).Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Makina Mühendisi Bilirkişi ... tarafından █████/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunda, "Meydana gelen trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın aracı ile yola katılmak için manevra yaptığında yola gereken dikkat ve özeni göstermesi, mahal şartlarını ve mevcut yol-zemin durumunu dikkate alarak seyrini temkinli ve tedbir alabilecek vaziyette sürdürmesi, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek şekilde seyretmemesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek kazanın meydana geldiği 1331. Sokak üzerinde dönüş manevrası yapmak maksadı ile yolun sağında duraksamış halde bulunan aracı ile yola katılım yapmak istediğinde, ilk geçiş hakkını yolda seyir halinde bulunan araçlara vermesi, yolun boş veya emniyetli olduğundan emin olduktan sonra kontrollü bir şekilde yola katılmak için manevra yapması, aracının aynalarından yolu kontrol ederek sinyal vererek katılım yapması gerekirken bu kurallara riayet etmediği, ani ve kontrolsüz bir manevra ile yola katılmak isterken yol üzerinde seyir halinde bulunan sürücü ...' in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın seyir yolunu kapatarak aracının sol ön -yan kısımlarıyla ... plakalı araca çarptığı, ... plakalı aracın da çarpılmanın etkisi ile kontrolden çıkarak yolun ilerisinde, park halinde bulunan ... plakalı aracın sol ön çamurluk ve sol ön kapı kısımlarına çarpmasına neden olduğu, 2918 Sayılı KTK’ nun 47/d (Trafik kurallarına uymamak), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 67/ a ( park /duraklama yerinden hatalı çıkış), Karayolu Trafik Yönetmeliği 137/B-2 (park yerinden /duraklama yerinden çıkışta trafiği tehlikeye sokmak) maddelerini ihlal ettiği, trafikte sürücülerin Asli Kusurlu hallerinin belirtildiği 2918 Sayılı KTK’ nun 84/j maddesinde (hatalı manevra) tarif edildiği gibi hatalı ve kontrolsüz manevra yaparak kazaya neden olduğu anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, sürücü ...' ın ani ve kontrolsüz bir manevra ile, yol üzerinde seyir halinde olan araçları yeterince kontrol etmeksizin yola katılmak için manevra yaptığı esnada, 1331. Sokak üzerinde seyir halinde bulunan sürücü ...' in seyir yolunu kapatarak neden olduğu kazada ... plakalı araç sürücüsü ...' in ihlal ettiği trafik kuralının olmadığı, kazayı önleyebilmek için alabileceği herhangi bir tedbirin olmadığı, kaza olayında herhangi bir etkisinin olmadığı, ... plakalı araç malikinin ihlal ettiği trafik kuralının olmadığı, park için ayrılmış alana aracını nizami olarak park etmiş olduğu, olan kazaya etkisinin olmadığı, dava konusu ... plakalı aracın; kaza tarihindeki, kaza öncesinde hasarsız aracın değeri = 1.305.000,00 TL kaza tarihindeki, kaza sonrası onarılmış aracın değeri= 1.245.000,00 TL, Yargıtay içtihatlarına göre ise değer kaybının 1.305.000,00 TL- 1.245.000,00 TL = 60.000,00 TL olduğu, dava konusu ... plakalı, aracın, dava konusu trafik kazasında hasarlanmış olmasından dolayı, değer kaybının, kaza tarihi itibarıyla 60.000,00 TL olacağı tespit edildiği, ekspertiz firmasının hazırlamış olduğu raporda tespit ettiği 65.000,00 TL değer kaybı miktarının, tespit edilen 60.000,00 TL ile uyumlu olmasından dolayı, ... firmasının raporda tespit ettiği 65.000,00 TL değer kaybı tazminatına iştirak olunduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.Davacı vekili █████/2025 tarihli talep arttırım dilekçesi ile 1.000,00 TL olarak talep ettiği değer kaybı talebini 64.000,00 TL arttırarak 65.000,00 TL olarak belirli hale getirdiği, tamamlama harcını yatırdığı ve talep arttırım dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; 10.09.2023 tarihinde sürücü ...' ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile İstanbul ili, ... İlçesi, ... Mahallesi, 1331. Sokak üzerinde yolun sağında duraksayarak, dönüş yapmak için ani ve kontrolsüz biçimde yola doğru, aracının aynalarını yeterince kontrol etmeksizin manevra yaptığı esnada, 1331. Sokak üzerinde seyir halinde bulunan, sürücü ...' in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın seyir yolunu kapatarak aracının sol ön -yan kısımlarıyla çarpması, ... plakalı aracında çarpılmanın etkisi ile kontrolden çıkarak yolun ilerisinde, park halinde bulunan ... plakalı aracın sol ön çamurluk ve sol ön kapı kısımlarına çarpması sonucu üç araçlı zincirleme maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazanın meydana geldiği 1331. Sokak