İzmirde haksız fiilden kaynaklanan araç değer kaybı tazminatı davasında davacının bilirkişi gider avansını yatırmaması.
Özet: Davacı, davalı sigorta şirketinin sigortaladığı aracın karıştığı trafik kazası sonucu aracında oluşan değer kaybının, şirketçe ödenen 3.000 TLye ek olarak 500 TL daha tazmin edilmesi ve yasal faizle tahsilini talep etmiş, davalı ise davanın usulden ve esastan reddini savunarak mevcut ödemelerin yeterli olduğunu belirtmiştir; ancak mahkeme, davacı vekilinin bilirkişi incelemesi için verilen bir aylık kesin süre içinde eksik gider avansını yatırmaması nedeniyle, HMK 324/2 maddesi uyarınca bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar vermiştir.
T.C.
İZMİR6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; 25.01.2024 tarihinde, davalı şirketin ZMMS kapsamında sigortalı olan ... İnşaat İş ve Nakliyat Aracılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı ... plakalı araç, sürücü ...’ın idaresinde iken, müvekkil ... adına kayıtlı olan ... plakalı ... model ... marka araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiği, olaydan sonra taraflar arasında tutulan Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında kazanın oluşumu açıklanmış ve davalı şirketin sigortalısı olan araç sürücüsünün kusurlu olduğu açıkça tespit edildiği, bu kazada davacı müvekkiline ait ... plaka sayılı ... ... model araç ciddi hasar almış, tamirat görmüş ve büyük oranda değer kaybına uğradığını, değer kaybından kaynaklı tazminatın karşılanması için davalı sigorta şirketine 01.04.2024 tarihinde başvuru yapılmış, ancak şirket tarafından açılan dosyaya istinaden 04.04.2024 günü 3.000,00 TL gibi cüz'i ve zararı karşılamayan miktarda ödeme yapıldığını, elektronik posta yolu ile yaptıkları itirazlar sonucu değiştiremediği gibi Arabuluculuk Bürosunun ... Esas sayılı dosyası üzerinden yürütülen arabuluculuk sürecinden de sonuç alınamadığını, yapılacak yargılama, davalı tarafça ibraz edilecek belgeler ve toplanacak deliller sonrasında yaptırılacak bilirkişi incelemesi neticesi çıkacak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla,davanın kabulü ile davalı sigorta şirketi tarafından ödenen 3.000,00 TL'nin değer kaybı bedelinden mahsubu ile şimdilik 500,00 TL bakiye değer kaybı tazminatının davalının temerrüt tarihi olan (başvuru evrakı 01.04.2024'te tebliğ edilmiş olmakla, tebliğden itibaren 8 iş günü sonu olan) 18.04.2024 tarihi itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalıya yüklenmesine, lehimize vekalet ücreti takdirine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisizlik nedeniyle reddi gerektiğini, görevsizlik nedeniyle reddini ve müvekkili şirketin ticari merkezi olan yer mahkemesinin yetkili olmasından dolayı Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini talep ettiklerini, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davacı vekilinin alacağın belirsiz olduğu gerekçesiyle açılan işbu davanın hukuki yarar yokluğu sebebi ile reddini talep ettiklerini, davaya konu kaza nedeniyle değer kaybı için davacıya 3.000 TL ödendiğini, davacının bakiye talepleri haksız olmakla reddi gerektiğini, aracın onarımı için ödenen 4.470 TL'nin de teminat limiti kapsamında dikkate alınması gerektiğini, yapılan ödeme ile zarar tamamen karşılanmış olup davacı tarafın fazlaya ilişkin talepleri ise haksız olduğunu, kabul manasında olmamak üzere, değer kaybı talepleri bakımından dosyanın bilirkişi incelemesine gönderilmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından üzerine düşen yükümlülüğün yerine getirilmiş olması nedeniyle talebin tümden reddine karar verilmesi gerekmekle; aksi takdirde kabul anlamına gelmemek üzere uyuşmazlık konusu zararın tespiti bakımından öncelikle uyuşmazlık konusu poliçe tanzim tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerektiğini, kabul manasında olmamak üzere, Trafik Sigortası Genel Şartları’nın A.6.B maddesinde de belirtildiği üzere hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminatları teminat dışında kalan hallerden olduğu, kabul manasında olmamak üzere, müvekkili şirket söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, davayı kabul manasında olmamak üzere faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini, davayı kabul manasında olmamak üzere, söz konusu davanın haksız fiile dayanması sebebiyle uygulanacak faiz yasal faiz olması gerektiğini, ruhsatta görüleceği üzere araç hususi olduğunu, aracın hususi araç olarak kullanması nedeniyle avans faize hükmedilmesi mümkün olmadığını, davanın esastan ve usulden reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep etmiş ve savunmuştur.