İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, tacirin banka aleyhine kambiyo senedi kaynaklı borcun zamanaşımı nedeniyle menfi tespiti ve kötü niyet tazminatı talepli dava.
Özet: Bu menfi tespit davasında davacı, aleyhindeki icra takibine konu 2.500 USD bedelli kambiyo senedinden (bono) kaynaklanan 68.754,95 TL borç için zamanaşımı nedeniyle borçlu olmadığını ileri sürerek kötü niyet tazminatı talep etmiş; davalının cevap vermemesi üzerine mahkeme, bononun davacı tarafından kefil sıfatıyla imzalanıp cirolandığını, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu kapsamında kambiyo senedinden doğan ticari bir dava olduğunu tespit etmiş, ancak bononun davacı iddiasının aksine banka tarafından verilen kurumsal banka ve kartlarından kaynaklandığına dair bir delil bulunmadığını belirlemiştir.
T.C.
İSTANBUL6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ███████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Menfi Tespit)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜDavacı vekili dava dilekçesinde ve özetle: Müvekkili aleyhine ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi yoluyla takibe başlandığını, müvekkili adına taraflarınca ... 23. İcra Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyasında zaman aşımı nedeni ile borca itiraz edildiğini, lehlerine karar ihdas edildiğini, takipten sonra açılan davada da hukuki yararın bulunması gerektiğini, ödeme süresinde zamanaşımını ileri sürmeyen borçlunun zamanaşımına dayalı menfi tespit davası açması mümkün olmadığını, arz ve izaha çalışılan nedenlerle müvekkilinin 68.754,95 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, karşı taraf banka aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini ve yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı taraftan herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır. Davalı tarafın 6100 S. HMK m. 128 kapsamında süresinde cevap vermemenin sonucu olarak iddia olunan vakıaları tamamen inkar etmiş sayılmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı tarafından davacı aleyhine ... 27. İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına dayanak █████/2017 keşide tarihli █████/2019 vade tarihli ve 2.500 USD bedelli bonodan dolayı zamanaşımı nedeniyle borçlu olmadığına dair davacının iddiasının geçerli olup olmadığı hususlarından kaynaklandığı anlaşıldı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE
:Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 72. maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.6100 sayılı HMK'nın 1/1. maddesinde; "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir." hükmü düzenlenmiştir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, anılan kanunun 5. maddesinde Asliye Ticaret Mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.Görev, belirli bir konudaki davaya o yerdeki mahkemelerden hangisinin bakabileceğini ifade eder. HMK'nun 115. Maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartıdır ve hüküm kesinleşinceye kadar yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi mahkemece de resen incelenir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E.... K sayılı ilamı ile uyuşmazlığın Bankacılık Kanunu ile Sermaye Piyasası Kanunu'nda yer alan hükümler uygulanarak çözülmesi gerektiği, talebin Finans Mahkemelerinin görev alanında kaldığı anlaşılmakla davacının talebi hakkında karar verilmek üzere dosyanın İstanbul 6,7,8,9 Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar verilerek dosya ihtisas mahkemesi olmamız nedeniyle mahkememize tevzi edilmiştir.6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)’nun 4/1-a. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanununda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK'nın 5/1. Maddesine göre de, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakmakla görevlidir.Dosyaya sunulu bononun incelenmesi ile ... tarafından ...Ltd Şti adına verildiği, 04.05.2017 tanzim tarihli 15.12.2019 vade tarihli 2.500 USD bedelli çekin davacı tarafından kefil sıfatı ile imzalandığı, lehtar tarafından ... AŞ ye ciro edildiği, bu ciro tarafından da davalı adına cirolandığı görülmüştür. Davaya konu olan bononun davacı kefil tarafından davalıya borçlu olunmadığı, bononun zamanaşımına uğradığı iddia edilmiş ise de bonunun bankalarca kullandırılan GKS kapsamında verildiğine ilişkin dosyada bir delilin bulunmadığı, söz konusu bononun cirolanması ile davalının bu ciroyu edindiği, uyuşmazlığın kambiyo senedinden kaynaklandığı görülmüştür.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, kambiyo senedinden(bonodan) kaynaklanmaktadır. Kambiyo senetleri ise TTK'nın "Üçüncü Kitap"'ının 'Dördüncü Kısmında" düzenlenmiştir. Buna göre, somut olaya konu dava, temelde Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan kaynaklanmakta olup ticari dava niteliğindedir. Bu nedenle eldeki uyuşmazlığın çözümünde asliye ticaret mahkemesi görevlidir. (İstanbul BAM 43. HD sinin ... E. ... K sayılı kararı) . BAM 43 HD sinin bu kararında davanın finans mahkemelerinin değil genel ticaret mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle görevli İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan davanın ...nbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesine devam edilmesi gerektiğinden HMK'nın 115/2. maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c). maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddi ile ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;1-Mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; davanın, HMK'nun 115/2.maddasi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,2-HMK'nun 21/1-(c). maddesi gereğince iş bu kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı olması nedeniyle merci tayini için HMK'nun 22/2. Maddesi uyarınca dava dosyasının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,3-HMK'nun 20/1.maddesi gereğince ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ilişkin merci tayini kararı verilmesi halinde, bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini istemesi halinde dosyanın görevli ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini istememesi durumunda HMK'nun 331/2.maddesi gereğince talep halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,4-HMK'nun 331/2. maddesi gereğince davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde harç, vekalet ücreti ve yargılama giderinin görevli mahkemede değerlendirilerek hüküm altına alınmasına,5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okundu usulen anlatıldı. █████/2025Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır