Tarihi cami avlusunun vakıf adına tescili davasında, birden fazla Yargıtay bozması sonrası devam eden mülkiyet uyuşmazlığı.
Özet: Bu hukuki belge, bir vakıf tarafından tarihi bir cami avlusunun kendi adına tescili için açılan davanın karmaşık ve uzun soluklu yargı sürecini detaylandırmaktadır; dava, alt mahkemelerde vakıf lehine sonuçlansa da, Yargıtay tarafından özellikle Hazine ve Büyükşehir Belediyesi gibi zorunlu davalıların davaya dahil edilmemesi ve Türk Medeni Kanunu 713/4-5 maddesi uyarınca gerekli ilanın usulüne uygun yapılmaması gibi usuli eksiklikler nedeniyle birden fazla kez bozulmuş, böylece tekrarlanan bozma kararlarıyla usul kurallarına tam uyum sağlanamamasının hukuki süreci nasıl uzattığını gözler önüne sermektedir.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI
: ████████ E., ███████ K.Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili; İstanbul ili, .. ilçesi(...), .. .. Mahallesinde bulunan .. Cami, ... Türbesi ile .. Çarşısının tarihi ve mimarı değeri haiz korunması gerekli eski eserlerden olup yapım şekli bakımından bir külliye olduğunu, dava konusu yaklaşık 19 00... ’lik müşterek avlu kısmının kadastroca düzenlenen 65 nolu paftada “... Avlusu” olarak işlenmişse de ayrı bir parsel numarası verilmediği gibi yüz ölçümü de belirlenmediğini, taşınmazın ... Vakfiyesinde “... Avlusu” olarak vakfiye hudutları içerisinde kaldığını, 985 nolu defterin 21. sayfasında kayıtlı C. .. 1281 tarihli ilmühaberde .. .. avlusuna düzensiz olarak yapılmış olan dükkânların yıkılarak bir kısmının türbe ve çarşı duvarlarına bitişik, kârgir olarak yeniden yapıldığının görüldüğünü, bu yeni düzenlemeye göre yapılan dükkânların çoğunun birer hududu, bazılarının ise ikişer hududunun dava konusu yeri “... Cami Avlusu” okuduğunu ileri sürerek davalı Belediyenin taşınmaza müdahalesinin men’i suretiyle dava konusu yerden tahliyesine, takriben 1900, 00... sahalı ...Cami Avlusunun yeni parsel numarası verilmek suretiyle ... ...Vakfı adına tesciline karar verilmesini istemiştir.II. CEVAPDavalı ... vekili; Tapu ve Kadastro Müdürlüğünün de davada taraf olarak gösterilmesi gerektiğini, bu sebeple davanın usuli açıdan noksan olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.III. MAHKEME KARARIİstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile Kadastro Mahkemesi görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, kararın kesinleşerek gönderilmesi üzerine İstanbul 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin(Kadastro Mahkemesi sıfatıyla) 29.12.2010 tarihli 2010/1 Esas, 2010/1 Karar sayılı kararı ile taşınmazın vakfiye alanında kaldığı belirtilip 17.11.2008 tarihli rapor ekinde sarı-kahveringi alan olarak gösterilen 3724, 04... kısmın ifraz edilerek 414 ada son parsel numarası verilerek ... ...Vakfı adına tesciline karar verilmiştir.IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİMahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Başlanlığı vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 14.06.2012 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararıyla; uyuşmazlığın genel mahkemelerde çözülmesi, dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.İstanbul Kadastro Mahkemesinin 24.01.2013 tarihli ███████ Esas, 2013/2 Karar sayılı davanın görev yönünden reddine ilişkin kararı temyiz edilmediğinden 21.03.2013 tarihinde kesinleşmesi ve talep ile gönderilmesi üzerine İstanbul 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 30.10.2013 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararıyla, taşınmaz vakıf malı olduğundan davanın kabulü ile 17.11.2008 tarihli rapor ekinde sarı-kahveringi alan olarak gösterilen 3724, 04... kısmın ifraz edilip 414 ada son parsel numarası verilerek ... ... Valide .. Vakfı adına tesciline karar verilmiştir.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Başlanlığı vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 09.03.2015 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararıyla Hazine ve ... Belediyesine husumet yöneltilmesi gerektiği gerekçeleriyle karar bozulmuştur.İstanbul 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.07.2017 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne, rapor eki pafta örneğinde sarı - kahverengi renkli kalemle boyalı olarak gösterilen 3.724, 04... bölümün ifraz edilerek 414 ada son parsel numarasını takip eden parsel numarası altında .... ... .... Vakfı adına tapuya tesciline karar verilmiş, 06.12.2017 tarihli tahsis şerhi ile karar başlığına davalı ... ve vekili Avukat ... olarak eklenerek maddi hata tashihen düzeltilmiştir.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... vekili ve ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 24.05.2021 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile; Hazinenin davaya dahil edilmesi, TMK’nın 713/4 ve 5. fıkraları gereğince keşif sonucu elde edilen bilirkişinin rapor ve krokisine göre gerekli yerel ve gazete ilanlarının yöntemine uygun bir biçimde yapılması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, 17.11.2008 tarihli rapor eki pafta örneğinde sarı - kahverengi renkli kalemle boyalı olarak gösterilen 3.724, 04... bölümün ifraz edilerek 414 ada son parsel numarasını takip eden parsel numarası altında .... ...Vakfı adına tapuya tesciline karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, kamu hizmetine ilişkin alan olduğunu, aleyhe yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilemeyeceğini, hükümden hangi davalı aleyhine hükmedildiğinin anlaşılamadığını, yasal hasım olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; imarda meydan olan yerin tesciline karar verilemeyeceğini, özel mülkiyete konu olmayacağını, hak düşürücü sürenin geçtiğini, raporun yetersiz olduğunu, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin hangi davalıdan alındığının belli olmadığını, dava açılmasına sebebiyet vermediğinden aleyhine hükmedilmeyeceğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; tescil şartlarının oluşmadığını, 100 yılı aşkın zamandır aynı şekilde kullanıldığını, davacı adına avlu olarak tescil için belge bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeDava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.Dava konusu, 17.11.2008 tarihli bilirkişi raporunda 3.724, 04... olarak gösterilen ve İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan kısmın kadastro tespiti sırasında tespit harici bırakıldığı anlaşılmaktadır.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesinin yollamasıyla uygulanması gereken 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup özellikle dava konusu taşınmazın dosya arasına alınan 744 numaralı defterin 112. sahife ve 29. sırasına kayıtlı ....’da ... Vakfına ait 27... tarihli vakfiye sınırları içinde kaldığının bilirkişi raporları ile tespit edilmesi suretiyle vakıf malı olduğu gözetildiğinde temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle,Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin “j” bendi gereğince temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,Aşağıda yazılı 187,80'er TL bakiye onama harcının temyiz eden diğer davalılardan alınmasına,Dosyanın İstanbul 31. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,18.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.