üzerinde dönüş manevrası yapmak maksadı ile yolun sağında duraksamış halde bulunan aracı ile yola katılım yapmak istediğinde, ilk geçiş hakkını yolda seyir halinde bulunan araçlara vermesi, yolun boş veya emniyetli olduğundan emin olduktan sonra kontrollü bir şekilde yola katılmak için manevra yapması, aracının aynalarından yolu kontrol ederek sinyal vererek katılım yapması gerekirken bu kurallara riayet etmediği, ani ve kontrolsüz bir manevra ile yola katılmak isterken yol üzerinde seyir halinde bulunan sürücü ...' in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın seyir yolunu kapatarak aracının sol ön -yan kısımlarıyla ... plakalı araca çarptığı, ... plakalı aracın da çarpılmanın etkisi ile kontrolden çıkarak yolun ilerisinde, park halinde bulunan ... plakalı aracın sol ön çamurluk ve sol ön kapı kısımlarına çarpmasına neden olduğu, bu nedenle %100 oranında kusurlu olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir. ... plakalı araç sürücüsü ...' in ihlal ettiği trafik kuralının olmadığı, kazayı önleyebilmek için alabileceği herhangi bir tedbirin olmadığı, kaza olayında herhangi bir etkisinin olmadığı, kusursuz olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir. Davalı ...'ın ... plakalı aracın işleteni ve maliki olarak davalı ...'ın ... plakalı aracın sürücüsü olarak üçüncü kişinin zararlarından sorumlu olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir. Dava konusu davacıya ait ... plakalı aracın almış olduğu darbenin etkisi ile hasara uğranası nedeniyle hasarsız olan muadillerine göre değerinde düşüş olacağı, değer kaybı tazminatının oluşacağı, hasarın kaza ile illiyet bağının olduğu, değer kaybı tazminatının bilirkişi raporunda Yargıtay içtihatlarına uygun olarak dava konusu ... plakalı aracın hasarlı parçalar dikkate alınarak, aracın kazadan bir gün önceki fiili durumu ile kazadan sonraki durumu dikkate alınarak değer kaybı tazminatının hesaplandığı ve Yargıtay içtihatlarına göre gerçek piyasa koşullarına göre yapılan değerlendirme sonucunda davacıya ait ... plakalı araçta 65.000,00 TL değer kaybının oluştuğu, davacının değer kaybı tazminat alacağını ... plakalı aracın işleteni ve sürücüsü olan davalılar ...'a müştereken ve müteselsilen talep hakkının bulunduğu, davalı ...'in meydana gelen trafik kazasında kusurunun bulunmadığı, davalı ... Sigorta A.Ş ise trafik kazası sonucunda oluşan zarardan, kendisine sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğundan ve araç sürücüsü ...'in kusuru bulunmadığından bu nedenle meydana gelen zarardan davalı ... ve ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla, davacı tarafından davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş'ye yönelik olarak açılan davanın koşulları oluşmadığından reddine, davacı tarafından davalılar...'a yönelik olarak açılan davanın kabulü ile; davacının 65.000,00 TL değer kaybı tazminatının █████/2023 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.KARAR
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı tarafından davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş'ye yönelik olarak açılan davanın koşulları oluşmadığından REDDİNE,2-Davacı tarafından davalılar...'a yönelik olarak açılan davanın KABULÜ ile; davacının 65.000,00 TL değer kaybı tazminatının █████/2023 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken 4.440,15-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.527,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.912,55-TL harcın davalılar...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,4-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.800,00-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,5-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,6-Davalı ... Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,7-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL başvuru harcı, 1.100,00-TL ıslah harcı ve 427,60-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.955,20-TL harcın davalılar...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,8-Davacı tarafça yapılan 5.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 2.307,50-TL posta giderinden ibaret toplam 7.307,50-TL yargılama giderinin davalılar...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,9-Davacı tarafça yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya re'sen iadesine,Dair, davacı ve davalı asillerin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...e-imzalı*Hakim ...e-imzalı*