Tapu iptali ve tescil davasında vakıf taşınmazı ve gaiplik durumu dikkate alınarak maddi yanılgıya dayalı ardışık bozma sonrası HMK 373/6 uyarınca Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna sevk.
Özet: Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davasında, mahkemenin davanın kabulüne ilişkin ilk kararı, taviz bedeli ödenmesi nedeniyle vakıfla ilişiğin kesildiği gerekçesiyle reddi yönünde bozulmuş; ancak bu bozma kararının maddi yanılgıya dayandığı ve icareteynli vakıf taşınmazlarının belirli yasal düzenlemeler (2888 ve 5737 sayılı kanunlar) gereği hazineye intikalinin mümkün olmadığı, özellikle gaip malik söz konusu olduğunda davanın kabulü gerektiği belirtilerek karar tekrar bozulmuş ve mahkemece bozmaya uyularak davanın kabulüne karar verilmiş olup, bu son kararın temyiz incelemesinin, HMKnın 373/6. maddesi uyarınca önceki bozmayı ortadan kaldıracak şekilde yeniden bozma nedeniyle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI
: ████████ E., ████████ K.Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemenin 15.12.2015 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararıyla, koşulları oluştuğundan davanın kabulüne karar verilmiştir.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı Hazine vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine Dairenin 03.04.2019 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararıyla; taviz bedeli ödenip şerh terkin edilmekle taşınmazın vakıfla ilişiği kesildiğinden 5737 sayılı Kanun’un 17. maddesinde belirtilen koşulların oluştuğundan söz etme olanağı bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçeleriyle karar bozulmuştur.Mahkemenin 17.09.2019 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararıyla, bozmaya uyularak davanın reddine karar verilmiştir.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairenin 18.12.2019 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile 2888 sayılı Kanun'un yürürlük tarihi 24.09.1983 tarihinden sonra aslı vakıf olan taşınmazların Hazineye geçmesine yasal olanağın kalmadığı, daha önce Hazine üzerine oluşan tapu kayıtlarının iptal edilememesi için de taşınmazın önce mutasarrıfına geçip özel mülk haline gelmesi, mal sahibinin mirasçı bırakmadan ölmesi ve 2888 sayılı Kanun'un yürürlüğünden önce tapuda Hazine üzerine yazılması gibi üç koşulun gerçekleşmesi gerektiği, 2762 sayılı Vakıflar Kanunu 27.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5737 sayılı Kanun'un 80. maddesi ile iptal edilmiş ve yeni 5737 sayılı Kanun'un 17. maddesi ile "Tasarruf edenlerin veya maliklerin mirasçı bırakmadan ölümleri, kaybolmaları, terk ve mübadil gibi durumlara düşmeleri halinde icareteynli ve mukataalı taşınmaz malların mülkiyeti vakfı adına tescil edilir." düzenlemesine yer verilmek suretiyle 22.09.1983 tarihinden sonra aslı vakıf olan taşınmazların taviz bedeli ödensin ya da ödenmesin Hazineye intikal yolu kapatıldığı, her ne kadar Daire bozma ilamında "Taviz bedeli ödenip şerh terkin edilmekle artık taşınmazın vakıfla ilişiği kesilmiştir. Dolayısıyla 5737 sayılı Kanun'un 17. maddesinde belirtilen koşullarınoluştuğundan söz etme olanağı yoktur." denilerek davanın reddi gerektiği belirtilmiş ise de; maddi yanılgıdan kaynaklanan bu durumun kazanılmış hak oluşturmayacağı, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuş, davalı Hazine vekilinin karar düzeltme isteği Dairenin 01.07.20 20... /1411 Esas, █████████ Karar sayılı ilam ile reddedilmiştir.Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın kayıt malikinin gaip bulunduğu, ayrıca taşınmazın icareteynli vakıf taşınmazı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Mahkeme kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; dosya üzerinden yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:Bilindiği üzere; HMK'nın 373. maddesine 6460 sayılı Kanun ile eklenen 6. fıkrada; “Davanın esastan reddi veya kabulünü içeren bozmaya uyularak tesis olunan kararın, önceki bozmayı ortadan kaldıracak şekilde yeniden bozulması üzerine alt mahkemece verilen kararın temyiz incelemesi her hâlde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca yapılır” düzenlemesine yer verilmiştir.Mahkemece davanın kabulüne dair verilen 15.12.2015 tarihli karar, Dairenin 03.04.2019 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar ile davanın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuş, Mahkemece Daire bozma kararı doğrultusunda 17.09.2019 tarihli karar ile davanın reddine karar verilmiş, bu kez Dairenin 18.12.2019 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile önceki bozma ilamının maddi hataya dayandığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuş, Mahkemece bozmaya uyularak bu doğrultuda hüküm kurulmuştur.Somut olayda; dava konusu 22 75... parsel sayılı taşınmazın 1/6 payı ... kızı ... adına kayıtlı iken adı geçenin gaip olması nedeniyle Fatih 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ilamı ile İstanbul Defterdarının kayyım tayin edildiği, taşınmazdaki “........Vakfından icareli” şerhinin taviz bedeli ödenmek suretiyle 1996 yılında terkin edildiği, kayyımla idare süresi olan 10 yıllık süre dolduğundan Hazine tarafından açılan iptal-tescil davası neticesinde İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas, ███████ Karar sayılı ilamı ile Asım kızı Nuriye’nin gaipliğine ve taşınmazın ... adına tesciline karar verildiği, bahsi geçen payın 15.07.2013 tarihinde davalı Hazine adına tescil edildiği gözetildiğinde Dairenin 18.12.2019 tarihli kararının yerinde olduğu, ancak bozmaya uyularak tesis olunan kararın HMK’nın 373/6. hükmü uyarınca temyiz incelemesi görevi Yargıtay Hukuk Genel Kurulunda bulunduğundan dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi gerekmektedir.KARARAçıklanan sebeplerle;6100 sayılı HMK'nın 373. maddesinin 6. fıkrası uyarınca temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın, YARGITAY HUKUK GENEL KURULUNA GÖNDERİLMESİNE,18.09.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.