istanbul ticaret mahkemesinde görülen, kargo şirketinin hatalı adresle yaptığı uluslararası sevkiyat nedeniyle davacının uğradığı maddi zararların ve cezai şartın tahsili için açılan itirazın iptali davası.

İstanbul Ticaret Mahkemesinde görülen, kargo şirketinin hatalı adresle yaptığı uluslararası sevkiyat nedeniyle davacının uğradığı maddi zararların ve cezai şartın tahsili için açılan itirazın iptali davası.

Özet: Davacı, davalı kargo şirketinin ABDye ulaştırılması gereken bir gönderiyi konşimento, fatura ve mail yazışmalarında açıkça belirtilen adrese rağmen Londraya hatalı sevk etmesi neticesinde ortaya çıkan emtia bedeli, taşıma, cezai şart ve yeniden sevkiyat maliyetleri gibi zararların tazmini amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ederken, davalı ise taşıma belgesindeki eksik veya hatalı bilgilerden gönderenin sorumlu olduğunu, proforma faturadaki notify kısmında Londra adresinin yer aldığını ve dolayısıyla hatanın davacıdan kaynaklandığını savunmaktadır.

T.C.

İSTANBUL

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:████████

DAVA

:İtirazın İptali

DAVA TARİHİ

:█████/2020

KARAR TARİHİ

:█████/2025

MAHKEMEMİZE DOSYASI İLE BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... SAYILI DOSYA DOSYASINDA

DAVA

:İTİRAZIN İPTALİ (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

:█████/2021

KARAR TARİHİ

:█████/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından .... İcra Dairesi 2020/... E sayılı dosyasında davalı şirket tarafından 28.05.2020 tarihli gönderisinin ABD yerine Londra-İngiltere’ye gönderilmesinden kaynaklanan emtia fatura bedeli, cezai şart, gümrük müşavirlikte bedeli ve taşıma/kargo bedelinin tahsili için ilamsız icra takibi başlattığını; ancak davalı şirketin haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu; Müvekkili şirketin işbu gönderi için ... ... LTD şirketine 27.05.2020 tarihli 7.020,00 USD bedelli faturayı düzenlediğini, taşıma bedeli olarak da davalı şirkete 16.406,00 TL ödeme yaptığını; Davalı şirketin, 27.05.2020 tarihli faturanın notify kısmında; konişmento, talimat formu ve tüm şirket içi mail yazışmalarında yazılı olmasına rağmen 28.05.2020 tarihinde müvekkili şirkete ait ürünleri hatalı adrese gönderdiğini, konişmento talimat formunda gönderinin adresinin açıkça yer aldığını; aynı şekilde mail yazışmalarında da gönderinin USA’deki adresi için fiyat teklifi alındığını; ek olarak müvekkili şirket tarafından düzenlenen 27.05.2020 tarihli 7.020 USD bedelli davalı tarafa iletilen faturanın “notify” kısmında teslimat adresinin “...” olarak yer aldığını; Davalı şirket ile müvekkili şirket arasındaki mail yazışmalarından da anlaşılacağı üzere 29.05.2020 tarihinde ABD yerine İngiltere’ye sevk edildiği anlaşılan gönderi hakkında, doğru adrese sevkiyatının yapılması ve hatalı sevkiyattan dolayı ortaya çıkan maddi sorumluluğunun üstlenilmesi talep edilmesine rağmen davalının buna yanaşmadığını; Davalı şirketin hatalı sevkiyatı düzeltmeyeceğinin anlaşılması üzerine müvekkilinin alıcıya, aynı emtiayı yeniden göndermek zorunda kaldığını ve yeni üretim, sevkiyat gibi maliyetlere yeninden katlandığını, ancak sadece bir kez emtia bedelini tahsil edebildiğini; davalı şirkete bu ikinci sevkiyat için 03.06.2020 tarihinde 16.405,00 TL ödeme yapıldığını; davalı şirketin ödeme yapılmadan hatalı sevkiyatı yerine yapılan yeniden sevkiyatı yapmadığını; Gerçek alıcı ABD’li firmanın ikinci ve doğru adrese sevkiyata rağmen teslimatın geç yapılmasından dolayı 13.07.2020 tarihinde 4.500,00 USD cezai şartı müvekkiline yansıttığını; bu bedelin 02.11.2020 tarihinde