6361 Sayılı Finansal Kiralama Kanunu Kapsamında, Ödenmeyen Kira Borcu ve Temerrüt Nedeniyle Feshedilen Sözleşme Konusu Makine Ekipmanlarının İadesi Talepli Ticaret Mahkemesi Davası.
Özet: Bu dava, davalı kiracının 6361 sayılı Kanun çerçevesinde imzalanan finansal kiralama sözleşmesi kapsamında kiraladığı beş adet hidrolik lastik sökme takma presi için kira borçlarını süresinde ödemeyerek temerrüde düşmesi ve gönderilen ihtarnameye rağmen borçlarını tasfiye etmemesi üzerine, davacı finansal kiralama şirketinin sözleşmeyi haklı nedenle feshetmesinin ardından, mülkiyeti kendisine ait olan ve davalının iade etmediği söz konusu kiralık ekipmanların aynen iadesi ile sözleşmenin haklı feshedildiğinin tespiti istemiyle açtığı bir istirdat davasıdır.
T.C.
İSTANBUL6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜDavacı vekili dava dilekçesinde ve özetle: davalı .... ŞTİ. arasında, 6361 sayılı Finansal kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri kanunu çerçevesinde, Finansal Kurumlar Birliği, ... tarih, ... Tescil Numaralı, ... Sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi‘ne Konu,''1 Adet ...LTD. ŞTİ satıcılı, 2023 MODEL, ... SERİ NO'LU1 Adet ... ŞTİ satıcılı, 2023 MODEL, .... SERİ NO'LU1 Adet ... LTD. ŞTİ satıcılı, 2023 MODEL, ... SERİ NO'LU1 Adet ... ŞTİ satıcılı, 2023 MODEL, ... SERİ NO'LU1 Adet ... LTD. ŞTİ satıcılı, 2023 MODEL, ... SERİ NO'LU olmak üzere toplam 5 Adet Hidrolik Lastik Sökme Takma Presi'' finansal kiralama sözleşmeleri imzalanmış olup sözleşmelere konu ekipmanların mülkiyeti müvekkil şirkete ait olmak üzere finansal kiralama yoluyla kiracıya kiralandığını, söz konusu finansal kiralama sözleşmeleri 6361 sayılı Finansal kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri kanunu sözleşmenin tescili ve şekli başlıklı 22. Maddesi gereğince yazılı şekilde yapılmış ve özel sicile tescil edilerek kanunun aradığı tüm şekil şartları eksiksiz tamamlandığını, davalı ile şirketimiz arasında akdedilen ... No’lu finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan 28 Kasım 2024 tarihi itibarı ile toplam 63.101,10 TL Kira borcu ve ilaveten ihtarnamede belirtilen 2.841,50 TL temerrüt borcunu ödemeyerek temerrüde düştüğünü ve müvekkil şirketçe davalıya ... 48. Noterliği'nden, ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek, borçların 60 gün içinde ödenmesi ve ödenmediği taktirde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, sözü geçen İhtarname 28.11.2024 tarihinde davalının elektronik tebligat adresine teslim edildiğini, 03.12.2024 tarihinde okundu sayıldığını, verilen 60 günlük kanuni süre içinde ihtarnamede belirtilen borç ödenmediğinden sözleşme feshedildiğini, davalı, sözleşmenin feshi nedeniyle F.K.K.'nun 33, sözleşmelerin 27. ve diğer ilgili maddeleri gereği kiralananları müvekkil şirkete teslim etmesi gerekirken etmediğini, keza muaccel hale gelen borçlarını da bu güne kadar ödemediğini, aksine gösterdiği olumsuz davranışlarıyla yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğinin anlaşıldığını, davalının kanuni yükümlülüklerini yerine getirmemesi, kiralananları teslim etmeyeceğinin anlaşılması ve müvekkil şirketin ileride telafisi imkansız zararlarla karşılaşmasının önlenmesi için, kiralananların, açılacak esas dava olan "kiralananın iade ve teslimi" davası sonuçlanıncaya kadar, ihtiyati tedbirle davalıdan alınarak müvekkil şirkete teslimi için tarafa Mahkeme’ye başvurulmuş, başvuru ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İŞ,... Karar sayılı kararıyla kabul edildiğini, söz konusu karar ... 32. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası ile uygulanmak üzere icraya indirildiğini, finansal kiralama sözleşmesinin haklı olarak feshedildiğinin tespiti ile finansal kiralama sözleşmesine konu, mülkiyeti müvekkil şirkete ait olan malların aynen iadesine, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı taraftan herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır. Davalı tarafın 6100 S. HMK m. 128 kapsamında süresinde cevap vermemenin sonucu olarak iddia olunan vakıaları tamamen inkar etmiş sayılmıştır.DELİLLERFinansal Kurumlar Birliği, ...tarih, ... Tescil Numaralı, ... Sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi, ... 48. Noterliği'nden, ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İŞ, ... Karar sayılı tedbir kararı ile ... 32. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası delil olarak değerlendirilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE
:Dava, finansal kiralama konusu malların davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.Tarafların anlaşamadıkları hususların; Taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesi uyarınca davalının edimlerini usulüne uygun ifa edip etmediği, finansal kiralama sözleşmesinin haklı nedenle feshedilip edilmediği, finansal kiralama konusu malların davacı tarafa iadesinin gerekip gerekmediğine ilişkin olduğu tespit edildi.Sözleşme tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6361 sayılı Yasanın 23 ve 24. maddeleri uyarınca, finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilir. Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir. Kiracı, finansal kiralama konusu malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre itinayla kullanmak zorundadır. Sözleşmede aksine hüküm yok ise kiracı, malın her türlü bakımından ve korunmasından sorumlu olup, bakım ve onarım masrafları kiracıya aittir.Aynı Yasanın 30 ve devam maddeleri uyarınca Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, sözleşme süresinin dolması, kiracının iflası, ölümü veya fiil ehliyetini kaybetmesi hâllerinde kendiliğinden sona erer. Kiracının tasfiye sürecine girmesi veya tasfiyeye girmeksizin finansal kiralama konusu malın tahsis edildiği işletmesini tasfiye etmesi hâlinde kiracının talebi üzerine sözleşmede aksine hüküm yoksa sözleşme, süresinden önce feshedilebilir. Sözleşmenin taraflarından her biri sürenin bitiminden en az üç ay önce bildirmek kaydıyla, mevcut veya yeni şartlar ile sözleşmenin uzatılmasını talep edebilir. Sözleşmenin uzatılması tarafların anlaşmasına bağlıdır.Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir. Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir. Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.Kiracının bu Kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır.Bu yasal çerçevede somut duruma bakıldığında, Finansal Kurumlar Birliğinin, 10.03.2023 Tarih, 234069318 Tescil Numaralı, 100125 Sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi‘ne konu menkul mallar davalı yana teslim edilmiş, davacı tarafından, sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi nedeni ile davalı adına keşide edilen Beyoğlu 48. Noterliği'nden, █████/2024 tarih ve 311642 yevmiye sayılı ihtarname ile borçların 60 gün içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedilmiş olacağı, sözleşme konusu malların fesih tarihinden itibaren 3 gün içinde iade edilmesi ihtar edilmiştir.Taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca kiracı ve kefiller yerleşim yerlerinde ve diğer hususlarda meydana gelen bütün değişiklikleri noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmemesinden veya usulüne uygun şekilde bildirmemesinden doğan tüm sorumluluğun kendilerine ait olduğunu, yapılan işlemlerin kendilerini bağlayacağını kabul ve taahhüt etmiş; kiralayan tarafından kendilerine gerekli tebligatın yapılabilmesi için bu sözleşmede isim ve ünvanları yanında belirtilmiş adresleri kanuni yerleşim yeri ittihat ettiklerini, belirtilen yerde adres yazılmaması halinde Ticaret sicili dosyalarındaki son adreslerinin veya kiralayan tarafından son olarak