izmir 3. asliye ticaret mahkemesinde görülen, afyondan berline mermer taşıma bedeli alacağına yönelik itirazın iptali davasında fabrika teslimi kaynaklı sorumluluk uyuşmazlığı.

İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, Afyondan Berline mermer taşıma bedeli alacağına yönelik itirazın iptali davasında fabrika teslimi kaynaklı sorumluluk uyuşmazlığı.

Özet: Davacı taşıma şirketi, müvekkili ile davalı mermer firması arasında telefon görüşmeleri ve mail yazışmaları yoluyla Afyondan Berline mermer taşıma anlaşması yapıldığını, 2.050,00 Euro karşılığında hizmetin başarıyla yerine getirilip faturanın düzenlendiğini ancak davalı tarafça faturaya itiraz edilmemesine rağmen ödeme yapılmadığını ileri sürerek icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamını talep ederken; davalı ise satışın fabrika teslimi (ex-works) şeklinde gerçekleştiğini, taşıma sorumluluğunun doğrudan Alman alıcı firmaya ait olduğunu, kendisiyle davacı arasında yazılı bir taşıma sözleşmesi bulunmadığını, gönderilen faturanın iade edildiğini ve dolayısıyla taşıma bedelinden sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ███████

DAVA

: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile davalı arasında, 3 Nisan 2023 tarihinde, Afyon'dan Berlin'e taşınacak olan, davalıya ait olan mermerlerin müvekkili şirket tarafından taşınması konusunda anlaşıldığını ve hizmet karşılığı olarak 2.050,00 Euro ödenmesinin kararlaştırıldığını, taraflar arasında öncelikle telefon üzerinden yapılan görüşmeler, ardından mail yazışmaları üzerinden sözleşme kurulduğunu, taşıma işleminin 3 Nisan 2023 tarihinde yapılması konusunda anlaşmaya varıldığını, müteakiben ilgili ürünlerin yüklenerek Berlin'e sevkiyatın gerçekleştirildiğini, hizmetin davalı tarafından müvekkili şirketten alındığı konusunda herhangi bir tereddüt bulunmadığını, müvekkili şirketin vermiş olduğu bu hizmet doğrultusunda davalı şirkete... numaralı faturayı düzenleyerek gönderdiğini, ilgili faturaya davalı şirketçe herhangi bir itiraz yahut iade prosedürü uygulanmadığını, davalının, ödeme yükümlülüğünü ihlal ettiğini ve müvekkile borçlu olduğu bilincinde olmasına rağmen kötü niyetli bir şekilde icra takibine itirazında borç doğuracak herhangi bir durumun söz konusu olmadığını iddia ederek süreci uzatmaya çalıştığını, ödeme emrinde borçlunun da bilgisi bulunan, tarihleri ve miktarları belirli borca rağmen borca itiraz eden borçlu tarafından borcunun bulunmadığını ortaya koyacak herhangi bir yazılı delil sunulmadığını, 03.08.2023 tarihinde arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama şeklinde sonlandırıldığını beyanla davanın kabulü ile İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına yönelik itirazın iptaline, işlemiş ve işleyecek olan, bankaların Euro ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte takibin devamına, davalı borçlu aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin mermer işleyip satan bir firma olup yurtdışında müşterileri bulunduğunu, bu müşterilerden... unvanlı Almanya firması ile bazı mermerlerin satışı konusunda anlaştığını ve sunulan faturalar ile satışın gerçekleştiğini, müvekkilinin sunulan irsaliye ile malları yükleyerek fabrika teslimi şeklinde, müşterinin bulduğu nakliye firmasının aracına yüklediğini ve işle ilgili tüm sorumluluğunun sona erdiğini, Nakliye işinin tamamen davacı firma ile mermerleri satın alan firma arasındaki bir sorun olduğunu, müvekkilinin, satış işlemini...tabir edilen fabrika teslimi şeklinde yaptığını, ilgili mermerlerin fabrikadan yüklendiğini, bundan sonraki tüm sorumluluğun alıcıya ait olduğunu, bu konunun, davanın tarafları arasındaki mail yazışmalarında da sabit olduğunu, müvekkilinin bu mail yazışmalarında defaatle, sorumluluğun kendilerinde olmadığını, malların tesliminin fabrikaya yapıldığını ve nakliye bedeline ve sorumluluğuna alıcının katlanacağını davacının bildiğini bildirdiğini, durum böyle iken yurtdışındaki şirkete karşı ileri sürülmesi gereken alacak kalemlerinin müvekkilinden talep edildiğini, müvekkili ile davacı şirket arasında yazılı herhangi bir nakliye sözleşmesi bulunmadığını, müvekkiline gönderilen bir adet nakliye faturasının ise işin müvekkilince yaptırılmaması nedeniyle iade edildiğini, davacının ikinci bir faturadan bahsettiğini, müvekkiline ulaşan veya kayıtlarına giren ikinci bir fatura bulunmadığını, taraflar arasındaki ihtilafın alıcı olan Almanya şirketinin yanlış adres bildirmesinden kaynaklı olarak, nakliye aracının ikinci bir adrese gitmek zorunda kalması nedeniyle fazla yol katetmesinden kaynaklandığının mail yazışmalarından görüldüğünü, konunun tamamen müvekkilinin dışında bir konu olup nakliye işine karışmayan ve fabrika teslimi mermerleri teslim ederek sorumluluğu sona eren müvekkilinin bu nakliyeye ait bedelden sorumlu tutulmasının imkansız olduğu beyanla açılmış olan davanın, öncelikle yetkili İcra Dairesi tarafından Ödeme Emri gönderilmemiş olması nedeniyle usulden reddine, yetki itirazları nedeniyle yetkisizlik kararı verilmesine, taraflar arasında herhangi bir sözleşme olmaması nedeniyle davanın esastan reddine, davacının kötüniyetli açtığı dava nedeniyle aleyhine % 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

1-Ticaret Sicil Müdürlüğü Kayıtları

Taraf şirketlerin en son sicil kayıtları ilgili Ticaret Sicil Müdürlüklerinden celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

2-Takibe konu ... nolu 2.050,00-Euro tutarlı e-fatura

3-Mermer satışına ilişkin...nolu 3.740,41-Euro bedelli fatura, █████/2023 tarihli e-irsaliye

4-İzmir 9. İcra Müdürlüğünün ██████████ esas sayılı dosyası

UYAP üzerinden celp edilerek dosya arasına alınan dosyanın incelenmesinde; Alacaklı... Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizm. Ltd. Şti. tarafından, borçlu... San. Tic. Ltd. Şti. Aleyhine █████/2023 tarih ... nolu 2.050,00-Euro tutarlı fatura alacağından kaynaklı 2.050,00- Euro asıl alacak için 06.06.2023 tarihinde ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlu şirket vekilinin █████/2023 tarihli itiraz dilekçesi ile takibe konu faturadan dolayı borcun bulunmadığı, faturanın müvekkiline tebliğ edilmediği, ticari kayıtlarda yer almadığı, yetkili yerin Afyonkarahisar icra müdürlüğü ve mahkemeleri olduğundan yetkiye, asıl alacağa, borca, ve diğer alacak kalemlerine itiraz edilerek takibin durdurulmasına karar verilmesi talep edilmiş, itiraz üzerine İcra müdürlüğünün █████/2023 tarihli kararı ile itirazın süresi içerisinde yapıldığı anlaşıldığından takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

5-Vergi dairesi kayıtları

İscehisar Vergi Dairesine ve İzmir Vergi Dairesine ayrı ayrı müzekkere yazılarak; taraf şirketlerin 2023 yılı Nisan, Mayıs ve Haziran aylarına ilişkin BA-BS formları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

6-Mail yazışmaları

7- Taraf şirketlere ait ticari defter, belge ve kayıtlar

8- Bilirkişi raporları

i) Mahkememizce, talimat yoluyla davalı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde SMMM bilirkişi tarafından inceleme yaptırılmak suretiyle, ticari defterlerin usulüne uygun tutulup tutulmadığı, taraflar arasındaki ticari ilişkiyi değerlendirir, takip konusu edilen faturanın ve varsa ödemelerin defter kayıtlarında yer alıp almadığı, faturaların açık fatura mı kapalı fatura mı olduğu, faturaya konu hizmetin teslimine ilişkin belgelerin nelerden ibaret olduğu ve ifa edilip edilmediği, faturalar iade edilmiş ise iade faturalarının ve iade edilen miktarın değerlendirilmesi hususlarında aldırılan █████/2024 havale tarihli raporda özetle; davalı şirketin ticari defter ve belgelerinin incelemesinde; V.U.K göre E-defter olarak tutulmuş olduğu, defterlerin Gelir İdaresi Başkanlığına zamanında gönderildiği, 17.05.2023 tarihli ... nolu faturanın defterlerde kayıtlı olmadığı, davalının Mayıs/2023 dönemi Ba Bildirim formundaki davacıya ait 44.249,66-TL tutarlı 09.05.2023 tarihli ... nolu faturaya ait olduğunun 7688 yevmiye maddesinde tespit edildiği, 09.05.2023 tarihinde ... numaralı faturayla iade faturası kesildiğinin 7700 yevmiye maddesinde görüldüğü, İncelenen defter ve kayıtlara göre taraflar arasında borç-alacak bakiyesinin bulunmadığı, rapor edilmiştir.

ii)Mahkememizce davacı şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde SMMM bilirkişi tarafından inceleme yaptırılmak suretiyle İddia ve savunmanın irdelenmesi, ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığının tespit edilmesi, taraflar arasındaki ticari ilişkinin değerlendirilmesi, takip konusu edilen faturanın ve varsa ödemelerin defter kayıtlarında yer alıp almadığının, faturaların açık fatura mı kapalı fatura mı olduğunun, faturaya konu hizmetin teslimine ilişkin belgelerin nelerden ibaret olduğunun ve ifa edilip edilmediğinin, faturalar iade edilmiş ise iade faturalarının ve iade edilen miktarın değerlendirilmesi, (davalı ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde aldırılan bilirkişi raporu ile karşılaştırmalı olarak değerlendirme yapılması), davacı ve davalı taraf beyan ve delilleri ile gerçekleştirilen taşımanın niteliği değerlendirilerek taşımanın gerçekleştirildiğinin kabul edilmesi ihtimalinde davalının taşıma bedelinden sorumluluğunun bulunup bulunmayacağının irdelenmesi hususlarında aldırılan █████/2024 havale tarihli raporda özetle;

Davacı şirketin 2023 yılında usulüne uygun tutulan ve HMK'nın 222/2. maddesi uyarınca, huzurdaki davada delil olarak kabulü gereken ticari defterlerine göre, 06.06.2023 takip tarihi itibariyle, davalıdan Euro cinsinden 6.150-€ alacaklı göründüğü, ödeme emri ile davalı şirketten talep ettiği asıl alacak tutarının ise 2.050-€ (4.100-€ fark) olduğu,

Davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi üzerine düzenlenen 05.08.2024 havale tarihli Bilirkişi Raporu'nda, takip tarihi itibariyle tarafların birbirinden alacağı veya birbirine borcu bulunmadığı, takip ve dava konusu 17.05.2023 tarih, ... Numaralı ve 44.071,93-TL (2.050-€) tutarında e-Fatura'nın da davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığının tespit edildiği,

Dava dosyasına sunulan, Davalı (Alıcı) ... San. Tic. Ltd. Şti.'nin, dava konusu dönem olan 2023 Mayıs dönemine ait BA formu ile Davacı (Satıcı)... Uluslararası Taş. Ve Loj. Hizm. Ltd. Şti.'nin aynı döneme ait BS formunun incelenmesi sonucunda; Davalı Şirket tarafından, ███████ döneminde, bağlı olduğu Vergi Dairesi'ne bildirilen BA formunda; Takip ve dava konusu faturanın kayıtlı olmadığı, Davacı ... Uluslararası Taş. ve Loj. Hizm. Ltd. Şti. tarafından, ███████ döneminde, bağlı olduğu Vergi Dairesine bildirilen BS formunda; Takip ve dava konusu 17.05.2023 tarih, ... Numaralı ve 44.071,93-TL (2.050-€) tutarında fatura ile takip ve dava konusu edilmeyen 23.05.2023 tarih, ...Numaralı ve 40.779,62-TL (2.050-€) tutarında faturanın kayıtlı olmadığı,

Tüm incelemelerin sonucunda, Davacı... Uluslararası Taş. ve Loj. Hizm. Ltd. Şti. Tarafından; Kendi ticari defterler kayıtlarına göre, 06.06.2023 takip tarihi itibariyle davalı ... Mermer San. Tic. Ltd. Şti.'nden 6.150-€ alacaklı göründüğü ve davalı şirketten, takip tarihine kadar herhangi bir tutarda tahsilat yapılmadığı halde, ödeme emriyle davalıdan neden 6.150-€ değil de 2.050-€ talep edildiği, dava dilekçesinde, davalı şirkete ait olan mermerlerin, 03.04.2023 tarihinde taşınması konusunda anlaşmaya varıldığı ve bu tarihte taşımanın gerçekleştirildiği belirtildiği halde, verildiği iddia edilen hizmete karşılık e-faturanın neden 17.05.2023 tarihinde düzenlendiği, davalı şirket tarafından davacı şirket adına düzenlenen ve davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olan, 09.05.2023 tarih, ... Numaralı ve 2.050-€ tutarında hizmet iadesi e-faturası neden kendi ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, düzenlenen e-faturanın portal üzerinden muhatabına ulaşmaması gibi bir durum söz konusu olamayacağına göre, 8 gün içerisinde davalı şirkete faturayı reddettiğine ilişkin yanıt gönderilip gönderilmediği, 2023 yılında Yevmiye ve Büyük defterde kayıtlı olduğu halde, takip ve dava konusu 17.05.2023 tarih... Numaralı ve 44.071,93-TL (2.050-€) tutarında e-fatura ile takip ve dava konusu edilmeyen 23.05.2023 tarih,... numaralı ve 40.779,62-TL (2.050-€) tutarında e-faturaların neden ilgili dönem BS formunda kayıtlı olmadığı, söz konusu faturaların ticari defterlere kaydedildikten sonra iptal mi edildiği sorularının mutlaka yanıtlanması gerektiği rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yetki itirazı yönünden;

Davalı her ne kadar mahkememizin ve takipte icra dairesinin yetkisine itiraz etmiş ise de, davanın faturadan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davası olduğu, TBK'nun 89.maddesi gereğince sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadığı taktirde para borçlarının götürülecek borçlardan olduğunu ifa zamanında alacaklının yerleşim yeri mahkemesinde ödenmesi gerektiği, taraflar arasında bedelin ifasına ilişkin yazılı bir sözleşme bulunmadığı, HMK'nun 10.maddesi gereğince alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin seçimlik yetkili mahkeme olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine itirazının reddine karar verilmiştir.

Davanın esası yönünden;

Yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller, iddia ve savunmalar ile tüm dosya kapsamı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde;

Dava, İzmir... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında taşıma hizmet bedeli alacağına dayalı olarak düzenlenen fatura alacağının tahsili istemiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasında uyuşmazlık, İzmir ...icra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan taşıma faturasına dayalı takip nedeniyle davalının borçlu olup olmadığı, borçlu ise miktarı, fatura konusu taşıma bedelinden davalının sorumlu olup olmadığı, takibin yerinde olup olmadığı ve itirazın iptali şartlarının mevcut olup olmadığı ile tazminat şartlarının mevcut olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; davacı tarafça davalıya taşıma hizmeti verildiği, buna ilişkin olarak düzenlenen fatura bedelinin ödenmediği belirtilerek takip dosyasına vaki itirazın iptali talep edilmiş olup, dosya kapsamına taraflar arasında düzenlenen herhangi bir sözleşme ibraz edilmemiştir. Mahkememizce iddia, savunma, ilgili Vergi dairelerinden celp edilerek taraflara ait BA-BS formları ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki borç alacak ilişkisinin irdelenmesi için tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, yapılan inceleme neticesinde davacı tarafından █████/2023 tarihinde düzenlenen ... numaralı takip ve dava konusu fatura öncesinde davacı tarafından aynı hususta █████/2023 tarihli ...numaralı faturanın düzenlendiği, bu faturaya karşılık davalı tarafından davacıya █████/2024 tarihinde iade faturası düzenlendiği, düzenlenen bu iade faturasının davacı kayıtlarında yer almadığı, ancak davacı tarafından düzenlenen ilk faturanın davalı tarafından iade edilmesi üzerine, davacı tarafından takibe konu █████/2023 tarihli... numaralı faturanın düzenlendiği, bu faturanın davalı tarafça ticari defter kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiştir.

Somut olayda, davalı tarafından dava dışı alıcı olan .. / Almanya mermer satışı yaptığı, satışı yapılan mala ilişkin ihracat kayıtları, gümrük beyannameleri ile faturanın dosyamıza davalı tarafça ibraz edildiği, bu belgelere göre davalı tarafından malın satışının ex-work olarak yapıldığı, yine davalı tarafça düzenlenen e- irsaliyede malın davalının işletme merkezi olan İşcehisar'dan alınarak teslim yeri olarak ...bey Depolama Avrupa Yakası İstanbul olarak belirtildiği, araç plaka numarasının...olarak belirtildiği, davacı tarafından düzenlenen takibe konu faturada Afyon-Berlin kara nakliyesi bedelinin fatura konusu olarak gösterildiği, yükleme yeri Afyon, boşaltma yeri Berlin, araç plaka numarasının ... olarak belirtildiği görülmektedir.

Davaya konu taşımanın... (işyerinde teslim) şeklinde olduğu sabittir. Davalı tarafından ihraç edilen malın nakliyecisi olan davacı tarafından davalı işletmesinden teslim alınması ve sevki organizasyonu hakkında taraflar arasında mail yazışmaları yapıldığı, bu yazışmalarda davacıya gümrük beyannameleri, fatura, çeki listesi gibi belgelerin iletildiği anlaşılmaktadır.... (İşyerinde Teslim), ihracatçı firmanın sattığı malı kendi işletmesinde teslim etmesi şartını içeren teslim şekli olup, ithalatçı kararlaştırılan tarihte malları nakliyecisi aracılığıyla ihracatçının deposundan teslim alır. İhracatçı ülkedeki iç taşıma, yükleme, navlun (uluslararası taşıma ücreti) sigorta maliyeti, boşaltma masrafı gibi ihracatçının deposundan itibaren oluşabilecek bütün masraflar ve riskler alıcıya (ithalatçıya) aittir. Davaya konu taşıma ...nitelikli olduğundan ihracatçı-davalının taşıyıcıya teslimi sonrası oluşabilecek bütün masraflar ve riskler de alıcıya (ithalatçıya) aittir. Dolayısıyla takibe konu faturalar sebebi ile davalının bir sorumluluğu bulunmadığı kanaatine varılarak davacının sübut bulmayan davasının reddine, davacının takipte kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M

: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın REDDİNE,

2-Koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine,

3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL red harcının başlangıçta alınan 877,55-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 262,15-TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,

4-7155 sayılı yasanın █████/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun █████████ nolu başvuru dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

5-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

6-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesap edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının resen ilgilisine iadesine,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. █████/2025

Katip ...

Hakim ...