ödendiğini; Davalı şirketin hatalı olarak Londra’ya gönderdiği emtiayı oradan ABD’ye gönderememesi nedeniyle iade taşıma yaptığını, Türkiye’deki gümrük işlemleri için talebi üzerine kendisine yetki verildiğini, ancak emtia ile ilgilenmediğini ve halen antrepolarda beklediğini, şayet antrepo ücretlerinin kendilerinden talep edilmesi halinde bunları da talep edeceklerini; Gönderinin alıcının siparişine göre hazırlandığını başkaca firmaya da satışının mümkün olmadığını; İleri sürerek davalıya karşı her türlü talep ve dava hakları ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere .... İcra Dairesi 2020/... E sayılı dosyasına yapılan hasız itirazın iptalinde ve takibin devamına, davalı şirket aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini; yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine yüklenmesini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin gönderinin sevkiyatı hususunda kendisine düşen tüm dikkat ve özeni gösterdiğini, müvekkili şirkete izafesi mümkün bir kusur bulunmadığını; Davacının kargoları teslim ederken doldurmakla yükümlü olduğu inter konişmento belgesi üzerinde yer alması gereken bilgileri doldurmadığını; göndericinin Airwaybill denilen konişmento üzerine bütün bilgileri eksiksiz olarak girmesi gerektiğini, davacının söz konusu belgeyi doldurmaması nedeniyle emtianın antrepoya alınarak resmi ihracat işlemleri görmesi sebebiyle müvekkili şirket tarafından davacının kargo beraberinde verdiği proforma fatura üzerindeki bilgiler esas alınarak gönderici-alıcı bilgileri kullanılmak suretiyle konişmento senedinin doldurulduğunu; notifiy bölümünde ... USA yazdığı yönünde davacının iddiasının aksine proforma fatura üzerinde ... ... adlı firmanın Londra adresinin yazdığını; faturanın alt tarafında ise notify olarak belirtilen kısımda ise ... adresinin teslim adresi olarak belirlendiğini; Notifiy adresinin açıkça belirtilmediği sürece fatura adresi, kargonun alınacağı adres veyahut teslim edilecek adres olmasının mümkün olduğunu; Davacının mail yazışmalarında adresin belirli olmasına rağmen yurtdışı sevkiyatlarda teslimat adresinin ...’de yer alması gerektiğini, TTK m.864 ve TSHK m.111 uyarınca taşıma senedindeki yanlışlıklardan gönderenin sorumlu olduğunu; Davacı şirketin iddialarının aksine hatalı teslimat konusundaki taleplerine müvekkili şirket tarafından cevap verildiğini, kendilerinden iade sevkiyat veya imha edilmesi hususunda talimat alındığını davacı şirketin iade talimatı vermesinden sonra iade işlemlerinin yapıldığını ve oluşacak masraflardan da kendilerinin sorumlu olduğunun belirtildiğini; Davacı şirketin hatalı kargo yerine gönderdiği ikinci kargonun süresinde teslim edilmesinden dolayı müvekkili şirketin bir sorumluluğunun bulunmadığını; Talep edilen tazminat miktarı fahiş olup, müvekkili şirketin sorumluluğunun sınırlı olduğunu, taşıma senedinde eşyanın kg başına 17 SDR veya en fazla 100 USD koşulunun yer aldığını ve bu sınırın aşılmasının mümkün olmadığını; İleri sürerek haksız ve hukuka aykırı davanın reddine davanın %20’den aşağı olmamak üzere davacı aleyhine kötü niyet tazminatına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkememizle birleşen ... Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı dava dilekçesi ile taraflar arasında Kargo Sözleşmesi imzalandığını, davacının taşıma işini üstlenip yerine getirdiğini, fatura kestiğini, ancak davalının 6.368,40 TL'lik ücreti ödemediğini, .... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esaslı icra dosyasındaki icra takibine yapılan itirazın iptali ile %20 icra inkar tazminatı talep etmiştir.

