devlet hastanesi acil servis onarım sözleşmesinin haksız feshi iddiasıyla açılan alacak ve irat kaydedilen teminat iadesi davasında, bozma sonrası verilen kısmi kabul kararının taraflarca temyiz edilmesi.

Devlet hastanesi acil servis onarım sözleşmesinin haksız feshi iddiasıyla açılan alacak ve irat kaydedilen teminat iadesi davasında, bozma sonrası verilen kısmi kabul kararının taraflarca temyiz edilmesi.

Özet: Yüklenici tarafından bir devlet hastanesi acil servis onarım işi sözleşmesinin haksız feshedildiği, bakiye iş bedeli ve irat kaydedilen teminatın iadesi talebiyle açılan alacak davasında, yerel mahkemenin sözleşme feshi ve teminatın irat kaydedilmesi işlemlerini iptal eden ilk kararı, Yargıtay tarafından iş bedeli hesaplamasındaki eksiklikler nedeniyle iki kez bozulmuştur; son yerel mahkeme kararında ise yüklenicinin işi belirlenen tarihte tamamlayamaması nedeniyle davalı idarenin fesih ve teminatı irat kaydetme işlemlerinin yerinde olduğuna, ancak yüklenicinin yaptığı işler karşılığında gecikme cezası ve teminat güncelleme bedeli düşüldükten sonra 181.430,06 TL bakiye alacağı bulunduğuna hükmedilmiş olup, hem davacı hem de davalı vekili bu kararı temyiz etmiştir.

6. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ███████ E., ████████ K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında düzenlenen 11.01.2011 tarihli sözleşme ile .... Devlet Hastanesi acil servisi onarım işinin kararlaştırıldığını, işin büyük bölümünün bitirilmesine rağmen davalı tarafından sözleşmenin haksız şekilde feshedilerek teminatın irat kaydedildiğini, bakiye iş bedeli ve sözleşme dışı iş bedelinin ödenmediğini ileri sürerek, iş bedeli ve irat kaydedilen teminat bedeli olmak üzere toplam 332.385,53 TL alacağın 25.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davacı sözleşme hükümlerini yerine getirmediğinden sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 28.04.2015 tarihli kararıyla; fesih şartlarının oluşmadığı, davacıya birinci hakediş ile 42.683,37 TL ödendiği, davacının yapmış olduğu toplam imalatlar bedelinin ise 268.874,65 TL olarak bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 31.05.2011 tarih, 4462 sayılı onay ile yapılan sözleşme fesih işlemi ve kesin teminat bedelinin irat kaydedilmesi işleminin iptaline, 226.191,28 TL'nin dava tarihi olan 26.07.2011 tarihlinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Mahkemenin 28.04.2015 tarihli kararına karşı süresi içinde taraflar vekillerince temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 06.02.2017 tarihli ilamıyla, mahkemece yeniden rapor aldırılarak iş bedelinin hesaplanabilmesi için öncelikle sözleşme kapsamında yapılan işin fesih tarihi olan 01.06.2011 itibari ile dosyada bulunan ve davalı idare tarafından yaptırılan tespit dosyasındaki bulgu ve belgeler, yine ihale dosyasındaki hakedişe esas yüklenici tarafından yapılan imalâtları gösterir dayanak belgeler nazara alınarak işin gerçekleşme oranı ve bedeli bulunmalı ve bu bedele KDV ilave edilmeli, proje dışı ilave iş için ise davacı yüklenici tarafından yapıldığı belirlenen bu işlerin % 10'una kadar olan kısmının sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi 23. maddesi de gözetilerek sözleşme fiyatlarıyla hesaplanıp bu bedele KDV ilave edilmeli, sözleşme bedelinin % 10'unu aşan kısmının ise 2011 yılı serbest piyasa rayiçleri üzerinden bedeli hesaplanıp bu bedel içinde KDV de olacağından aşan kısım yönünden KDV ilave edilmeden hesaplama yapılarak bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

2. Mahkemenin 27.02.2020 tarihli kararıyla; bozma ilâmına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne, 284.658,13 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir

Mahkemenin 27.02.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekilince temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 22.12.2021 tarihli ilamıyla, bozmaya uyulmasına rağmen bozma gerekleri yerine getirilmeden eksik inceleme ile karar verildiği gerekçesiyle kararının bozulmasına karar verilmiştir.

3. Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozmaya uyularak davaya konu .... Devlet Hastanesinin Acil Servisinin Onarımı İşi sözleşmesi kapsamında yapılan iş oranın %80,32 olduğu, sözleşme kapsamında %10 iş artışı dışında davacı yüklenici tarafından herhangi bir imalat yapılmadığı, davacı firma alacağından gecikme cezası ve teminat güncelleme bedelinin düşülmesi ile bakiye alacağının 181.430,06 TL olduğu, davacı yüklenicinin sözleşmeyi belirlenen tarihte teslim edememesi nedeniyle davalı idarenin feshinin yerinde olduğu, davacı firma tarafından sözleşme ile davalı idareye verilen teminatın davalı idare lehine irat kaydedilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; acil servis onarım işi davacı firma tarafından 07.03.2011 tarihinde bitirilmesi gerekirken 80 gün geçmesine ve davacı tarafa yapılan ihtara rağmen bitirilmediğini, idarece yapılan feshin hukuka uygun olduğunu, dolasıyla teminatların iadesi yönünden yerel mahkeme kararının yerinde olmadığını, davacının iyiniyetli olmadığını beyan etmektedir.

2. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; işin bitirilme oranının eksik hesaplandığını, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, ticari faize hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili ile idarece yapılan sözlemenin feshi işlemi ile kesin teminat bedelinin irat kaydedilmesi işleminin iptâli istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı tacir olup uyuşmazlık konusu da eser sözleşmesidir. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. ve 3.maddesine göre; taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır. Taraflar arasındaki işin ticari iş mahiyetinde olduğu ve davacı tarafından ticari faiz talep edildiği dikkate alınarak mahkemece hükmedilen alacağa ticari (avans) faizi uygulanmasına karar verilmesi gerekirken yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Mahkeme kararının, 1. numaralı hüküm fıkrasındaki ‘yasal faizi’ ibaresinin çıkarılarak yerine ‘avans faizi’ yazılması suretiyle kararın bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcın istek halinde temyiz edene iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

15.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.