üniversite altyapı sözleşmesinin feshi sonrası kamu zararı talebi, ikmal ihalesinin makul sürede yapılmaması ve şart farklılıkları nedeniyle reddi kararı.

Üniversite altyapı sözleşmesinin feshi sonrası kamu zararı talebi, ikmal ihalesinin makul sürede yapılmaması ve şart farklılıkları nedeniyle reddi kararı.

Özet: Üniversitenin, altyapı ve çevre düzenlemesi işlerini zamanında tamamlamayan yüklenici şirketlerle yaptığı sözleşmeyi haklı nedenle feshetmesinin ve bu feshin önceki bir mahkeme kararıyla kesinleşmesinin ardından, feshedilen işin yeniden ihale edilmesi nedeniyle oluşan kamu zararının tazminini talep ettiği davada, ilk derece mahkemesi, ikmal ihalesinin makul sürede yapılmaması ile feshedilen ilk ihale ve ikmal ihalesi koşullarının farklılık göstermesi gerekçeleriyle davacı üniversitenin tazminat hakkının doğmadığına karar vererek davayı reddetmiştir.

6. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Afyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı üniversite ile davalı şirketler arasında üniversitenin altyapı ve çevre düzenlemesi işlerinin yapılmasına ilişkin 05.06.2012 tarihinde birim fiyatlı olarak sözleşme yapıldığını, davalı yüklenicilere 11.06.2012 tarihinde yer teslimi yapıldığını, sözleşmesinin 9. maddesi gereği davalı yüklenicilerin; yer teslimi yapılmasından itibaren 460 (dörtyüzaltmış) gün içinde işi tamamlayarak geçici kabul aşamasına getirmeyi kabul ve taahhüt ettiklerini, sözleşmesinin 9.3. maddesinde kısmi iş bitirme tarihinin 01.09.2012 olarak belirlendiğini, ancak davalıların 05.10.2012 tarih ve 10439 sayılı dilekçeleri ile süre uzatım talebinde bulunmaları üzerine 22.10.2012 tarihli süre uzatım komisyonu kararı ile kısmi iş bitirme tarihinin 31.10.2012 tarihine ötelendiğini, buna karşın süresi içerisinde işin bitirilmemesi üzerine davacı üniversite tarafından 15 günlük süre içerisinde işin tamamlanmasının ihtar edildiğini, bu ihtarın 2.11.2012 tarihinde yüklenicilere tebliğ edildiğini, ihtar süresinin sona erdiği 27.11.2012 tarihinde de işin bitirilmediğinin 28.11.2012 tarihli tutanak ile kayıt altına alındığını, bunun üzerine 29.11.2012 tarih ve 10656 sayılı yazı ile davalı yüklenicilere sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, davalıların Afyonkarahisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında fesih işleminin haksızlığının tespiti ile uğradıkları zararın tahsilini talep ettiklerini ancak fesih işlemi usul ve yasaya uygun olduğundan davanın reddine karar verildiğini ve kesinleştiğini, davalı şirketlerin kusuru ile ihale sözleşmesinin feshi ve akabinde davalılarca bitirilmeyen iş için yeni ihaleye çıkılmasından kaynaklı olarak kamu zararı oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; 838.339,73 TL kamu zararının, sözleşmenin feshi tarihinden itibaren işletilecek ticari reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Tasfiye Halinde...Yapı Teknik İnşaat Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davadan önce arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, davanın zamanaşımına uğradığını, Afyonkarahisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ E., ████████ K. sayılı dava dosyasında müvekkilinin zarar talebi bakımından sınırlı bir inceleme ve değerlendirme yapıldığını, kusur bakımından bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, müvekkilinin sözleşmenin feshinde kusurunun bulunmadığını, taraflar arasındaki sözleşmede AKÜ 200 Yataklı Acil Yardım ve.... Hastanesi Alt Yapı ve Çevre Düzenlemesi ve Birinci Kısmın Dışında Kalan Tüm İmalatlar şeklinde iki edim bulunduğunu, ikinci edimin bitirme tarihinin 04.09.2013 olduğunu bu nedenle ikinci edim için zarar talebinde bulunulmasının mümkün olmadığını, zarar hesabında ihaledeki en avantajlı ikinci teklif fiyatının dikkate alınması gerektiğini, davacının sonradan yapmış olduğu ihalelerin konusunun müvekkili ile yapılan sözleşme konusu işten miktar, nitelik ve nicelik olarak farklı olduğunu, ikinci ihalenin makul sürede yapılmadığını, davacı tarafından iş bölünerek iki ayrı ihale yapılmış olduğundan fiyatlarda farklılık yaşandığını, zarar hesabında fiyat farkının da dikkate alınması gerektiğini, müvekkili ile imzalanan sözleşmede fiyat farkının öngörülmediğini, davacının ikinci ve üçüncü ihale sonucu yapmış olduğu ödemeleri ve zararını ispat etmesi gerektiğini, davacının sözleşmenin feshi tarihinden itibaren ticari reeskont faizi talebinin de haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında akdedilen sözleşmenin davacı tarafından gecikme nedeniyle feshedildiği, feshin haklı olduğu hususunun Afyonkarahisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas numaralı dosyası ile kesinleştiği, davacı tarafından ilk ihalenin 29.11.2012 tarihinde feshedilmesinden sonra 11.06.2013 tarihinde ikmal ihalesine çıkılarak 12.07.2013 tarihinde dava dışı şirket ile sözleşme imzalandığı bu hali ile ikmal ihalesinin makul süre içerisinde yapılmadığı ve feshedilen ilk ihale ile ikmal ihalesinin koşulları arasında farklılıklar olduğundan davacının tazminat hakkının doğduğundan bahsedilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Tasfiye Halinde...Yapı Teknik İnşaat Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşmenin fesih tarihinin 29.11.2012 olduğu ve davanın ise 07.10.2021 tarihinde açılmış olmasına göre eldeki davada 5 yıllık zaman aşımı süresinin dolduğu ve yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirmiş davalı yararına nispi vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurularının kabulü ile kararın kaldırılmasına, mahkemenin kararının gerekçesinin değiştirilmek suretiyle hükmün düzeltilerek esas hakkında davanın zamanaşımı nedeniyle reddine ve davalı Tasfiye Halinde...Yapı Teknik İnşaat Tic. Ltd. Şti. lehine dava değeri olan 838.339,73 TL üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalı yüklenicilerin ayıp ve kusur durumu irdelenmeden hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, zamanaşımının başlangıç tarihinin hatalı olarak belirlendiğini, davalıların yükümlülüklerini ayıplı ve ağır kusurlu hiç ya da gereği gibi ifa etmemiş olmaları nedeniyle TBK 478. maddesi gereği 20 yıllık ya da aksi kanaat halinde genel zamaaşımı süresi olan 10 yıllık sürenin uygulanması gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, eser sözleşmesinin feshi nedeniyle iki ihale arasındaki farka ilişkin alacağın tahsili istemine ilişkindir.