Mahkememizle birleşen ... Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davalı cevap dilekçesinde davacının iddia ettiği şekilde 6.368,40 TL'lik bir kargo sözleşmesinin yapılmadığını, davacı şirket aleyhine İstanbul 7. Asliye Ticaret mahkemesi ████████ Esaslı dosyada kusurlu kargo taşımacılığı nedeni ile açılmış alacak davasının mevcut olup yargılamasının devam ettiğini, alacaklı tarafa .... Noterliği aracılığı ile 18 Eylül 2020 tarihli ihtarname gönderildiğini, bu ihtarname ile Amerika'ya gönderilecek ürünlerin Londra'ya gönderilmesi nedeniyle davalının zarara uğradığını, çözüme ulaşılamayınca davalı tarafından davacı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esaslı dosyasında takip başlattıklarını, itiraz üzerine de İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ████████ Esas sayılı dosyada davayı açtıklarını, her iki davanın birleştirilmesi gerektiğini, aleyhlerine açılan davanın reddini talep etmiştir.

Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların;kargo taşımacılığı nedeniyle davalının yanlış ülkeye teslimat yapması nedeniyle davacının geç teslimden kaynaklı dava dışı şirkete cezai şart ödemesi ve kargo fatura bedeli ile gümrükleme fatura bedeli sebebiyle alacaklı olunduğu iddiasıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali isteminden ibaret olduğu görüldü.

DELİLLER;

.... İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak 2020/... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.

.... Noterliğine müzekkere yazılarak █████/2020 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamenin ve tebliğ mazbatası fotokopileri celp edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

Asıl dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisinden kaynaklı, davacının konişmento talimatında malların Amerika Birleşik Devletleri'ne tesliminin talep edilmesine karşın İngiltere'ye teslimin yapıldığı iddiasıyla davacının geç teslimi sebebiyle dava dışı şirkete cezai şart ödemesinden kaynaklı 4.500,00 USD, ürünlerin yeniden üretilmesi ve dava dışı şirkete gönderilmesi sebebiyle 7.020,00 USD, davalı taşıma şirketine hatalı olduğunu iddia ettiği taşıma işi için ödenen 16.405,00 TL taşıma bedeli ile hatalı olduğunu iddia ettiği taşıma işi için gümrük firmasına ödenen 637,66 TL'lik müşavirlik fatura bedelinin davalı taşıma şirketinden tahsili için başlatılan icra takibine, davalının yaptığı itirazın iptali istemine ilişkindir.

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... karar sayılı davası ise asıl dava davalısı taşıma şirketinin, gönderinin İngiltere'ye taşınması sebebiyle asıl dava davacısı birleşen dava davalısı göndericiye düzenlenen faturanın ödenmemesi sebebiyle başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce iddia ve savunma hudutları doğrultusunda, asıl ve birleşen dosyalar yönünden dosya içeriği delil ve belgeler ile tarafların uyuşmazlık konusu dönem ticari defter ve kayıtları ile dayanağı belgeler üzerinde taraf iddialarının yerindeliği, davacının alacağının varlığı ve miktarının belirlenmesi bakımından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

█████/2022 tarihli bilirkişi raporunda,

Asıl dava yönünden, dosyada örneği bulunan davalı taşıyıcı kargo şirketi tarafından düzenlenen ... numaralı hava konişmentosunda (...) ve dava dışı fiili taşıyıcı ... tarafından düzenlenen 28 Mayıs 2020 tarihli ... hava konişmentosunda, alıcı ve teslim yeri kısmında ise ... yazdığını; Montreal Konvansiyonu m. 7/4’deki “Eğer gönderenin isteği doğrultusunda hava sevk fişini taşıyıcı yazarsa, taşıyıcı gönderen adına, aksı ispata tabi olarak, bu şekilde hareket etmiş sayılacaktır.” düzenlemesi uyarınca, taşıyıcı tarafından düzenlenen hava konşimentosundaki teslim yeri İngiltere yazılı olmasının gönderenin isteği ve onun adına hareket etmesi sebebiyle olduğu kabul edileceğinden, yükün konişmentoda yazılı teslim yerine taşınmasından kaynaklanan zararlardan dolayı davalı taşıyıcının sorumluluğunun oluşmayacağının söylenebileceği; dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden söz konusu konişmentolar düzenlenmeden önce davacı taşıyıcının yükün alıcısının İngiltere’de olmasına rağmen yükün Amerika’ya taşınacağını belirtmesine rağmen, konişmento düzenlenmesi sırasında ve sonrasında bir itirazının olup olmadığının kesin, net ve tartışmasız olarak tespit edilemediği, davalı taşıyıcı kargo şirketinin davacı gönderen ile taşıma sözleşmesi kurulması kapsamında yaptığı e-mail yazışmalarında ve dosyada örneği bulunan █████/2020 tarihli – imzasız- Konişmento Talimat Formunda alıcı kısmında firma kısmında ... yazmasına rağmen, davacı gönderenin talimatına aykırı olarak konişmento düzenlemesi ve yükü Amerika yerine İngiltere’ye taşıması sebebiyle davacı göndereni zarara uğratması sebebiyle sorumluluğuna gidilebileceği kanaatine varılması halinde, davacı gönderenin Montreal Konvansiyonu m. 22 ve 4 kapsamında sınırlı sorumluluk limiti olarak hesaplanan [224,5kg X 22 SDR (x 23,7113TL)=]117.110,11TL’yi aşmamak kaydıyla davalı taşıyıcının sorumluluğuna gidebileceğinin söylenebileceği;

Birleşen dava yönünden, asıl dava bakımdan ifade edildiği üzere taşıyıcı kargo şirketinin Montreal Konvansiyonu m. 7/4 uyarınca gönderen istediği doğrultusunda onun adına hareket ederek hava konişmentosu düzenlediği ve bu konişmento da belirtilen İngiltere’ye taşıma gerçekleştirmesinden dolayı taşıma ücretine hak kazanacağı ve 31.07.2020 tarihli ... nolu 6.368,40 TL faturanın ödenmesini isteyebileceğinin söylenebileceği; Sayın Mahkemenizin aksi kanaate varması halinde taşıyıcının gönderenin talimatına ve taşıma sözleşmesine aykırı hareket etmesinden dolayı taşıma ücretine hak kazanmadığının ifade edilebileceği görüşü bildirilmiştir.

Taraf vekillerinin rapora itirazları üzerine mahkememizce dava konusu alacak taleplerinin konusunu oluşturan yanlış adrese kargonun gitmesinde kusur durumunun tespitinde hava yolu taşımacılığı alanında uzman sektör bilirkişisinin görüşünün alınmasının zaruri olduğu anlaşılmakla, havayolu taşımacılığı uzmanı bilirkişi Turkay Özdemir'in görevlendirilmesine, bahse konu bilirkişinin bu ay itibariyle kotasının dolmuş olduğunun anlaşıldığı ancak aynı konuda başkaca bilirkişi tespit edilemediğinden bilirkişiye 01.11.2022 tarihi itibariyle görevlendirme yapılmasına, bilirkişiden dosyada mevcut proforma fatura, konşimento evrakı, hava sevk fişi, taraflar arasındaki mailler ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek, uluslararası hava yolu taşımacılığında gönderim adresinin mail yoluyla bildirilip bildirilmemesinin yeterli olup olmadığı, hava sevk fişinin gönderen tarafından yazmadığı durumlarda bunu neye göre doldurulduğu, proforma faturanın hava sevk fişi düzenlenmesinde dikkate alınıp alınmayacağı, mailde belirtilen adresin proforma faturaya göre öncelik taşıyıp taşımayacağı, proforma faturada belirtilen "notify" tabirinin uluslararası taşımacılıkta ne anlama geldiği hususları öncelikle cevaplanmak suretiyle önceki bilirkişi raporu ve rapora karşı itirazlar birlikte değerlendirilerek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

█████/2023 tarihli bilirkişi raporunda;

