istanbul anadolu 2. asliye ticaret mahkemesinde görülen, trafik kazası sonucu vefat eden murisin desteğinden yoksun kalma nedeniyle açılan maddi tazminat davasında kusur ve aktüerya bilirkişi incelemeleri.

İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası sonucu vefat eden murisin desteğinden yoksun kalma nedeniyle açılan maddi tazminat davasında kusur ve aktüerya bilirkişi incelemeleri.

Özet: Bir trafik kazasında vefat eden kişinin mirasçılarının, murislerinin desteğinden yoksun kalma sebebiyle davalı sürücünün tam kusurlu olduğu iddiasıyla açtığı maddi tazminat davasında, davalılar, araç sahibi sıfatıyla doğrudan kusurları olmadığını, kazada başka etkenlerin bulunduğunu ve ceza dosyasındaki kusur raporunun hukuk mahkemesini bağlamayacağını savunmuş, sigorta şirketi ise poliçe limitleri ve yapılan ödemeleri belirtirken, mahkeme dosyadaki delilleri ve ceza dosyasını inceleyerek kusur ve aktüer bilirkişi raporları ile Karayolları fen heyetinden alınacak yeni kusur raporunu beklemektedir.

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

: █████/2016

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıların murisi müteveffa ---- vefat ettiğini, tüm kusurun davalılara ait ------ plakalı vasıta şoföründe olduğunu, davacıların murisin desteğinden yoksun kaldıklarını, fazlası ve manevi tazminat hakkı saklı kalmak üzere şimdilik 10.000 TL maddi tazminatın davalılardan müşterek müteselsil tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalı ------vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkili şirketin kazanın meydana gelmesinde araç maliki konumunda olmaktan başka hiçbir kusuru bulunmadığını, kazanın meydana gelmesinde, müvekkil şirket adına kayıtlı ----plaka sayılı aracın henüz daha 10 gün önce trafiğe çıkmış ve trafik kazasına karışmış olduğu, iş yerinin bilgisi, talimatı ve iş kapsamı dışında davalı ----- tamamıyla kendi kusuruyla kaza yapması nedeni ile, müvekkil şirkete atfı kabil bir kusur bulunmaksızın kazanın meydana gelmesi karşısında müvekkilinin söz konusu kaza nedeniyle meydana gelen hasar ve tazminatlardan sorumlu tutulmaması gerektiğini, davacıların meydana gelen kaza sonrası hayatını kaybeden murislerinin vefat öncesi ve sonrasında desteklerinden yoksun kaldıklarını ispat etmeleri gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ---- vekili cevap dilekçesinde özetle; her ne kadar ceza dosyası içeriğindeki raporda ------ için asli kusurun varlığı iddia edilmekte ise de olayın oluşu itibariyle kazanın meydana gelmesinde başkaca etkenlerin/unsurların varlığı da kazanın oluşuna zemin hazırladığını, bu haliyle kusur durumunda bir kesinlik söz konusu olmayıp, kusur durumunda değişiklik olması söz konusu olmadığını, ceza davasında alınan kusur raporu ile karar verilip, karar kesinleşse dahi, ceza dosyasındaki kusur raporunun hukuk hakimini kusur yönünden bağlamayacağını, kazanın sadece ve münhasıran alkole bağlı olarak ve alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediği konusu incelemeye muhtaç olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Davalı ----. vekili cevap dilekçesinde özetle; ----- plakalı araç, müvekkili nezdinde █████/2015 - █████/2016 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ----- numaralı kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, işbu kasko poliçesinde belirtildiği üzere müvekkili şirketin sorumlu olduğu azami trafik sigortası teminatının aşan kısımdan itibaren başlamak üzere ihtiyari mali sorumluluk (maddi bedeni ayrımsız) teminatı olan 150.000,00TL ile sınırlı olduğunu, meydana gelen olayla ilgili olarak Karayollarına ait araç olan ----- plaka sayılı araçta oluşan hasar nedeniyle █████/2016 tarihinde 6.532,93 TL, kazada vefat eden ----- içinde 115.144,38 TL Ödeme yapıldığını, kalan teminat limitinin 28.322,69 TL olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle beraber, müvekkili şirket sigortalının kusuru ile 3. şahıslara zararı, poliçe limitleri ile sınırlı olarak tazmin edeceğini, kusura ilişkin rapor alınmasını talep ettiklerini belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Diğer davalı ----- dava dilekçesi ekli tensip tutanağı usulüne uygun tebliğ edilmiş vekili tarafından vekaletname sunulmuş ancak yasal süresi içinde davaya karşı cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

İNCELEME VE GEREKÇE

: Dava, hukuki niteliği itibariyle; trafik kazasında vefat edenin desteğinden yoksun kalındığı iddiasıyla belirsiz alacak davası şeklinde açılan maddi tazminat davasıdır.

Davanın safahatı incelendiğinde ----.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin -----Esasında görülmekte iken yapılan inceleme sonunda ------. Sayılı █████/2016 tarihli karar ile görevsizlik kararı verildiği, süresi içerisinde gönderme talebi üzerine mahkememize tevzi edildiği görülmüştür.

Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamaya başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır.

Taraflarca delil olarak dayanılan hasar dosyası ve poliçe kayıtları, sgk kayıtları, ----Ağır Ceza Mahkemesinin -----. Sayılı dosyası celp edilmiş ve sunulan diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.

Belirlenen uyuşmazlık noktalarının teknik değerlendirme gerektirmesi sebebiyle kusur bilirkişisi ----, aktüer bilirkişisi ----- oluşan bilirkişi heyetinden █████/2021 tarihli kök ve aynı heyetten █████/2021 tarihli ek rapor alınmış, daha sonra dosya kusur raporu alınması için Karayolları Fen Heyetinden oluşturulan 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler -----oluşan bilirkişi heyetinden █████/2022 tarihli rapor alınmış, güncel asgari ücret dikkate alınarak rapor düzenlenmesi için yeniden aktüer bilirkişisi ---- █████/2023 tarihli ek rapor alınmış, itirazları karşılayacak mahiyette ve son güncel verilerin yürürlük tarihleri dikkate alınarak ek rapor için yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi ----- █████/2023 tarihli ek rapor alınmış, işbu rapor asgari ücret miktarı değişikliğe uğradığından, asgari ücret kamu düzenine ilişkin olduğundan, hüküm kurmaya ve denetime de elverişli görülmediğinden dosya yeni bir aktüer bilirkişiye tevdi edilmiş, aktüer bilirkişi ---- tarafından sunulan █████/2024 tarihli rapor ve █████/2025 tarihli ek rapor içeriği denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır. Davacı vekilince verilen █████/2020 tarihli ıslah dilekçesinde; davacıların yakınlarının trafik kazası sonucu vefat etmesinin kendilerinde oluşan manevi ızdırap nedeniyle manevi tazminat yönünden davayı ıslah ettiklerini belirterek, ---- (eş) için 100.000 TL, ---- (çocuk) için 80.000 TL, ----- (çocuk) için 80.000 TL, ------ (çocuk) için 60.000TL

Olmak üzere toplam 320.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren davalılar müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş olup söz konusu dilekçe HMK m.27 hükmü kapsamında davalılara tebliğ edilmiştir.

Davacı vekili tarafından verilen █████/2023 tarihli dava değeri artırım dilekçesinde; eş ---- için 100.000,00-TL, çocuk ---- için 80.000,00- TL, çocuk ---- için 80.000,00- TL, çocuk ------ için 60.000,00- TL, manevi tazminatın davalılardan müştereken ve mütelsilen tahsiline, davacı ------ için 1.182.132,16 TL. destekten yoksunluk ve 2.500 TL. cenaze ve defin gideri alacağı, davacı ---- 208.218,46 TL. davacı ----- için 32.534,60 TL. maddi tazminat talebi doğrultusunda toplam hesap edilen 1.422.885,22 TL. maddi zararın 28.322,69 TL. kısmından davalı ------ dışındaki tüm davalıların müşterek müteselsil sorumlu tutulmasını, bakiye 1.394.562,53 TL. tutardan davalı şahıs ve davalı --- şirketinin müşterek müteselsil olarak sorumlu tutulmasını talep etmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık, █████/2015 tarihinde meydana gelen kazada kusur durumu, davacıların destek zararı ve miktarı, tedavi gideri masrafı, cenaze ve defin gideri ile davalılar sorumluluğunun bulunup bulunmadığı var ise miktarı noktalarında toplanmaktadır.

Davacı vekili █████/2024 tarihli celsede ----- sigorta ile maddi tazminat yönünden sulh olduklarını ancak tüm davalılar yönünden maddi ve manevi, destekten yoksun kalma tazminat taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.Müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur (TBK 162/1). Borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder (TBK 163/2). Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir.(BK163/1).Borçlulardan birinin yaptığı ödeme kadar, müteselsil sorumluların alacaklıya karşı sorumlu oldukları toplam miktar eksilmiş olur (TBK 166/1). Borcun tamamı borçlulardan biri tarafından ödenirse, diğer borçlular da alacaklıya karşı borçtan kurtulur. Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra anlaşması, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun borca katılma payı oranında borçtan kurtarır (TBK 166/3). Müteselsil borçlu, alacaklıyı tatmin ettiği oranda diğer müteselsil borçlulara karşı alacaklının halefi olur (TBK 168/1) ve alacaklının hakları ona geçer. Borçlu yalnızca kendi payına düşen kısmı ödemişse, diğer müteselsil borçluya rücu edemez. Yine sigorta şirketleri limit kadar tazminattan sorumlu olduklarından yapılan ödemenin zararı tamamen karşılamaması halinde, davalı işleten poliçe limitini aşan miktarda zarar varsa limiti aşan kısımdan sorumlu olacaktır, limitin altında bir zarar varsa davalı işleten ibra nedeni ile bu oranda sorumluluktan kurtulmuş olacaktır. Borçlar Kanununun 147. maddesinde rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin ödediği miktar oranında alacaklının haklarına halef olacağı ve alacaklının diğerleri zararına, müteselsil borçlulardan birinin durumunu iyileştirdiği takdirde bu fiilin neticelerini şahsen tahammül edeceği düzenlenmiştir. Başka bir ifadeyle yargılama sırasında düzenlenen ibranamenin sirayetinde ödeme miktarının değil, teminat limitinin sirayet edeceğinin gözetilmesi gerekecektir. (Yargıtay ------. Hukuk Dairesinin ---- sayılı karar).

Tüm dosya kapsamın göre, davacıların murisi ------ █████/2015 tarihinde meydana gelen kazada vefat ettiği, alınan bilirkişi raporuna göre kazanın meydana gelmesinde davacıların murisinin herhangi bir kusurunun bulunmadığı, davalı sürücü ----- tam ve asli kusurlu olduğu, söz konusu mütalaanın kazanın oluş şekline ve toplanan delillere uygun olduğu, müteveffanın anne ve babasının kazadan evvel vefat ettiği, kızı davacı ------ █████/2013 tarihine evlendiği ve babasının desteğinde olmadığı, kızı davacı ----- babasını kaybettiğinde 22 yaşında olduğu ve destek süresinin sonunda bulunduğu, oğlu ----- üniversite eğitimine devam ettiği, 25 yaşına kadar babasının desteğinden yoksun kaldığı, davacılar ile davalı ZMSS sigortacısı ----- tarafından █████/2019 tarihinde sulh anlaşması yapıldığı ve davacıların 131.580,00 TL ana para (feriler hariç) ödeme aldığı, davacıların davalı ------. ile yapmış olduğu sulh anlaşması dahilinde almış olduğu tutar poliçe limitinin çok altına olmasına karşın emsal içtihatlar kapsamında davacıların poliçe limiti 290.000,00 TL'den feragat ettiklerinin ve bu tutardaki sorumluluğun sulh anlaşmasının tarafı olmayan ancak zarardan sorumlu olan diğer tüm davalılara da sirayet edeceği, HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre █████/2019 sulh tarihi dikkate alındığında; █████/2015 tarihli kaza nedeni ile davacıların murisinin eşi davacı ------ toplam destekten yoksun kalma zararının (% 2 yeniden evlenme olasılığı dikkate alınarak) 403.432,81 TL olduğu, SGK tarafından bağlanan aylıkların ilk peşin sermaye değeri 450.446,24 TL'nin rücu edilebilecek olan 1/2'si 225.453,22 TL'nin tenzili ile talep edebileceği destek zararının 177.979,59 TL olduğu, oğlu davacı----- toplam detsekten yoksun kalma zararının 94.208,99 TL olduğu, SGK tarafından bağlanan aylıkların ilk peşin sermaye değeri 27.906,43 TL' nin rücu edilebilecek olan 1/2'si 13.953,22 TL'nin tenzili ile talep edebileceği destek zararının 80.255,77 TL olduğu, diğer davacıların destekten yoksun kalma zararının bulunmadığı, davacıların talep edebileceği toplam tazminat bedeli olan 258.235,36 TL'nin sulh anlaşmasının kurulduğu davalı------ teminat limiti olan 290.000,00 TL'den düşük olduğu dikkate alındığında davacıların talep edebileceği destek zararının bulunmadığı anlaşılmakla davacıların destek zararına ilişkin tazminat istemlerinin reddine, davacıların cenaze ve defin gideri zararına ilişkin taleplerinin ise sulh anlaşmasına konu olmaması ve yerleşik içtihatlar uyarınca zmss kapsamında olmaması (Yargıtay ------. HD. 02.06.2015 T.,------ sebebiyle dava ve talep artırım dilekçeleri doğrultusunda kabulü ile 2.500,00 TL'nin davalılar sürücü ve işletenden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsili ile davacı ----- verilmesine, ıslah ile istenen manevi tazminat istemleri yönünden ise yerleşik içtihatlar uyarınca (YHGK, █████/2016 T, -----., Yargıtay -----. HD. █████/2018 T. ----- dava dilekçesinde talep edilmeyen manevi zararın ıslah ile istenemeyeceği gerekçesiyle bu istem konusunda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Bunun yanında kısa karar okunurken ------ aleyhine açılan davanın haricen yapılan sulh sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına hükmünün yazılmadığı gerekçe yazımında farkedilmiş, okunan kısa karar ile gerekçe farklı olmayacağından bu husus gerekçede açıklanmakla yetinilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacıların destekten yoksun kalma tazminatı istemlerine ilişkin davaların ayrı ayrı REDDİNE,

2-Davacı ----- açmış olduğu cenaze ve defin gideri zararının tazminine ilişkin davasının kabulü ile, 2.500,00 TL'nin davalı sürücü ----- ve işleten ---- █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,

3-Davacıların manevi tazminatı istemine ilişkin davanın ıslah ile manevi tazminat talep edilemeyeceğinden bu davalar hakkında karar verilmesine yer ve gerek olmadığına,

4-Alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin ödenen 34,16 TL harcın mahsubu ile bakiye 581,24 TL harcın davalılar ----- ve işleten ------ tahsili ile hazineye irad kaydına,

5-Davacı tarafça yapılmış, 29,20 TL başvurma harcı, 34,16 TL peşin harç olarak toplam 63,36 TL harç giderinin davalılar ------ ve işleten ----- alınarak davacılara verilmesine,

6-Davacı tarafça yapılmış, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olarak 19.613,60 TL yargılama giderinden kabul edilen kısma isabet eden 27,45 TL'sinin davalılar ----- ve işleten------- alınarak davacılara verilmesine,

7-Maddi tazminat talebinin kabul edilen miktarı üzerinden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 2.500,00 TL vekalet ücretinin davalılar ------- alınarak davacılara verilmesine,

8-Maddi tazminat talebinin reddedilen miktarı üzerinden avukatlık asgari ücret tarifesinin 13.maddesi uyarınca 2.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı davalı ----- dışında kendisini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,

9-Manevi tazminat talebi yönünden taraflar leh ve aleyhine vekalet ücreti takdirine yer ve gerek olmadığına,

10-Taraflarca yatırılmış gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.