İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde 6361 sayılı Kanundan kaynaklanan alacak davası kapsamında, kayıp çek nedeniyle icra takibiyle ödenen bedelin istirdatı talebi.
Özet: Kaybolan çeklerinden birinin haksız yere icraya konulduğunu ve baskı altında 27.500,00 TL ödeme yaptığını iddia eden davacı şirket, bu ödemenin iadesini ve söz konusu çekin istirdadını talep etmiş; davalı ise çeki üçüncü bir taraf ile yapılan factoring sözleşmesi kapsamında yasal olarak edindiğini, davacının bu factoring işleminde taraf olmadığını ve davanın reddedilerek kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini savunmuştur.
T.C.
İSTANBUL6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: 2024/6 EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜDavacı vekili dava dilekçesinde ve özetle: Müvekkili ...Şirketi hamili bulunduğu ; ... Bankası şubesine ait ... seri nolu 25.03.2023 vadeli, 174.000,00 TL'lik meblağlı keşidecisi ..., ... Bankası şubesi ... seri numaralı 18.03.2023 vadeli 20.000,00 TL meblağlı keşidecisi ..., ... Bankası şubesi ... seri numaralı 15.04.2023 vadeli 20.000,00 TL meblağlı keşidecisi ..., ... ...Şubesi .. seri numaralı 20.04.2023 vadeli 20.000,00 tl meblağlı keşidecisi ... olan çeklerin kaybolması nedeniyle ...Asliye Ticaret Mahkemesinde çek zayi davası açıldığını, bu dosyada teminat karşılığı tedbir kararı aldığını, bu çeklerden olan keşidecisi ... ve ... olan çeklerin kötü niyetli olarak icraya konulduğunu, alacaklı olduğu ... tarafından başlatılan icra takibi neticesinde müvekkilinin icra baskısı altında 27.500,00 TL ödeme yaptığını, baskı altında yapılan bu ödemenin istirdatına karar verilmesini istediğini, müvekkilinin hiç bir şekilde borcunun olmadığını ve kaybolan çekler üzerinden icra takibi başlatılmasının müvekkilinin haklı olduğunu gösterdiğini, devamı halinde müvekkilinin ciddi anlamda maddi manevi zarara uğrayacağını, bu sebeple davaya konu çekin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle: Davaya konu çekin 24.03.2023 tarihinde takip dosyasına konu edildiğini ve çek üzerindeki keşideci ... tarafından icra takibine konu borcun 11.04.2023 tarihinde haricen ödendiğini, Müvekkili şirket ile dava dışı ...arasında imzalanan 03.02.2023 tarihli faktöring sözleşmesi kapsamında 03.02.2023 tarihli ... ile faturaya istinaden davaya konu çekin teslim alındığını ve faktöring müşterisine 19.291,25 TL finansman sağlandığını, çekin tahsil edilememesi üzerine ... 27. İcra Müd. ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacının faktöring işleminde taraf olmadığını, açıklanan nedenlerle; davanın reddine, %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERDavacı vekilinin dava dilekçesinde belirttiği ... 27. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyası ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dava dosyası , ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... ve ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma Numaralı dosyaları, davalı vekilinin cevap dilekçesinde belirttiği... A.Ş. ile ... arasında imzalanan 03.02.2023 tarihli Faktoring Sözleşmesi, Faktoring Sözleşmesi uyarınca yapılan, 03.02.2023 tarihli Faktoring işlemine ait evraklar, ...Bankası A.Ş. ...Şubesi'ne ait,...keşide tarihli, ... seri numaralı ve 20.000,00 TL bedelli çek sureti, Faktoring İşlemi nedeniyle Faktoring Müşterisi'ne müvekkil tarafından yapılan ödemeye ilişkin ödeme dekontu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 24.09.2018 Tarih...Esas ve... Karar sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ...Karar numaralı ve 11.10.2017 tarihli ilamı, ... 27. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası, Taraflara ait ticari Defter ve Kayıtlar, Cari Hesap Kayıtları ile elektronik kayıtlar, davanın taraflarına ait Ticaret Sicil Kayıtları delil olarak değerlendirilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE
:Dava, TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.Dava konusu; ...bank ... Şubesine ait 18.03.2023 tarihli ... seri nolu 20.000,00 TL bedelli çekin dava dışı ... tarafından davacı ... Şti. adına keşide edilmiş olduğu, çekin arka yüzündeki ciro silsilesine göre; davacı şirket cirosu, dava dışı .... Ltd. Şti., ...Ltd. Şti., ... cirosu ile davalı ... A.