Franchise sözleşmesinden doğan alacak davasında davacının kitap, dijital materyal alım ve isim hakkı ödeme yükümlülüklerinin ihlali gerekçesiyle talep ettiği cezai şartlar ile davalının yetkisizlik itirazı ve yükümlülüklerini yerine getirdiği savunması.
Özet: Bu hukuki uyuşmazlık, bir franchise veren şirketin, franchise alan davalılara karşı 2019 tarihli franchise sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebini konu almaktadır. Davacı, davalıların sözleşmede belirtilen zorunlu eğitim materyallerini satın alma ve isim hakkı bedellerini ödeme yükümlülüklerini ihlal ettiğini ileri sürerek, sözleşmenin 4.4.7 ve 8.1 maddeleri uyarınca toplam 75.000 ABD Doları tutarındaki cezai şartın ticari avans faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir. Davalı taraf ise, sözleşmedeki yetki maddesine dayanarak davanın usulden reddini talep etmiş, esasa ilişkin savunmasında ise, materyal alım yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve davacının diğer ihlal iddialarının asılsız olduğunu belirterek, davanın reddini ve sözleşmenin haksız feshedildiğinin tespitini istemiştir.
T.C.
İSTANBUL4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Alacak (Franchise Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Franchise Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olan şirket ile davalılar arasında █████/2019 tarihinde franchise sözleşmesi imzalandığını, franchise alan franchise veren şirketin kullandığı sözleşme, logo, kitap ve benzeri ürünleri alma zorunluluğu olmasına rağmen davalı tarafından müvekkili olan şirketin kullandığı ve franchise verdiği tüm firmaların kullanmak zorunda olduğu kitapları almadığını, müvekkili olan şirket tarafından eksikliklerin tespit edildiği ve akabinde taraflarınca ... 6. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve ... 6. Noterliğinin... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, taraflarınca her ne kadar uzlaşma yolu ile sözleşme feshedilmek istense de davalıların anlaşma yoluna gitmeyi kabul etmediklerini, müvekkilinin hakkı olan ödemeyi yapmaktan kaçındıklarını, bu nedenlerle haklı davanın kabulüne, müvekkili olan şirket ile davalılar arasında imzalanan sözleşmenin 4.4.7 maddesine göre müvekkili olan şirketin kullanmış olduğu kitap, dijital materyal, broşür, tabela ve benzeri malzemeleri alma ve kullanma yükümlülüğünü ihlal eden davalıların ödemesi gereken 25.000,00 ABD doları cezai şart bedelinin, TTK'nin 10. Maddesi uyarınca ... 6. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren bilirkişi marifetiyle hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkili olan şirkete ödenmesine, imzalanan sözleşmeyi en başından itibaren gerek kitap alınmaması gerekse isim hakkı bedellerinin ödenmemesi şeklinde ihlal eden davalıların sözleşmenin 8.1 maddesi uyarınca ödenmesi gereken 50.000,00 ABD doları cezai şart bedelinin TTK'nin 10. Maddesi uyarınca ... 6. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren bilirkişi marifetiyle hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkili olan şirkete ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan Franchise sözleşmesinin hukuki anlaşmazlıklar ve tebligat başlıklı 9. Maddesinin 1 numaralı bendinde, meydana gelecek ihtilaflar için İstanbul Merkez Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkilidir denmek suretiyle taraflar arasında artık yetki sözleşmesi meydana getirildiğini, işbu alacak davası, şüphesiz kesin yetki hallerinden olmadığından, taraflar arasında akdedilen bu yetki sözleşmesi yetkiyi artık kesin hale getireceğini ve davanın İstanbul mahkemeleri nezdinde görüleceğini, öncelikle davanın esasa girilmeden görev ve yetki kurallarına açık aykırılık gerekçesiyle usul açısından reddinin gerektiğini, davacı dava dilekçesinde sözleşmenin uzlaşma yoluyla feshedilmek istendiğinden bahisle ... 6. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve ... 6. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamelerinden söz ettiğini, ilgili ihtarnamede "isim hakkı olarak 212.693,00 TL'nin faizleri ile birlikte 7 gün içerisinde ödenmesi gerektiğini, aksi halde akdedilmiş olan sözleşmenin 7.2. Maddesi uyarınca müvekkili olan şirketin haklı nedenle fesih hakkının bulunduğunu ve franchise sözleşmesini haklı nedenle feshedeceğimizi, tüm isim haklarının kaldırılacağını ve sözleşmenin 8.2. Maddesi uyarınca 50.000,00 ABD doları cezai şartın ve diğer yükümlülüklerin de tarafınızdan tahsil edileceğini" ihtaren bildirdiklerini beyan ederek, taleplerini terditli biçimde dile getirmiş, cezai şart ve haklı fesihi 212.693,00 TL'nin ödenmemesine bağlı kıldıklarını, yine devamında dijital ve basılı eğitim materyallerinin alınıp kullanılmamasına bağlı kıldıkları 25.000,00 ABD doları cezai şarta ilişkin çekilen ihtarnamede de ilgili talep ihlallerinin 7 gün içerisinde düzeltilmemesine bağlı kılındığını, dijital ve fiziki eğitim materyallerinin kullanılmamasına ilişkin olarak ise sipariş dökümlerinden görüleceği üzere 360 adet kitap satın alımı davacı tarafça muhatap gösterilen yayıncılık olan ... şirketinden ilgili madde uyarınca yapılmış ve ödemelerinin de tamamlandığını, bundan sonra gelen kayıtlardan dolayı davacı şirketle şifahi görüşmeler gerçekleştirildiğini ancak şirketçe müvekkiline ödeme ve bakiye konusunda herhangi bir geri dönüş yapılmadığını, müvekkilinin sözleşmeye aykırı hareket ettiği herhangi bir durumun mevcut olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, sözleşmenin haksız nedenle feshedildiğinin tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:Taraflar arasında akdedilen sözleşme, ihtarnameler, bilirkişi raporu, davacı ticari defter ve kayıtları, davalı tarafça sunulan kayıtlar ve faturalar, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.Bilirkişi raporunda, geçerli bir fesih bulunmadığı, isim hakkı bedelinin ödendiği ve cezai şart koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.GEREKÇE
:Dava, franchise sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğinin tespiti ile cezai şart istemine ilişkindir.Taraflar arasında imzalanan 06.11.2019 tarihinde franchise sözleşmesinin fesih nedeninin haklı olup olmadığı, sözleşmenin 4.4.7 ve 4.4.8 maddelerine göre davalının sözleşmede kararlaştırılan eğitim materyallerini satın alma yükümlülüğünü ihlal edip etmediği, cezai şart koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkindir.Davacı vekili, davalıların isim hakkı bedelini ödemeyerek ve eğitim materyallerini satın almalayark sözleşmeye aykırı davrandıklarını iddia etmiştir. Davacı alacağını sözleşmenin 4.4.7, 4.4.8 ve 8.1 maddelerine dayandırmaktadır.Davacı 16.07.2024 tarihli ihtarnamesinde isim hakkı olarak 212.693,00-TL'nin faizleri ile birlikte 7 gün içerisinde ödenmesi gerektiğini, aksi halde akdedilmiş olan sözleşmenin 7.2. maddesi uyarınca haklı nedenle fesih hakkının bulunduğunu ve franschise sözleşmesini haklı nedenle feshedeceğini, tüm isim haklarının kaldırılacağını ve sözleşmenin 8.2. maddesi uyarınca 50.000 ABD Doları cezai şartın ve diğer yükümlülüklerin de tahsil edileceği ihtarında bulunmuştur.Davacının defter kayıtlarının incelenmesinde ... gün ve ... sayılı işlemle ihtarnamede belirtilen 212.693,00 TL’nin işlendiği, isim hakkı bedelinin verilen 7 günlük süre içerisinde ödendiği, dolayısıyla isim hakkı bedelinin ödenmemesi iddiasının haklı fesih sebebi olamayacağı anlaşılmıştır.Dava dilekçesinde eğitim materyallerini alma yükümlülüğünün ihlal edildiği iddia edilmiştir. Sözleşmenin 4.4.8 maddesinde 600 yetişkin ve çocuk kitabının bir takvim yılı içerisinde alınacağı belirtilmiştir. Davanın açıldığı 23.10.2024 tarihi itibariyle bir takvim yılı henüz dolmadığından davacının bu yükümlülüğünü ihlal ettiğinden bahsetmek mümkün değildir. Bunun dışında eğitim materyallerine ilişkin yükümlülüğün ne şekilde ihlal edildiğine ilişkin somut bir delil, belge sunulamamıştır. Bu nedenle davalının kitap alma ve eğitim materyalleri yükümlülüğünü ihlal ettiğinden söz etmek mümkün değildir.Davalı ihtar sonrası eksik malzemenin satın alındığını ileri sürmüştür. Davacı tarafın defter kayıtlarına göre isim bedelinin ödendiği 22.07.2024 tarihinden sonra da değişik tarihlerde davalı tarafça davacıya ödemeler yapıldığı, bu ödemelerin “kendi aralarında öğrenci transfer faturasıdır” ve “ isim hakkı” gibi açıklamalar ile yapıldığı görülmüştür.Davalı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmamış ise de, davalı tarafça sunulan fatura ve kayıtlar yukarıda açıklandığı üzere mahkememizce incelenmiştir. Bunun dışında isim hakkı bedelinin ödenmiş olduğunun dosya içeriği ve davacı defterleri ile sabit olması, eğitim materyallerine ilişkin iddia yönünden sözleşmenin 4.4.8 maddesinde belirtilen bir takvim yılının henüz dolamamış olması ve bu yükümlülüğün ihlal edildiğine ilişkin somut belge, delil sunulmaması karşısında davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonuca etkili değildir. Zira açıklanan yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği ticari defter ve kayıtlarla ispatlanacak hususlardan değildir.Davalı vekili franchise sözleşmesinin davalı ... İle imzalandığını, şirketin sözleşmenin tarafı olmadığını belirterek husumet itirazında bulunmuştur. Sözleşmenin incelenmesinde sözleşemenin davalı ... ile imzalandığı, davalı şirketin sözleşmenin tarafı olmadığı görülmüştür.Her ne kadar sözleşmede davalı şirketin imzası bulunmamakta ise de, davalı tarafından sunulan fatura ve kayıtların incelenmesinde isim hakkı bedelinin davalı tarafından ödendiği, faturaların davalı şirket tarafından düzenlendiği, davacı tarafından düzenlenen ihtarnamelere davalı şirket tarafından cevap verildiği anlaşılmıştır. Franchise sözleşmesi yazılı olmak zorunda olmayıp davacının defter ve kayıtları, davalı şirket tarafından sunulan faturalar ve belirtilen hususlar davacı ile davalı şirket arasında ticari ilişkiyi ispatlar nitelikte olmakla husumet itirazı yerinde görülmeyerek davanın reddine karar verilmiştir.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;1-Davanın reddine,2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin+tamamlama yatırılan 43.949,92 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 43.334,52 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,3-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettiğinden A.A.Ü.T ne göre hesaplanan 454.540,05-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,4-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,6-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Başkan¸e-imzalıdırÜye¸e-imzalıdırÜye¸e-imzalıdırKatip¸e-imzalıdır