istanbul 6. asliye ticaret mahkemesinde, davacının rızası dışında zilyetliğinden çıkan 2.200.000 tl değerindeki dört çekin istirdadı talebine karşılık, davalı faktoring şirketinin çekleri meşru ticari işlemle iktisap ettiğini savunduğu çek davası.

İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde, davacının rızası dışında zilyetliğinden çıkan 2.200.000 TL değerindeki dört çekin istirdadı talebine karşılık, davalı faktoring şirketinin çekleri meşru ticari işlemle iktisap ettiğini savunduğu çek davası.

Özet: Davacı şirket, kendi rızası dışında çalındığı veya kaybolduğu iddia edilen ve başka bir mahkemede iptali istenen 2.200.000 TL değerindeki dört adet çekin, haklı hamil olduğunu belirterek davalı faktoring şirketinden istirdadını talep ederken; davalı faktoring şirketi, bu çekleri davacının hırsızlık şikayetinden önce, yasal bir faktoring sözleşmesiyle devraldığını, alacağı fatura ile tevsik ettiğini, çeklerin çoğunu tahsil ettiğini ve dolayısıyla elinde bulunmadığı için istirdat davasında pasif husumet ehliyeti olmadığını savunmaktadır.

T.C.

İSTANBUL

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Çek İstirdadı

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan çekin istirdatı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili şirketin ticari işleri karşılığında aldığı ve haklı hamili bulunduğu ... Bankası AŞ .... iban numaralı hesap üzerinden keşide edilen , ... Bankası AŞ ... iban numaralı hesap üzerinden keşide edilen;... keşide tarihli, ... çek seri numaralı 550.000 TL değerinde, ... Bankası AŞ... iban numaralı hesap üzerinden keşide edilen; ... keşide tarihli, ... çek seri numaralı 550.000 TL değerinde, ... Bankası AŞ ... iban numaralı hesap üzerinden keşide edilen; ... keşide tarihli, ... çek seri numaralı 550.000 TL değerinde, ... Bankası AŞ ... iban numaralı hesap üzerinden keşide edilen; 30.08.2023 keşide tarihli, ... çek seri numaralı 550.000 TL değerinde 4 adet çekin çalındığını veya kaybolduğunu, müvekkilinin rızası dışında zilyetliğinden çıktığını, 20.09.2023 tarihinde ... Polis Merkezi Amirliği'ne gerekli başvuruda bulunularak işbu durum kolluk kuvvetlerine bildirilerek şikayetçi sıfatıyla ifade verildiğini, çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi ile müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğabileceğinden, çek bedellerinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulması ve söz konusu çeklerin tümünün zayii nedeniyle iptaline karar verilmesi istemiyle... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında dava açıldığını, mahkemece söz konusu bu çeklerin iptaline karar verileceği hususunda gerekli ilanın yaptırıldığını, ayrıca % 15 oranında tedbir kararı verildiğini, ....8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında gerçekleştirilen █████/2024 günlü duruşmada; davalı aleyhinde ihtiyati tedbirli talepli olarak çek istirdadı davası açıp dosya bilgilerini bildirmek üzere 1 haftalık kesin süre verilmesine karar verildiğini, müvekkilinin ticari işleri karşılığında aldığı dava konusu işbu çeklerin yasal hamili olduğunu, ancak çeklerin çalınmak veya kaybolmak suretiyle müvekkilinin rızası dışında zilyetliğinden çıkmış olduğunu, çeklerin iptali istemiyle ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında yargılama yürütüldüğünü, davalının bu çekleri haksız olarak uhdesinde bulundurduğunu belirterek; iİhtiyati Tedbir talebinin kabulü ile dava konusu çeklerin davalıdan istirdadına, müvekkilinin haklı hamil olduğunun tespiti ile çeklerin, uhdesinde haksız bulunduran davalıdan istirdadına ve müvekkiline teslim edilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; davacının çalıntı iddiasına konu edilen dava konusu çeklerin, 15.06.2023 tarihinde, -davacının şikayet tarihinden 3 ay önce- müvekkil faktoring şirketi tarafından, temlik alınan alacağın ödeme vasıtası olarak ve fatura ile tevsik etmek sureti ile iktisap edildiğini, davacı şirket tarafından çalıntı ve kayıp iddialarına konu edilen dava konusu çekler, cevap dilekçemiz ekinde yer alan faktoring sözleşmesi, alacak bildirim formu, çek teslim bordrosu ve faturadan anlaşılacağı üzere müvekkil faktoring şirketi tarafından geçerli bir hukuki ilişkiye istinaden devraldığını, müvekkili şirket ile dava dışı müşterisi ...Şirketi arasında dava dışı ...'in müteselsil kefaleti ile imzalanan █████/2019 tarihli faktoring sözleşmesine istinaden yapılan █████/2023 tarihli faktoring işlemi ile dava dışı ...'in keşidecisi olduğunu, davacı ....Tic. Ltd. Şti.'nin lehtarı, dava dışı müşteri ... Şirketi'nin cirantası ve dava dışı ...'ın ise avalisti olduğu -davaya konu edilen dört adet çekin, temlik alınan alacağın ödeme vasıtası olarak müvekkiline teslim edildiğini, anılı faktoring işlemi ile temlik alınan 2.200.000-00-TL alacak, ...ŞİRKETİ tarafından davacı ...ŞTİ. adına düzenlenen █████/2023 tarihli ve ... numaralı ve toplam 4.941.958,00-TL bedelli fatura ile tevsik edildiğini, dava konusu çeklerden, ..., ... ve ... seri numaralı çeklerin, bankaya ibrazını müteakip; ... numaralı çek ise, hakkında ödemeden men kararı olması nedeniyle daha sonra, müşteriden tarafından ödendiğini, hal böyle iken müvekkilinin yedinde olmayan çeklerin müvekkilinden iadesi istenemeyeceğinden, huzurdaki dava yönünden müvekkilinin pasif husumet ehliyeti olmadığını, çekin dayanağını teşkil eden alacağı fatura ile tevsik etmek sureti ile çeki devralan müvekkilinin, yasadan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmesi karşısında, kötüniyetinden söz etmenin mümkün olmadığını, çeklerin, müvekkil şirket tarafından 15.06.2023 tarihli faktoring işlemi ile devralındığı gözetildiğinde, kabul manasına gelmemekle birlikte çeklerin, en geç faktoring işleminin yapıldığı tarihte davacının elinden çıkmış olması gerektiğini, davacının, rızası hilafına elinden çıktığını iddia ettiği kıymetli evrakın kolayca el değiştirebileceğini bilmesine rağmen, aylarca hiçbir hukuki aksiyon almaması, hayatın olağan akışına ve basiretli bir tacir olmanın gereklerine aykırı olduğunu belirterek; davacının haksız, hukuki mesnetten yoksun ve kötüniyetli davasının müvekkilinin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı gözetilerek öncelikle usulden; aksi halde esasa ilişkin beyanları doğrultusunda esastan reddine, davacı aleyhine dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, haksız ve kötüniyetli olarak ikame edilen dava nedeniyle davacı aleyhine hmk 329/I ve 329/II hükümleri uyarınca işlem yapılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde ve özetle; müvekkilinin, davalının işbu çekleri iktisap ettiği dava dışı .. Tic. Ltd. Şti.'nin yetkilisi olan ...hakkında, dava konusu çekleri Yağma, Tehdit, Hakaret, Nitelikli Dolandırıcılık, Tefecilik ve Sahtecilik Suçları kapsamında ele geçirdiğinden bahisle 26.06.2023 günü ... CBS ... Sor. nolu dosya nezdinde suç duyurusunda bulunduğunu, temlik alınan alacağın tevsik edildiği 30.04.2023 günlü fatura da müvekkilinin şikayetçi olduğu ... tarafından suç kapsamında gerçeğe ve hukuka aykırı biçimde düzenlendiğini, müvekkilinin suç kapsamında ve rızası dışında zilyetliğinden çıkan çeklerde kaşe ve imza bulunup bulunmadığını bilmemekle birlikte; bilgisi ve onayı dışında işbu çeklere kaşe ve imza atmak suretiyle ciro ederek diğer şüpheliler ile fikir ve eylem birliği içerisinde hareket etmiş olduğunu düşündüğü ...'ndan da şikayetçi olduğunu, dolayısıyla müvekkilinin haklı hamil olduğu dava konusu çeklerin müvekkilinin rızası dışında zilyetliğinden çıktığı ortada olup davalı yanın tamamen varsayıma ve yoruma dayalı, maddi gerçeklikten ve hukuki mesnetten yoksun, soyut ve yanıltıcı nitelikteki iddialarına itibar edilmesinin mümkün olmadığını, ...'nun aynı yöntemle müvekkilinin bilgisi ve onayı dışında müvekkili şirket adına birçok çek ve bono keşide ederek ...'a vermek suretiyle müvekkili şirketi borçlandırdığını, müvekkili şirket ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmayan ve gerçekte herhangi bir mal alım-satımı yapmamış olan ..., suç kapsamında zilyetliğine geçen bu çek ve senetlerin müvekkilince ödenmesini istediğini, ...'ın müvekkili şirket yetkilisi ve ailesi üzerinde baskı ve tehdit oluşturduğunu, ...'ın işbu baskı ve tehditleri üzerine 08.06.2023 günü, müvekkili şirket yetkilisinin oğlu olan ...'ın şirketi ...adına kayıtlı ...Plaka sayılı .... marka ve ... üzerine kayıtlı ... marka araçların, ...'ın gösterdiği silahlı suç örgütü üyesi ...'a devredildiğini, bunlarla yetinmeyen ...'