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:Mahkememizin █████/2024 tarihli duruşmasının ... nolu ara kararı uyarınca "Davacı vekiline eksik gider avansını mahkeme veznesine yatırmak üzere bir aylık kesin süre verilmesine, aksi halde HMK 324/2 maddesi uyarınca bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı ve dosyada usulü işlemlerin yapılamayacağının ihtarına, (ihtarat yapıldı)" davacı vekiline kesin süre verildiği,Davacı vekili tarafından mahkememizce verilen bir aylık kesin süreye rağmen ödeme yapılmadığı anlaşıldığı,1086 sayılı Kanunun yürürlükte olduğu dönemde usulüne uygun olarak düzenlenmiş bulunan senetler, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra da geçerliliklerini korur.Kanun açıkça bir istisna getirmediğine göre dava şartı olarak düzenlenen gider avansının alınması kuralının 1086 Sayılı HUMK döneminde açılan derdest davalarda da uygulanması gerekecektir.Dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında yargılamanın devamı için gerekli olan şartlardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır.HMK.’un 115/2 maddedeki kurala göre ise “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder”. Düzenleme gereğince, eksik olan bir dava şartı, belirli bir süre verilerek giderilebilecek ise, hakim tarafından eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilmesi gerekir. Bu süre içinde dava şartı eksikliği tamamlanmaz ise dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmelidir.Davacı tarafa duruşmada yokluğunda "bir aylık kesin mehil verilmesine" karar verildiği, ara kararına uyulmamasının doğuracağı sonucun kararda belirtildiği; kesin süreye ilişkin bu ara kararının müteakiben tebliğ edildiği, davacı kesin süreye rağmen bilirkişiye takdir edilen ücreti ödemediği anlaşılmaktadır. Kesin süre içinde yapılması gereken işlemi, süresinde yapmayan tarafın o işlemi yapma hakkı ortadan kalkar. (HMK. m. 94/3)İkamesi talep edilecek deliller için avans belirlenip, bunun da gösterilmesi ve belirlenen avansın aynı kesin süre içinde yatırılmasının delil bildirmeyle ilgili ara kararında yer alması mecburiyeti de bulunmamaktadır. Tarafların her birinin ikamesini talep ettiği delil için mahkemece avans belirlenip, bunun yatırılması için ayrıca kesin süre verilmesi mümkündür (6100 s. HMK. m. 324/1). Zira Yönetmeliğin 45/5.maddesinde de delil avansının ödenmesine, hakim tarafından dilekçelerin verilmesi, ön inceleme aşaması veya tahkikatın başında karar verilebileceği düzenlenmiştir.Açıklanan gerekçelerle; mahkememizce verilen bir aylık kesin süreye ve aksi halde HMK 324/2 maddesi uyarınca bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı ihtarına rağmen bilirkişi heyetine takdir olunan ücreti ödemediği ve davacının davasını ispat edemediği,Konuya ilişkin Yargıtay içtihatları gözönüne alındığında, taraflardan herhangi biri bir delile dayanıyor ise onun masrafını karşılaması zorunlu olup, davacının dava dilekçesinde bilirkişi deliline dayandığından buna ilişkin yargılama giderlerini yatırmakla zorunlu olduğu, tarafların bilirkişi deliline dayanması halinde mahkemenin resen bilirkişi incelemesi yaptıramayacağı, resen bir yargılama giderinin karşılanabilmesi için ancak tarafların dayandıkları delil dışında mahkemece resen toplanması gereken bir delille başvurulması halinde, suç üstü ödeneğinden o masrafın karşılanabileceği, somut olayda bilirkişi incelemesi deliline dayanan davacının yargılamanın diğer aşamalarında da yine bu talebini tekrarlamakla bu delile ilişkin yargılama giderlerini karşılaması gerekirken verilen kesin süre içerisinde bu delil masrafının karşılanmaması nedeniyle dava koşulları oluşmadığından davacı tarafından açılan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.HÜKÜM
:Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;1-Davanın usûlden REDDİNE(kesin sürede bilirkişi avansının yatırılmaması münasebeti ile),2-Alınması gereken 615,40 TL harcın peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 187,80 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,3-Davacının yapmış olduğu yargılama harç ve giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.4-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde resen davacıya iadesine,5-Davalı tarafından yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,6-3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan 6183 sayılı kanun hükümleri kapsamında tahsiline,7-Davalı kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Dair ; davacı asil ve davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda;Dair karar gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 341. v.d.maddeleri gereğince (2) hafta içerisinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2025Katip ...e-imzalıHakim ...e-imzalı