herhangi bir bildirim gönderilen adreslerinin, muhtarlıkta kayıtları bulunmasa bile yasal yerleşim yerleri olduğunu, ileride diğer bir mahalli kanuni yerleşim yeri ittihat edecek olurlarsa bu yeni adresi derhal noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmedikleri takdirde bu sözleşmede yazılı ya da yukarıda yer alan adreslerine ya da kayıtlı elektronik posta adreslerine 7201 sayılı Yasanın hükümlerine göre gönderilecek her türlü tebligatın kendilerine tebliğ edilmiş sayılacağını kabul ve taahhüt etmişlerdir.Anılan durum karşısında ;Finansal Kurumlar Birliğinin,... Tarih, ... Tescil Numaralı, ... Sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi‘nin akdedildiği, Finansal kiralamaya konu olan malın, 6361 Sayılı yasanın 23/1 Maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetinde olduğu, Anılan yasanın 24/1-2 maddesi gereğince de, kiracı sözleşmeler süresinde finansal kiralama konusu malların zilyedi olup, malları sözleşmelerde öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorunda olup, 6361 sayılı yasanın 30. maddesine göre sözleşme süresinin dolması ve sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi, 31. Maddesi hükmüne göre de, sözleşmenin ihlali hallerinde, 6361 sayılı yasanın 32. Ve 33. Maddeleri gereğince kiracı finansal Kiralama konusu mal yahut malları, kiralayana derhal geri vermekle mükellef olduğundan, dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği davalı kiracının kira taksitlerini üst üste 2 kez ve daha çok ödememesi yüzünden, 6361 sayılı FKK. 33/1 madde hükmü uyarınca davacının kiralanan malın iadesini talep edebileceği yönünde yasal tüm koşulların oluştuğundan, davacı şirketin, davalıdan dava konusu malı tüm ekipman ve aksesuarları ile birlikte iadesi talebinde bulanabileceği taraflar arasındaki sözleşme uyarınca, kiralayanın sözleşmeyi fesih etmesi halinde malın kiracı tarafından kiralayana iade ve teslim etmesi gerektiği ve bu kapsamda malın aynen iade yükümlülüğünün davalıya ait olduğu anlaşılmakla sözleşmenin feshinin geçerli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;1-Davanın KABULÜ ile;A) Dava konusu Finansal Kurumlar Birliği, 10.03.2023 tarih, ... Tescil Numaralı, ... Sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi‘nin davacı tarafça haklı olarak feshedildiğinin tespitine, sözleşmeye konu-1 Adet ... ŞTİ satıcılı, 2023 MODEL, ... SERİ NO'LU- 1 Adet ... ŞTİ satıcılı, 2023 MODEL, ... SERİ NO'LU-1 Adet .... LTD. ŞTİ satıcılı, 2023 MODEL, ... SERİ NO'LU- 1 Adet ... ŞTİ satıcılı, 2023 MODEL, ... SERİ NO'LU-1 Adet .... ŞTİ satıcılı, 2023 MODEL, ... SERİ NO'LU olmak üzere toplam "5 ADET HİDROLİK LASTİK SÖKME TAKMA PRESİ'' ekipmanlarının davacıya AYNEN İADESİNE,2- ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...D.İş ... K. sayılı ihtiyati tedbir kararının, mahkememiz kararı kesinleşinceye kadar devamına ,3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 102.465,04-TL nispi karar ve ilam harcından 25.616,26-TL peşin ve tamamlama yoluyla alınan harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 76.848,78- TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,4-Davacı tarafından yatırılan ve (3) numaralı maddede mahsup edilen toplam 25.616,26 -TL harcın, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 222.000,00- TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,6-Davacı tarafından yapılan 615,40 -TL başvurma harcı, 75-TL posta giderleri ve diğer giderler olmak üzere toplam 690,4-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,8-Davalı tarafça yatırılan gider avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,Dair davacı vekilinin yüzene karşı, davalı vekilinin yokluğunda, tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okundu usulen anlatıldı. █████/2025Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır