6361 sayılı finansal kiralama kanunu kapsamında, kiracının temerrüdü ve sözleşmenin feshi üzerine kiralanan malların iadesi talep edilen istirdat davası.

6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu kapsamında, kiracının temerrüdü ve sözleşmenin feshi üzerine kiralanan malların iadesi talep edilen istirdat davası.

Özet: Bu hukuki uyuşmazlık, davacı finansal kiralama şirketinin, müvekkili ile davalı kiracı arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi kapsamında kiralanan dört adet otomobilin, kira bedellerinin ödenmemesi ve borçlunun temerrüde düşmesi üzerine gönderilen ihtarnameye rağmen 60 günlük sürede ödeme yapılmaması nedeniyle sözleşmenin feshedilmesini müteakip, mülkiyetinde bulunan kiralık malların aynen iadesini talep ettiği; davalının ise sözleşmenin feshinin haklı olmadığını ve usulüne uygun yapılmadığını, ayrıca ifa uğruna verilen bonolar üzerinden davacı tarafından haksız icra takipleri başlatıldığını savunarak davanın reddini istediği istirdat talebine ilişkindir.

T.C.

İSTANBUL

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde açılan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinden özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman şirketleri kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliğince ... tarihli ve ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini malın tüm ekipman ve aksesuarları ile birlikte davalı kiracıya teslim edildiğini, davalı tarafın müvekkili şirket ile arasında Finansal kiralama sözleşmelerinin hükümlerine aykırı hareket ettiğini, kira bedellerini ve borçlarını ödemekle temerrüde düştüğünü ve kendilerine vadesi gelen borçlarını ödemeleri için; ... 27. Noterliği’nden ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin borçlulara keşide edildiğini ve FKK'nun ilgili Maddesi gereğince temerrüde düşülen borçlarını 60 gün içerisinde ödemesi aksi takdirde bu sürenin sonunda sözleşmenin fesih olunacağının ve tüm kira bedellerinin muaccel olacağının ihtar edildiğini, davalı tarafın ihtarnamede belirtilen 60 gün süre içerisinde ödemediğini, davalının sözleşmeye uymaması neticesi, sözleşmenin fesih olması, davalı ile müvekkili şirket arasındaki sürekli borç ilişkisini sona erdirdiğini, davalı tarafın kiralama konusu menkul malları rızası ile müvekkili şirkete iade etmediğinden, müvekkili şirketin mülkiyet hakkının tespitiyle, menkul malların müvekkili şirkete aynen iadesi için davanın açılmasının zorunlu hale geldiğini ve haklarının zayi olmaması açısından dava haklarının saklı kalması kaydı ile ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... D. İş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararının alındığını ifade ederek, sözleşme fesih edildiğinden fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile 6361 sayılı finansal kiralama sözleşmesi hükümleri gereğince mülkiyeti müvekkili şirkete ait kiralananın müvekkiline iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde, mal bedelinin sözleşmede belirlenmiş temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, avukatlık vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı davaya cevap vermeyerek HMK 128 uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmış, davalı vekili yargılama sırasında sunduğu yazılı ve sözlü beyanları ile davanın reddini talep etmiştir.

Davalı vekili █████/2024 tarihli beyan dilekçesinde ve özetle; davaya konu finansal kiralama sözleşmesinin feshinin haklı olmadığını ve usulüne uygun olarak feshin yapılmadığını, davacı tarafa bir kısım bonoların ifa uğruna verildiğini, söz konusu bonolardan 24.05.2024 tarihli bononun ifa uğruna verildiğini ve davacı yanın, 30.05.2024 tarihinde ... 4. İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası ile müvekkil aleyhine işbu bonoyu dayanak göstererek takibe geçtiğini, 10 adet bononun ifa uğruna edim olarak verilmiş olmakla, davacı yanın vade tarihlerine rağmen takibe geçmemesinin de en büyük kanıt olduğunu, ancak bonoların çoğunun vade tarihi 2025 yılı olmasına rağmen, her ne şekilde oldu ise kambiyo senetlerine mahsus yolu ile takibe geçildiğini, ... 7. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası ile vade tarihi dahi gelmemiş bonoların takibe konu edildiğini ve icra müdürlüğü tarafından denetlenmeden takibe devam edildiğini belirterek; davanın reddine, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE

Dava, finansal kiralama konusu malların davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.

Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli bilirkişi raporu dosya kapsamına ibraz edilmiştir.

Bilirkişi raporunda; davacı ... A.Ş. ile davalı ...Ltd.Şti. arasında imzalanan ... no.lu Finansal Kiralama Sözleşmesine istinaden, davalı kiracıya toplam 3.940.000,00 TL bedelli, ..., ..., ... ve ... plakalı 4 adet Otomobil alımı için finansman sağlandığı ve kiralandığı, taraflarca imza altına alınan ödeme planındaki 24.05.2024 tarihli kira tutarının ödenmediği ve davacı tarafından, gecikmiş kira bedeli ve kira temerrüdünün ödenmesi için, noter aracılığıyla davalı kiracıya 27.05.2024 tarihinde ihtarname keşide edildiği ve ihtarnamede belirtilen tutarın, yasal olarak verilmesi gereken 60 günlük süre içinde ödenmemesi halinde, verilen sürenin sonunda Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshedilmiş olacağının ihbar ve ihtar edildiği, davacı tarafından keşide edilen ihtarnamenin, Finansal Kiralama Sözleşmesinin 96. maddesi uyarınca 29.05.2024 tarihinde davalı kiracıya tebliğ edildiği ve ihtarname ile yasal olarak verilen 60 günlük süre içerisinde, ihtarnamede yer alan 251.615,76 TL'lık Gecikmiş Kira ve Kira Temerrüt tutarının davalı tarafından ödenmediği, bu durumda, ödemede temerrüde düşen davalıya ihtarname ile tebliğ tarihinden itibaren verilen 60 günlük süre içerisinde gecikmiş kira bedeli ile kira temerrüdü ödenmediğinden, verilen sürenin dolması ile 29.07.2024 tarihi itibariyle, 6361 sayılı Kanunun 31/1. maddesi ve Finansal Kiralama Sözleşmesinin 67. maddesi uyarınca, finansal kiralama sözleşmesinin fesih şartının oluştuğu, Finansal Kiralama Sözleşmesinin fesih şartı 29.07.2024 tarihli itibariyle oluştuğundan, bu durumda, davacının, finansal kiralamaya konu ..., ..., ... ve ... plakalı 4 adet Otomobilin iadesini davalıdan talep edebileceği, sözleşmenin fesih şartının oluştuğu 29.07.2024 tarihi itibariyle yapılan hesaplama sonucunda, davacı finansal kiralama şirketinin toplam 5.810.263,68 TL alacak tutarı bulunduğu, fesih tarihi iribariyle toplam alacak tutarının 5.810.263,68-TL olduğu belirtilmiştir.

Sözleşme tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6361 sayılı Yasanın 23 ve 24. maddeleri uyarınca, finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilir. Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir. Kiracı, finansal kiralama konusu malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre itinayla kullanmak zorundadır. Sözleşmede aksine hüküm yok ise kiracı, malın her türlü bakımından ve korunmasından sorumlu olup, bakım ve onarım masrafları kiracıya aittir.

Aynı Yasanın 30 ve devam maddeleri uyarınca Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, sözleşme süresinin dolması, kiracının iflası, ölümü veya fiil ehliyetini kaybetmesi hâllerinde kendiliğinden sona erer. Kiracının tasfiye sürecine girmesi veya tasfiyeye girmeksizin finansal kiralama konusu malın tahsis edildiği işletmesini tasfiye etmesi hâlinde kiracının talebi üzerine sözleşmede aksine hüküm yoksa sözleşme, süresinden önce feshedilebilir. Sözleşmenin taraflarından her biri sürenin bitiminden en az üç ay önce bildirmek kaydıyla, mevcut veya yeni şartlar ile sözleşmenin uzatılmasını talep edebilir. Sözleşmenin uzatılması tarafların anlaşmasına bağlıdır.

Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.

Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir. Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.

Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir. Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.

Kiracının bu Kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır.

Bu yasal çerçevede somut duruma bakıldığında, Finansal Kurumlar Birliğinin ... tarihli ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedilmiş, sözleşme kapsamında menkul mallar davalı yana teslim edilmiş, davacı tarafından, sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi nedeni ile davalı adına keşide edilen ... 27. Noterliği’nden ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile borçların 60 gün içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedilmiş olacağı, sözleşme konusu malların fesih tarihinden itibaren 3 gün içinde iade edilmesi ihtar edilmiştir.

Taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca kiracı ve kefiller yerleşim yerlerinde ve diğer hususlarda meydana gelen bütün değişiklikleri noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmemesinden veya usulüne uygun şekilde bildirmemesinden doğan tüm sorumluluğun kendilerine ait olduğunu, yapılan işlemlerin kendilerini bağlayacağını kabul ve taahhüt etmiş; kiralayan tarafından kendilerine gerekli tebligatın yapılabilmesi için bu sözleşmede isim ve ünvanları yanında belirtilmiş adresleri kanuni yerleşim yeri ittihat ettiklerini, belirtilen yerde adres yazılmaması halinde Ticaret sicili dosyalarındaki son adreslerinin veya kiralayan tarafından son olarak herhangi bir bildirim gönderilen adreslerinin, muhtarlıkta kayıtları bulunmasa bile yasal yerleşim yerleri olduğunu, ileride diğer bir mahalli kanuni yerleşim yeri ittihat edecek olurlarsa bu yeni adresi derhal noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmedikleri takdirde bu sözleşmede yazılı ya da yukarıda yer alan adreslerine ya da kayıtlı elektronik posta adreslerine 7201 sayılı Yasanın hükümlerine göre gönderilecek her türlü tebligatın kendilerine tebliğ edilmiş sayılacağını kabul ve taahhüt etmişlerdir.

Anılan durum karşısında ;Taraflar arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde... tarihli ve ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, Finansal kiralamaya konu olan malın, 6361 Sayılı yasanın 23/1 Maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetinde olduğu, Anılan yasanın 24/1-2 maddesi gereğince de, kiracı sözleşmeler süresinde finansal kiralama konusu malların zilyedi olup, malları sözleşmelerde öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorunda olup, 6361 sayılı yasanın 30. maddesine göre sözleşme süresinin dolması ve sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi, 31. Maddesi hükmüne göre de, sözleşmenin ihlali hallerinde, 6361 sayılı yasanın 32. Ve 33. Maddeleri gereğince kiracı finansal Kiralama konusu mal yahut malları, kiralayana derhal geri vermekle mükellef olduğundan, dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği davalı kiracının kira taksitlerini üst üste 2 kez ve daha çok ödememesi yüzünden, 6361 sayılı FKK. 33/1 madde hükmü uyarınca davacının kiralanan malın iadesini talep edebileceği yönünde yasal tüm koşulların oluştuğundan, davacı şirketin, davalıdan dava konusu malı tüm ekipman ve aksesuarları ile birlikte iadesi talebinde bulanabileceği taraflar arasındaki sözleşme uyarınca, kiralayanın sözleşmeyi fesih etmesi halinde malın kiracı tarafından kiralayana iade ve teslim etmesi gerektiği ve bu kapsamda malın aynen iade yükümlülüğünün davalıya ait olduğu anlaşılmakla sözleşmenin feshinin geçerli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne davacının işbu davayı açmakta haksız ve kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davalının kötü niyet tazminatı talebinin yasal koşulları oluşmadığından reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- Davanın ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin davacı tarafından haklı nedenle feshedildiğinin TESPİTİNE,

2-Finansal Kiralamaya Konu;"-2024 MODEL, ... PLAKALI, ... MARKA, ... MODEL, ... MOTOR, ... ŞASE NOLU OTOMOBİL, -... MODEL, ... PLAKALI, ... MARKA, ... MODEL, ... MOTOR, ... ŞASE NOLU OTOMOBİL, -... MODEL, ... PLAKALI, ... MARKA, .... MODEL, ... MOTOR, ... ŞASE NOLU OTOMOBİL, -... MODEL, ... PLAKALI, ... MARKA, ... MODEL, ... MOTOR, ... ŞASE NOLU OTOMOBİL'' in tüm aksesuar ve ekipmanlarının davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine,

3-... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,

4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 269.141,40-TL nispi karar ve ilam harcından 67.285,35-TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 201.856,05-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 547.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 67.285,35-TL Peşin/nisbi Harcı, 8.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.265,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 76.977,95TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,

7-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

8-Davalı tarafça yatırılan gider avansı olmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Başkan

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Katip

¸e-imzalıdır