Ş. ne verilmiş olduğu çekin ciro zincirinde şeklen bir kopukluk bulunmadığı görülmüştür.... CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyası üzerinde yapılan incelemede .... Ltd. Şti yetkilisi ...tarafından 01.02.2023 tarihinde suç duyurusunda bulunulduğu ve soruşturma dosyasının Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar verildiği görülmüştür.Tarafların anlaşamadıkları hususların davacının keşidecisinin dava dışı ...olduğu olan ... numaralı 20.000,00 TL bedelli █████/2023 tarihli çek nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı ve çekin istirdatını talep edip edemeyeceği, çek istirdatının mümkün olmaması halinde çek bedelini ferileriyle birlikte davalıdan isteyip isteyemeyeceği ve tarafların tazminat talebinde bulunup bulunmayacaklarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.Davacı vekilinin tanık dinletmek istediği vakıa ve HMK'nın 201. Maddesi uyarınca davacı vekilinin tanık dinletme talebinin reddine dair █████/2024 tarihli celsede karar verilmiştir.Davacı, davaya konu çekin kargoda yaşanan hırsızlık olayı neticesinde çalındığını, davalının meşru hamil olmadığını iddia etmiş, davalı ise iyi niyetli meşru hamil olduğunu ileri sürmüştür. İş bu davaya konu olan keşideci ... olan numaralı 20.000,00 TL bedelli █████/2020 tarihli çek incelendiğinde, ciro silsilesinde davacının lehtar olduğu davalının ise cirosunun 4. sırada yer aldığı çekin ciro zincirinde şeklen bir kopukluk bulunmadığı anlaşılmıştır.Davalı ...A.Ş. ile dava dışı ... arasında 03.02.2023 tarihinde akdedilen Faktoring Sözleşmesi kapsamında; Faktoring sözleşmesinin tarafı olan ...tarafından, dava dışı ... Şti. adına tanzim edilen 02.02.2023 tarihli ... no.lu 60.912,00 TL tutarındaki faturanın” 20.000,00 TL kısmının Faktoring sözleşmesi kapsamında davalı şirkete 03.02.2023 tarihinde temlik edilmiş olduğu, faturaya karşılık dava konusu ...bank ... Şubesi ...tarihli ... no.lu 20.000,00 TL bedelli çekin davalı şirkete teslim edilmiş olduğu, davalı şirket tarafından faktöring müşterisi ... banka hesabına 03.02.2023 tarihinde 19.291,25 TL ödeme yapılarak finansman sağlanmış olduğu, davalı şirketin ticari defter kayıtlarına göre ,davalı şirketin dava konusu 18.03.2023 tarihli 20.000,00 TL bedelli çekin 03.02.2023 tarihinde Portföye giriş kaydının yapılmış olduğu, Faktoring işlemine konu edilen, davalı şirket tarafından temlik alınan faturanın Merkezi Fatura Kayıt Sistemine işlenmiş olduğu ve GİB dan doğrulanmış olduğu bilirkişi raporunda tespit edilmiştir.6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine göre
: "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.''6361 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 2. fıkrasına göre: "Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz." aynı maddenin 3. Fıkrası ise:" Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoringşirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." şeklindedir. Dava konusu çekin istirdadı talebi yönünden iş bu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedi elinde bulunduran davalı faktoring şirketinin kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.Bu kapsamda, ... CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyası dosyasında davalı faktoring şirket yetkililerinin bu aşamada şüpheli olarak yer almadıkları ve davalıya yöneltilmiş bir suç isnadının bulunmadığı davacının suç duyurusunda da davalı şirketin yer almadığı anlaşılmakla soruşturma dosyalarının akıbetinin dosyaya bir katkı sağlamayacağı kanaati ile bekletici mesele yapılmamıştır.Davacı ile davalı arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığının tarafların kabulünde olması, davacının çekteki imzasına itiraz etmemiş olması ve iş bu dava yönünden davacının ispatlanması gereken hususun davalının kötüniyetli iktisap etmiş olmasıdır. Dava dilekçesinde davalının iyiniyetli hamil olmadığı bildirilmiş ise de, davalı faktoring şirketi dava konusu çek mevzuat uyarınca tevsik edici belge ile usulüne uygun olarak almıştır. 6361 sayılı kanunun 9/3. fıkrası ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun █████/2022 tarihli ... esas ... karar sayılı içtihatı dikkate alınarak dosya kapsamı itibariyle davalı şirket tarafından dava konusu çekin usulüne uygun olarak alındığı, çek üzerindeki ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı ve davalının çekin çalıntı olduğunu bilerek, davacının zararına olacak şekilde, çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu kanıtlayamadığından sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir. Davanın reddedilmiş olması nedeniyle davacını tazminat talebinin reddi gerekmiş, TTK'nın 792. Maddesinde tazminatın düzenlenmemiş olması İİK'nın 72/4.. Maddesi uyarınca herhangi bir ihtiyati tedbir kararı verilmemiş olması nedenleriyle yasal koşullarının bulunmadığından davalı tarafın tazminat talebinin de reddine karar verilmiştir.HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;1-Davanın reddine,2-Koşulları oluşmaması sebebiyle davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine,3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcının, davacı taraftan peşin olarak alınan 469,64 TL harçtan mahsubu ile eksik 145,76 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği üzerinde bırakılmasına,5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,6-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider/delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 27.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Dair davacı vekilinin yüzene karşı, davalı vekilinin yokluğunda, tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okundu usulen anlatıldı. █████/2025Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır