ticari mal satışı kaynaklı icra takibine itirazın iptali davasında, bayi giydirme projesi kapsamındaki alacak talebi ve davalı şirketçe ilişkinin reddedilerek iade faturası düzenlenmesi üzerine verilen ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi.

Ticari mal satışı kaynaklı icra takibine itirazın iptali davasında, bayi giydirme projesi kapsamındaki alacak talebi ve davalı şirketçe ilişkinin reddedilerek iade faturası düzenlenmesi üzerine verilen ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi.

Özet: Davacının ticari satıştan kaynaklanan alacağının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında, ilk derece mahkemesi davalı şirketin ticari defter kayıtları, BA formu bildirimleri ve taşeronun tanık beyanı doğrultusunda taraflar arasında ticari ilişki bulunduğuna ve davacının alacaklı olduğuna hükmederek davalının itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar vermiştir; davalı ise davacının taşeronu üzerinden aynı iş için tekrar fatura düzenlediğini, kendilerinin taşeronla anlaştığını ve ödemeyi ona yaptığını ileri sürerek istinaf etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2025

NUMARASI

: ████████ Esas ████████ Karar

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

: Davacı vekili; taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, ... Bayi giydirme projesi kapsamında malzeme alım satım ilişkisinden kaynaklanan ve tanzim edilen faturalar ile bakiye kalan 176.557,81-TL borcun tahsili amacıyla İstanbul Anadolu 1. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından başlatılan icra takibine yasal süresinde itiraz edildiğini, müvekkili şirketin ilgili malzemeleri davalı borçlu namına iş yapan ...'e █████/2023 tarihinde teslim ettiğini, davalı şirketçe teslim edilen malzemelerle tadil işlemlerinin gerçekleştirildiğini, daha sonra müvekkili tarafından █████/2023 tarihinde ..053 nolu irsaliyeli elektronik faturanın düzenlenerek davalıya gönderildiğini, davalı tarafından fatura bedeli ödenmediği gibi, █████/2023 tarihinde ...638 nolu iade faturası düzenlenerek müvekkiline gönderildiğini, müvekkilinin iade faturasına Manisa 2. Noterliğinin █████/2023 tarih ve ... yev nolu ihtarı ile itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptaline, davalı aleyhine alacağın %20 sinden az olmayacak şekilde icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

: Davalı vekili; alacağın zamanaşımına uğradığını, ... ile şirketleri arasında ... Ege Bölgesindeki, bayilerin dış mekan camlarındaki görsellerin değişmesi, ışıksız reklam değişimi yapılmasına ilişkin anlaştıklarını, şirketleri tarafından bu kişiye ödeme yapıldığını, bu kişi tarafından da şirketlerine █████/2023 tarihinde 176.557,81-TL bedelli fatura düzenlendiğini, davacı firma ile davalı şirket çalışanlarının yetkilileriyle hiç bir şekilde görüşülmediğini, muhatabın ... olduğunu, davacı şirket tarafından kendilerine düzenlenen fatura karşılığında █████/2023 tarihinde ...638 nolu iade faturası düzenlendiğini, davacı şirket ile ... arasındaki iş ilişkisini bilmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

: Mahkemece; ...'in tanık olarak alınan beyanında; "davalı şirketin taşeronluğunu yaptığını, yaklaşık 3 yıldır aralarındaki ticari ilişkinin bittiğini, dava konusu fatura malzemelerinin davacıdan alındığı, ... tarafından Ege bölgesine gönderilen tüm malzemeleri kendisinin teslim aldığını, gönderdiği malzemeler ...'un reklam görselleri olup kendisinin görselleri ilgili yerlerde montajını yaptığını, montaj ücreti aldığını, gönderilen ücretin montaj ücreti olarak gönderildiğini" beyan ettiği, taraflar arasında mal satışına ilişkin ticari ilişki kurulduğu, tarafların ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfını haiz olduğu, takibe dayanak faturanın her iki yan ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 176.557,81- TL alacaklı olduğu, davalının 2023 yılı BA formu bildiriminde söz konusu faturayı KDV indirimine konu ettiği (faturanın % 18'i oranında eksiği ile149.625,26 TL), her ne kadar davalı tarafça ticari ilişki reddedilerek iade faturası düzenlendiği belirtilmiş ise de bu iade faturasının davalı ticari defterlerinde davacı hesabında kayıtlı olmadığı,TTK nın 1530 maddesi uyarınca işlemiş faize hak kazandığı ;davacının itirazın iptali isteminde haklı olduğu gerekçesiyle itirazın iptaline ve %20 oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

: Davalı vekili; ... ile davalı şirket arasında; ... Ege bölgesi bayilerinin dış mekan camlarındaki folyo ve one way vision görsellerinin değişmesi ve ışıksız reklam vinil değişimi yapılmasına ilişkin anlaşıldığı; adı geçene iş avansı olarak; █████/2023 tarihinde 50.000-TL, █████/2023 tarihinde 15.000-TL, █████/2023 tarihinde 15.000-TL, █████/2023 tarihinde 25.000-TL, █████/2023 tarihinde 20.000-TL gönderildiği; █████/2023 tarihinde de 100.000-TL bedelli █████/2023 tarihli çek elden imza karşılığı teslim edildiği, adı geçen tarafından █████/2023 tarihli 176.557,81-TL bedelli fatura kesildiği; █████/2023 tarihli 176.557,81- TL bedelli ... tarafından davalı şirkete fatura kesildiği; davacı şirketin; ... daha önce fatura kestiği aynı iş için aynı miktarda fatura kestiğini, davacı şirket tarafından kesilen faturaya ilişkin davalı müvekkil tarafından █████/2023 tarihli ... numaralı 176.557,81-TL bedelli iade faturası kesildiğini,█████/2023 tarihli teslim tutanağının; teslim alan ... adına ... tarafından imzalandığını,davacıdan malzemeleri alan müvekkili olmadığından ödemeninde ondan talep edilmesi gerektiğini, davalı şirketin çalışanı olmayan taşeronluğunu yapan, yaptığı işin faturasını kesen ...'in aldığı mallardan davalı şirketin sorumlu tutulamayacağını dava dilekçesinde faiz talep edilmediğinden, faiz türü belirtilmediğinden avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu,davanın reddedilen kısmı üzerinden davalı taraf lehine vekalet ücreti hükmedilmediğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

:Dava, bir adet faturaya dayalı alacağın tahsili istemine ilişkin başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir. Kural olarak fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz.HMK'nın 222.maddesi "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine ibrazına karar verebilir" hükmünü haizdir. Yaptırılan bilirkişi incelemesinde her iki yanın 2023 yılında tuttuğu ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil vasfında bulunduğu, davacının düzenlediği 1 adet 176.557,81-TL bedelli faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu icra takip tarihi itibariyle, her iki tarafın ticari defterlerinde davalının davacıya 176.557,81-TL borçlandığı, kayıtların birbirini doğruladığı belirlenmiştir. Davalı vekili,usulen teslim gerçekleşmediğini ileri sürmüş ise de ... ile davalı şirket çalışanın watshap yazışmalarından dava konusu faturanın davalının bilgisinde olduğu; ... ile muhasebesel bir işlemden söz ederek ... faturasının iptal edilerek yeniden aynı faturayı düzenlemesi gerektiğinden söz edildiği; dava dışı ...'in davalı adına muhtelif yerlerde reklam malzemelerinin montajını yaptığı belirlenmektedir. Taraflar adı geçeni taşeron olarak tanımlasa da adı geçenin davalı adına iş yaptığı,ticari vekil sıfatıyla mal teslim almaya yetkili olduğunun kabulü gerekir. Davalının ticari defterlerinde davalının düzenlediği iade faturasının davacı hesabında kayıtlı olmadığı; BA formunda bir düzeltmeye de gitmediği belirlenmiştir.Davalı vekili alacağın kanıtlanamadığını ileri sürmekte ise de; faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddesine bakmak gerekir.Ticari defterlere kaydedilen fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar.Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir. Davalı taraf ise bu yolda bir delil göstermemiştir.Davalı vekili avans faizine hükmedilemeyeceğini ileri sürmüş ise de 3095 sayılı kanunun 2.maddesi uyarınca davacı alacaklının avans faizi talep etme hakkı olduğu halde icra takibinde %9 oranda faiz talep ettiğinden talebiyle bağlıdır. Dava dilekçesinde dava değeri 176.557,81-TL gösterilip bu miktar üzerinden harç yatırılarak itirazın iptali istenildiği, temerrüt ihtarının davalıya tebliğ evrakı sunulmadığı,TTK'nın 1530 maddesinin uygulama yeri olmadığı halde bu maddeye dayalı olarak talep dışına çıkılarak işlemiş faize hükmedilmesi yerinde bulunmamış, davalı vekilinin faize ilişkin istinaf nedeni haklı bulunmuştur.Ancak ;fazlaya ilişkin istem bulunmadığından davalı vekilinin red edilen kısım bakımından vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğine ilişkin istinaf nedeni de yerinde değildir.Açıklanan nedenlerle; alacağa dayanak faturanın her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu, davalının ticari defterlerinde süresinden sonra düzenlediği iade faturasının da kayıtlı olmadığı, davalının davacıya 176.557,81-TL borçlu bulunduğunun kabulü ile itirazın kısmen iptaline ve davalının ticari defterlerinde kayıtlı bulunan alacağın bilgisinde olduğu da gözetilerek likit olduğunun kabulü ile davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru bulunmamıştır. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından itirazın kısmen iptaline,takibin asıl alacak bakımından devamına ,%20 oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

HÜKÜM

:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 Tarih ████████ Esas ████████ Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kabulü ile davalının İstanbul Anadolu 1. İcra Dairesinin ... sayılı icra dosyasına yapılan itirazın 176.557,81-TL asıl alacak üzerinden kısmen iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %9 oranda faiz işletilerek takibin devamına ,Alacağın %20 si oranda hesaplanan 35.311,56-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak; Alınması gereken 12.060,66-TL nispi karar harcından mahkeme veznesine peşin yatırılan toplam 3.015,17-TLnin mahsubu ile eksik kalan 9.045,49-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine, Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL peşin, 3.015,17-TL başvuru harcı, 8.000-TL bilirkişi ücreti ve 1.714-TL posta gideri olmak üzere toplam 12.999,02-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı lehine takdir olunan 30.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye ödenmesine," Davalı tarafça yatırılan 3.033-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 30-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2025