1-Davalı ... açısından;

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2-Davalı ... açısından ise;

TBK'nın 638/3. maddesi uyarınca ortaklar, birlikte veya bir temsilci aracılığı ile, bir üçüncü kişiye karşı, ortaklık ilişkisi çerçevesinde üstlendikleri borçlardan, aksi kararlaştırılmamışsa müteselsilen sorumlu olurlar.

TBK'nın 163. maddesi uyarınca alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını, dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir.

HMK'nın 58. maddesinde ise, ihtiyari dava arkadaşlığında, davalar birbirinden bağımsızdır. Dava arkadaşlarından her biri, diğerinden bağımsız olarak hareket eder hükmü yer almaktadır.

Somut olayda davalı yükleniciler, adi ortaklık oluşturarak davacı idare ile aralarında 05.06.2012 tarihli eser sözleşmesi akdetmişlerdir. Davacı idare dava dilekçesi ile eser sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle iki ihale arasındaki farka ilişkin alacak talebinde bulunmuştur. Davalı Tasfiye Halinde...Yapı Teknik İnşaat Tic. Ltd. Şti cevap dilekçesi ile zamanaşımı itirazında bulunmuştur. Diğer davalı ... ise usulüne uygun tebligat gönderilmesine rağmen davaya cevap vermemiştir.

Davanın konusu para alacağı olduğundan bölünebilir bir borçtur. Diğer yandan davalı adi ortaklar bu borçtan müteselsilen sorumludur. Davalı adi ortaklar, adi ortaklık çerçevesinde üstlendikleri para borçlarından dolayı müteselsilen sorumlu oldukları için aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmaktadır. İhtiyari dava arkadaşlığında, davalar birbirinden bağımsız olup, her bir ihtiyari dava arkadaşı diğerinden bağımsız hareket etmektedir. Bu bağlamda, davalı Tasfiye Halinde .... Yapı Teknik İnşaat Tic. Ltd. Şti'nin zamanaşımı savunmasından cevap dilekçesi sunmayan diğer davalı ... yararlanamaz.

Yukarıda açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesince anılan davalı yönünden işin esası incelenerek oluşacak uygun sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken hatalı gerekçeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1-Davacı vekilinin davalı ... açısından temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

2- Davacı vekilinin davalı.... Altyapı Hafriyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine yönelik temyiz itirazları yönünden; temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.