ın 08.06.2023 günü, silahla gerçekleştirdikleri baskı ve tehditlerle her biri 250.000 USD Amerikan Doları olan ve 4 adet toplam 1.000.000 Amerikan Doları tutarında senetleri zorla imzalattırdıklarını, akabinde ise ... adına kayıtlı ... parseldeki bina ile ....425 ada 16 parselde bulunan dairenin ve ...adına kayıtlı ...'daki 2969 Ada 7 parsel numaralı ███████ arsa paylı E blok 2. Kat 9 Nolu bağımsız bölümün üçüncü şahıslara devri için ...'a yetki verilmesini sağladığını, müvekkili şirketin yetkilisi ve ailesinin silahlı baskı ve tehditler sonucunda satış ve devir yetkisi verdiği işbu taşınmazların, gerçekleştirilen tüm bu suçlar kapsamında üçüncü şahıslara devredildiğini, dava konusu çeklerin; fikir ve eylem birliği içerisinde hareket etmek suretiyle müvekkiline yönelik Yağma, Tehdit, Hakaret, Nitelikli Dolandırıcılık, Tefecilik ve Sahtecilik Suçlarını gerçekleştiren ... ve ... tarafından, bu suçlar kapsamında haklı hamili olan müvekkilimizin zilyedinden hukuka aykırı biçimde çıkarılmış olduğunun ortada olduğunu, nitekim davalı yan tarafından, çeklerin tevsik edildiğine dair ileri sürdüğü 30.04.2023 tarihli fatura da gerçeğe aykırı olup geçerli bir hukuki ilişkiyi yansıtmadığını, davalının, dava konusu çekleri iktisap ettiği dava dışı .... Ltd. Şti.'nin yetkilisi olan ve çeklerde avali bulunan ..., gerçekte var olmayan bir alım-satıma ilişkin olarak 30.04.2023 tarihli, ... numaralı ve toplam 4.941.958,00-TL bedelli sahte fatura düzenlediğini, buna karşılık davalı faktöring şirketi, dava konusu çeklerin karşılığı olarak temlik aldığı alacağa ve tevsik edildiği faturaya ilişkin müvekkili şirkete herhangi bir bildirimde veya bilgilendirmede bulunmadığını, müvekkili şirketten herhangi bir teyit almamış olup hiçbir araştırma yapmadığını belirterek; davalı yanın tamamen varsayıma ve yoruma dayalı, maddi gerçeklikten ve hukuki mesnetten yoksun, soyut ve yanıltıcı nitelikteki iddialarına itibar edilmeyerek davanın kabulü ile; müvekkilinin haklı hamil olduğunun tespiti ile çeklerin, uhdesinde haksız bulunduran davalıdan istirdadına ve müvekkiline teslim edilmesine, İhtiyati Tedbir talebinin kabulü ile dava konusu çeklerin davalıdan istirdadına, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili 2.cevap dilekçesinde özetle; davacı çekin istirdatı talebi ile açtığı davayı müvekkili şirkete yöneltmiş ise de müvekkilinin yedinde olmayan çeklerin iadesinin müvekkilinden istenemeyeceğinden, huzurdaki dava yönünden müvekkilinin pasif husumet ehliyeti olmadığını, bu nedenle davanın, pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacının çek üzerindeki kaşe ve imzaya itiraz etmiş ise de, bu kaşe ve imzanın nasıl atılmış olabileceğine yönelik iddialarının, çelişkili ve inandırıcılıktan yoksun olduğunu, ayrıca imzaya yönelik itirazının, huzurdaki dava yönünden sonuca etkili olmadığını, her ne kadar çekin davacının elinden rızası hilafına çıktığı ve müvekkilinin hiçbir araştırma yapmayarak çekin iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğu iddia edilmişse de, ispat yükü davacı tarafından yerine getirilmediğini, somut olayda müvekkilinin, dava konusu çeki, geçerli bir hukuki ilişkiye istinaden devraldığını, müvekkilinin çekin iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğunun ispat edilemediğini, dava konusu çekin dayanağını teşkil eden alacağı fatura ile tevsik etmek sureti ile devralan müvekkilini, yasadan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmesi karşısında iyi niyetli meşru hamili olduğunu, 15.06.2023 tarihli faktoring işlemi ile dava konusu çeklerin müvekkili factorıng tarafından iktisap edildiği dikkate alındığında; çeklerin çalıntı/kayıp olduğuna ilişkin herhangi bir suç duyurusu, dava, ihbar veya müvekkiline yapılmış resmi/gayriresmi herhangi bir bildirim bulunmadığını belirterek; davacının haksız, hukuki mesnetten yoksun ve kötüniyetli davasının müvekkilinin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı gözetilerek öncelikle usulden; aksi halde esasa ilişkin beyanlarımız doğrultusunda esastan reddine, davacı aleyhine dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, haksız ve kötüniyetli olarak ikame edilen dava nedeniyle davacı aleyhine hmk 329/I ve 329/II hükümleri uyarınca işlem yapılmasına,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava; rıza dışında elden çıkan çeklerin istirdadı istemine ilişkindir.

... 11.Asliye Ticaret Mahkemesinin... tarih ... esas ... karar sayılı 6102 sayılı TTK.'nun 5/2. maddesi ve HSK. Birinci Dairesi’nin ...karar tarihli ve ... sayılı Kararı uyarınca dosyanın “iş dağılımı nedeni ile” İstanbul 6., 7., 8. ve 9. nolu Asliye Ticaret Mahkemeleri’nden birine tevzi edilmek üzere İstanbul Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, dair kararı üzerine dosya mahkememize tevzi edilmekle; mahkememizin ████████ esasına kaydedilmiştir.

Gönderme kararı veren ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesince öncelikle █████/2024 tarihli ara karar ile davanın arabuluculuk dava şartına tabi davalardan olduğu değerlendirilerek arabuluculuk son tutanağının sunulması için 1 haftalık kesin süre verildiği, davacı vekilince sunulan █████/2024 tarihli beyan dilekçesi ile huzurdaki davanın arabuluculuk dava şartına tabi uyuşmazlıklardan olmadığının belirtildiği ve mahkemece bu aşamaya kadar HSK Birinci Dairesi’nin ... karar tarihli ve ... sayılı Kararı uyarınca gönderme kararı verilmediği, akabinde ise █████/2024 tarihli ara karar ile █████/2024 tarihli ara karardan rücu edilmesine karar verilerek anılan HSK kararı doğrultusunda gönderme kararı verildiği, ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesince █████/2024 tarihinde tanzim olunan gerekçeli karar ile taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun "Rıza dışında elden çıkan çeklerin istirdadı istemine ilişkindir." şeklinde saptandığı, mahkememizce yapılan tespite göre ise; uyuşmazlık konusu hususlar; davalının, dava konusu çekleri iktisap ettiği dava dışı... Tic. Ltd. Şti.'nin yetkilisi olan ve çeklerde avali bulunan ... ile bu şahısla fikir ve eylem birliği içerisinde hareket ettiği iddia edilen ... ve ... hakkında, yağma, tehdit, hakaret, nitelikli dolandırıcılık, tefecilik ve sahtecilik suçlarını gerçekleştirmek suretiyle davacı şirketi zarara uğrattıklarından bahisle ... CBS...Sor. nolu dosya nezdinde suç duyurusunda bulunulduğu, ...'ın, davacı şirket ile

herhangi bir ticari ilişkileri bulunmamasına ve herhangi bir mal alım-satımı gerçekleşmemiş

olmasına rağmen; davacı şirketin çalışanı olan ... ile birlikte hareket etmek suretiyle, yetkilisi olduğu dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. ile davacı şirket arasında mal alım-satımını gösterir gerçeğe aykırı sahte faturalar düzenlediği, davacı şirketin çalışanı ... ise söz faturaların gerçeğe aykırı ve sahte olduğunu bilmesine rağmen davacı şirketin lehtarı olduğu dava konusu işbu çekleri, davacı şirketin bilgisi ve onayı dışında kaşe ve imzalamak suretiyle ...’a teslim ettiği ve yine ..., aynı yöntemle davacı şirketin bilgisi ve onayı dışında davacı şirket adına birçok çek ve bono keşide ederek ...’a vermek suretiyle davacı şirketi borçlandırdığı iddialarına dayalı ve anılan iddialar çerçevesinde davacının meşru hamil olduğunu belirttiği ... Bankası'na ait 26.09.2023 keşide tarihli ... çek seri no'lu 550.000,00 TL bedelli, 17.10.2023 keşide tarihli ... seri no'lu 550.000,00 TL bedelli, 17.09.2023 keşide tarihli ... çek seri no'lu 550.000,00 TL bedelli, 30.08.2023 keşide tarihli ... seri no'lu 550.000,00 TL bedelli 4 adet çekin rızası hilafına zilyetliğinden çıkıp çıkmadığı ve bu bağlamda çeklerin istirdadı istemine ilişkindir.

Dava konusu somut uyuşmazlıkta davanın özü; dava dışı ... Tic. Ltd. Şti.'nin yetkilisi olan ve çeklerde avali bulunan ...'ın davacı şirketin çalışanı olan ... ile birlikte hareket etmek suretiyle sahte faturalar ve sahte kaşe ile imzalanan çekler tanzim edilmek suretiyle davacı şirketin hile ile borçlandırıldığı vakıasına dayalı olup dava konusu çeklerin de bu eylem ve fikir birliği içerisinde oluşturulduğundan bahisle davacıya iadesi isteminden ibarettir. Tüm bu hususlar ile uyuşmazlığın özüne ilişkin tespitler ışığında huzurdaki davada; davacı şirketin, çalışanı olan ... ile birlikte hareket edilerek hile ve yağma suçları işlenmek suretiyle ile borçlandırıldığı iddiasından kaynaklandığı, dolayısıyla taraflar arasındaki uyuşmazlığın, faktoring işleminden kaynaklanmadığı, bu haliyle uyuşmazlığın HSK kararında belirtilen davalardan olmadığı, bu sebeple davanın ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesine devam edilmesi gerektiği kanaatiyle Mahkememize gönderme kararı ile tevzi olunan ... 11.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas...Karar sayılı dosyasının mahkemesine iadesine, ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi ile mahkememiz arasına oluşan uyuşmazlığın çözümü için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine, kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir. (Benzer mahiyette içtihat; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesinin █████/2023 tarih, ...Esas ve....Karar sayılı ilamı).

H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-İşbu davanın çek istirdatı istemi olup Mahkememizin finans ihtisas Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ile bakmaya görevli olmadığı anlaşılmakla Mahkememize gönderme kararı ile tevzi olunan ... 11.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas...Karar sayılı dosyasının mahkemesine iadesine,

2-... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi ile mahkememiz arasına oluşan uyuşmazlığın çözümü için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine,

3-Mahkememizin esasının bu şekilde kapatılmasına,

4-HMK'nun 20/1.maddesi gereğince ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ilişkin merci tayini kararı verilmesi halinde, bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini istemesi halinde dosyanın görevli ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini istememesi durumunda HMK'nun 331/2.maddesi gereğince talep halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

5-HMK'nun 331/2. maddesi gereğince davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde harç, vekalet ücreti ve yargılama giderinin görevli mahkemede değerlendirilerek hüküm altına alınmasına,

6-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Başkan

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Katip

¸e-imzalıdır