Danıştay, 657 sayılı Kanunun 48/A/8 maddesinin Anayasa Mahkemesince iptali sonrası eski hükümlü işçinin güvenlik soruşturmasıyla görevine son verilmesini hukuka aykırı gördü.
Özet: Taşeron işçi statüsünden 375 sayılı KHK kapsamında kadroya alınan davacının, 657 sayılı Kanunun 48/a/8. maddesine dayalı olumsuz güvenlik soruşturması nedeniyle görevine son verilmesi işlemine karşı açılan davada, ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, davacının hakaret, görevi yaptırmamak için direnme ve tehdit suçlarından eski hükümlü statüsünde olmasına ve daha önce kadroya alınmasının uygun görülmesine rağmen, somut başkaca bir gerekçe olmaksızın bu maddeye dayalı fesih işlemini hukuka aykırı bulmuş; özellikle güvenlik soruşturmasına dayanak teşkil eden 657 sayılı Kanun maddesinin anayasal iptali nedeniyle işlemin yasal dayanağını kaybettiğini belirterek iptaline karar verilen dosyanın temyiz yoluyla incelenmesi talep edilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: ... BakanlığıVEKİLİ
: Av. ...DİĞER DAVALI
: ... Valiliği / ...KARŞI TARAF (DAVACI)
: ...VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: ... İl Sağlık Müdürlüğü, Halk Sağlığı Labaratuarında hizmet alım yöntemi ile taşeron işçi statüsünde çalışmakta iken 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 23. maddesi kapsamında kadroya alınan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (8) numaralı alt bendi uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirilmesine yönelik Sağlık Bakanlığı Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu karara istinaden tesis edilen görevine son verilmesine ilişkin Tunceli Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, cinsel saldırı veya çocuğun cinsel istismarı suçlarından mahkûm olmamak şartıyla; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası alan ya da ceza süresine bakılmaksızın zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hüküm giyenlerden cezasını tamamlayanlar, cezası ertelenenler, koşullu salıverilenler, denetimli serbestlikten yararlananlardan eski hükümlü belgesi ile durumlarını belgelendirenlerin "eski hükümlü" kapsamında yer aldığı, "hakaret, görevi yaptırmamak için direnme, tehdit" suçlarından mahkum olan ve cezasını tamamlayan davacının Yönetmeliğin aradığı anlamda eski hükümlü olarak kabulünün gerektiği, nitekim Tunceli Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işlemi ve Tunceli Olağanüstü Hal Komisyonunun █████/2018 tarihli kararı ile de davacının eski hükümlü olarak kadroya geçilmesinin uygun görüldüğü anlaşılmakta olup, bunun dışında davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olmasına yol açacak başkaca somut bilgi ve belgeyle desteklenmiş bir sebep de ileri sürülmediğinden, davacının geçici 1. madde uyarınca 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 23. maddesine tabi olmak kaydıyla eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilmesi gerekirken aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline, işlemler nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (8) numaralı alt bendinin (Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak) Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmesi nedeniyle, bu maddeye dayalı olarak kurulan işlemlerin yasal dayanağını kaybederek hukuka aykırı duruma geldiği, bu durumda, anılan hüküm uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğundan bahisle davacının görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davacının görev yaptığı unvan ve pozisyonun sürekli işçi pozisyonu olduğu, davanın iş mahkemesinde açılması gerektiği, işlemin idari işlem olarak kabul edilmesi durumunda dahi ilgili işlemin hukuka uygun tesis edildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ
: ...DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen açıklama ile onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.Bununla birlikte, Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararı, ilgililer hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılamayacağı yönünde olmayıp aksine, kararda; kamu görevinde çalıştırılacak kişiler hakkında, Anayasa'nın 129. maddesi uyarınca kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini teminen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması yönünde düzenlemeler getirilmesinin kanun koyucunun takdir yetkisinde olduğu hususu açıkça belirtilmiştir.Nitekim, dava konusu uyuşmazlık temyiz aşamasında iken █████/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu yayımlanarak yürürlüğe konulmuş olup, davalı idarece; davacı hakkında, anılan Kanun'un 3. maddesi hükümleri çerçevesinde yeniden bir değerlendirme yapılabileceği de kuşkusuzdur.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,2. Dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklama ile ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak █████/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.