Taraflar arasındaki ihtilafın özünün satış sözleşmesine göre alıcısı ... ... şirketinin (tedarikçi firma olmalı) emtianın, adresi ABD’de olan ... şirketine teslim edilmesini istemesine rağmen üretici/satıcı/davacı şirket ile taşıyıcı/davalı şirket arasındaki uyumsuzluk nedeniyle gönderinin, taşıma sözleşmesine göre teslimat adresi olan ABD yerine konişmento bilgilerine göre satış sözleşmesinin alıcısı olan Londra adresine sevk edilmesinden doğan zararlara kimin katlanması gerektiği ve ne ölçüde katlanması gerektiği hususları olduğu, özetle taraflar arasındaki hukuki sorunun ihtilafın temeli Londra’ya yapılan sevkiyata ilişkin konişmentonun hatalı düzenlenmesinden hangi tarafın sorumlu olduğu meselesinden ibaret olduğu; malın ikinci kez üretilmesi ve doğru alıcının adresine sevk edilmesinden dolayı ortaya çıkan zararlar ise ancak yukarıda tanımlanan ana ihtilaf hususundaki çözüme göre ve Londra’ya yapılan hatalı taşımaya sebep sonuç ilişkisi ile bağlanabildiği ölçüde işbu davanın konusu olabileceğinin değerlendirildiği,

Taraflar arasındaki ihtilaf havayoluyla uluslararası eşya taşımalarına ilişkin olduğundan dolayı davanın esasına Montreal 1999 Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiği, Konvansiyon hükümlerinin taşıyıcı aleyhine emredici olmasından dolayı davalı şirketin dayanağı olan ... ... koşullarının ancak Konvansiyona aykırı olmadıkları sürece geçerli olduğu,

Davacı şirket tarafından konişmento talimatında açıkça alıcı ve gönderilenin adreslerinin farklı olarak gösterilmesine ve davalı şirket tarafından bu bilgilere aykırı olarak satış sözleşmesinin alıcısı Londra’da yerleşik ... ... şirketini, adresi ABD’de olan ... şirketi yerine gönderilen olarak göstermesine rağmen MonK m.7 gereği konişmento düzenleme yükümlülüğünün gönderen üzerinde olması, taşıyıcı tarafından düzenlendiğinde de onun temsilcisi olduğunun kabul edilmesi ve konişmentonun bir nüshasının taşıyıcı ve gönderen tarafından imza edilerek gönderen verilmesinin gerekmesi, fiziki veya elektronik ortamda konişmentoyu alan davacı gönderenin yanlışlık olup olmadığını kontrol ederek derhal düzeltme talebinde bulunmaması nazara alındığında somut olayda konişmento bilgilerinin yanlış olmasından kaynaklanan zararlara davacı gönderenin katlanması gerektiğinin değerlendirildiği,

Dava konusu olayda emtianın adresi Londra’da bulunan ... ... şirketine satışı yapılmasına ve adresi ABD’de olan firmaya tesliminin (ihracının), satış sözleşmesinde kararlaştırılmasına ve davalı taşıyıcıya gönderilen konişmento talimatında açıkça bu husus yer almasına rağmen, senet içeriğinden sorumluluk bakımından MonK m.7 ve özellikle 4. Paragraf hükmü gereği davacının kendi adına taşıyıcı tarafından düzenlenen konişmento bilgilerini kontrol etmesi ve düzeltmesinin gerekmesine göre ABD yerine hatalı olarak İngiltere’ye sevkiyatının yapılmasının olumsuz sonuçlarına davacı şirketin katlanması gerektiğinin değerlendirildiği,

Sayın Mahkemenin aksi yönde değerlendirmede bulunması bakımından, mail yoluyla gönderilen (imzası olmamasından) konişmento talimat belgesini ispat hukuku yönünden değerlendirerek, MonK m.11/1’de yer alan ve davalı taşıyıcı lehine olan karinenin ortadan kalkması gerektiği sonucuna varabileceği,

Proforma fatura ihracat konusu bir emtianın satış sözleşmesiyle ilgili olması ve satış sözleşmesinin taraflarının dava alıcı satıcı olmasına göre kural olarak konişmentonun düzenlenmesinde taşıyıcı tarafından nazara alınmayacağının değerlendirildiği,

Konişmentoda bulunabilene notify bölümünde yer alması gereken kişi ve adres; emtia varış yerine ulaştığında teslimat için kime haber verileceği, alıcıya firma ile yaptığı sözleşmeye bağlı olarak satıcının (yükleyicinin) karar vereceği ve bunun konişmentoda yer almasını sağlayacağı bir husus olup, proforma faturada notify bilgisinin yer alması da davacı şirket ile adresi Londra’da bulunan ... şirketi arasında bu yönde bir anlaşma koşulunun bulunduğunu gösterdiğinin değerlendirildiği,

Sayın Mahkemenin yukarıdaki kanaatimizin aksi yönde takdirde bulunması halinde davalı taşıyıcı şirket Montreal Konvansiyonu gereği emtia taşımalarından dolayı sınırlı sorumlu olduğu ve bu sınır da emtianın brüt kg başına 22 SDR’den olmak üzere (224,5 kgx22)= 4.939 olmakta ve belirlenen tazminat miktarının karar tarihindeki kur karşılığının bu sınırı aşmaması gerektiği (MonK m.23/1), bu nedenle 19.08.2022 tarihli bilirkişi heyeti raporundan farklı bir değerlendirmeyi gerektiren bir nedenin bulunmadığının değerlendirildiği,

Davacı şirketin gerçek zararlarının emtianın yeniden imalatı, cezai şart, boşa giden navlun ve müşavirlik hizmetleri karşılığı ödenen meblağlar olmak üzere toplam (7.020+4.500)= 11.520,00 USD ve (16.405,00+637,66)=17.042,66 olduğu; ancak davacı şirketin takip talebine sadece USD türünden alacaklarını konu ettiği ve bu nedenle işbu rapor taslağının hazırlandığı 08.03.2023 tarihindeki TCMB kurlarına göre (1 SDR 1,32338 USD) hesaplama yapıldığında; işbu davada sorumluluk sınırı 4.939 SDR olduğundan dolayı (4.939x1,2338)= 6.093,74 USD’nin, Sayın Mahkemenin yukarıdaki kanaatlerimizin aksi yönde takdirde bulunması, bilirkişi görüşüne katılmaması halinde ve bu koşulla sorumluluk sınırları dahilinde tazmin edilmesi mümkün olabileceği; zira hava kargo taşımasında taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun mutlak olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Bilirkişi raporunda birleşen dava yönünden değerlendirme yapılmadığı görülmekle, dosyanın kök raporu hazırlayan Dr. Turkay Özdemir'e tevdii ile, asıl davanın kabul/red olması ihtimallerine göre ayrı ayrı değerlendirilmek üzere, karşı davadaki bedelin Montreal Konvansiyonu gereğince belirlenen dosya kapsamında brüt kg başına 22 SDR'den mahsup edilip edilmeyeceği de değerlendirilmek ve taraf vekillerinin sair itirazları gözetilmek suretiyle ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

█████/2023 tarihli ek raporda,

Davacı vekilinin kök rapora itiraz dilekçesi ekinde sistematize ederek sunduğu mail yazışmalarına göre davacı şirketin gerek önceki mail yazışmalarında gerekse konişmento talimatında emtianın varış teslim yeri adresini doğru olarak (USA) beyan ettiği, ancak davalı şirket tarafından konişmentonun hazırlanmasında hata yapılarak varış teslim yeri adresinin Londra olarak konişmentoya derç edildiği; ayrıca davacı şirket yetkilisinin ve gümrük müşavirinin ısrarla taleplerine rağmen davalı ... şirketinin konişmento bilgilerini paylaşmadığı ve davacı tarafından kontrol edilmesine engel olduğunun değerlendirildiği; davacı vekilinin diğer itirazının yerinde olmadığının değerlendirildiği,

Asıl davanın reddedilmesi halinde; birleşen davada davalı ... şirketinin 31.07.2020 tarihli faturaya konu 6.368,40 TL’nin ödenmesini isteyebileceği, buna karşılık asıl davada davacı şirketin mahsuba konu herhangi bir alacağı olmayacağı için mahsup işlemine de gerek olmayacağı,

Asıl davanın kabul edilmesi halinde; asıl davanın kabul edilmesinin, davalı taşıyıcı şirketin konişmento talimatına aykırı olarak konişmento bilgilerini girdiğinin ve aynı zamanda davacı yan tarafından talep edilmesine rağmen (mail yazışmalarına göre) konişmento bilgilerini paylaşmadığı için davacı şirketin konişmento bilgilerini kontrol edemediğinin kabul edilmesi anlamına geldiği; bunun sonucu olarak davalı taşıyıcı ...’nin kendi iradesiyle, kendi kusuruyla emtiayı yanlış adrese taşıması ve/veya yanlış konişmento düzenlenmesinin taşıma engeli olarak değerlendirilmesi halinde ise davacının bu taşımadan herhangi bir menfaatinin olmaması, hatta zarar görmesi (TTK m.870/2) nedeniyle navlun talebinin yerinde olamayacağından dolayı takas-mahsup işleminin de söz konusu olmayacağı, davacının alacağının kök rapordaki gibi 6.093,74 USD olacağının değerlendirildiği, mahkeme aksi kanaatte olup mahsup yapar ise takas mahsup hesabına göre de davacının alacağının (4.939 (SDR)-527,15)= 4.411,85 SDR’ye karşılık geldiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce tarafların rapora karşı beyan ve itirazları gözetilerek, dosyanın önceki raporu düzenleyen ...'in yanına resen seçilecek bir gümrük müşaviri bilirkişiden oluşacak heyete tevdi ile, davacı vekilinin █████/2023 tarihli beyan dilekçesi ve █████/2023 tarihli gümrük arşiv evrakı incelenmek suretiyle, davacının iade dönen ürünleri gümrükten teslim alıp almadığı, alınmadı ise bunun sebebi ve alınmamasının davacının kendi tasarrufu olup olmadığı değerlendirilerek ürünlerin yeniden üretilmesi sonucu 7.020,00 USD zararı olduğu beyanı karşısında iade dönen ürünlerin davacı tarafça teslim alınmış ise teslim alındığı tarihteki, alınmamış ve alınmaması davacıdan kaynaklanmışsa teslime hazır olduğu tarihteki USD cinsinden değerinin hesaplanmasının istenilmesine, iade dönen ürünler incelemeye hazır durumda bulunuyor ise bilirkişilerce ... İşletmesi Müdürlüğünde yerinde inceleme yapılarak ürünlerin kişiye/ şirkete özel olup olmadığı başka bir satışta kullanılıp kullanılamayacağı, ayrıca kök ve ek raporda davacı şirketin takip talebinde sadece USD türünden alacakları konu ettiği tespiti karşısında dosyada mevcut .... İcra Müdürlüğünün 2020/... sayılı takip dosyasında TL alacakların da takip konusu olduğu da dikkate alınarak rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

█████/2024 tarihli bilirkişi raporunda;

"Davacının İngiltere'de yerleşik firma ile yapmış olduğu ticaret kapsamında ilgili firmanın talebi doğrultusunda üretmiş olduğu eşyaları Amerika'daki firmaya göndermek üzere ... Gümrük Müdürlüğünde beyanda bulunarak eşyaların Amerika'ya gönderilmesi için gerekli konşimento talimatı, ihracat beyannamesi, ihracat faturası, Menşe Şahadetnamesi belgelerini nakliyeci firma olan ... Kargo firmasına teslim ettiği ve belgeler üzerinde ticaret yapılan İngiltere'deki firma bilgileri ile eşyaların teslim edileceği (notify) ABD'de bulunan firma bilgilerinin ilgili belgeler üzerinde belirtilmiş olduğu görülmektedir. ... Kargo'nun bu eşyaların taşınması için ... firması ile işlemlerini yürüttüğü görülmektedir. Eşyanın gümrük idaresine beyanının, hem Davacı firma tarafından █████/2020 tarihli ve ... sayılı ihracat beyannamesi açılarak yapıldığı, hem de ... Kargo firması adına hareket eden ... firmasınca bu beyannameden birgün sonra █████/2020 tarihli ve ... sayılı Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi (ETGB) düzenlenerek yapılmış olduğu görülmektedir. Bir eşya için iki farklı beyanda bulunulması gümrük mevzuatına uygun olmayıp, Mahkemenizce, bunun nedeninin hem ... Kargo ve onun adına hareket eden ... firmasına hem de ... Gümrük Müdürlüğüne sorulmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

... Kargo firması adına taşıma işlemini gerçekleştiren ... tarafından düzenlenen ve teslim adresinin doğru olarak belirtilmiş olduğu ... no.lu ara konşimentonun, Davacı firma tarafından açılan █████/2020 tarihli ve ... sayılı ihracat beyannamesine istinaden düzenlenmiş olması durumunda, işlemlere bu beyanname üzerinden devam edilmiş olması durumunda, eşyanın doğru adrese teslim edilmesinin mümkün olabileceği değerlendirilmektedir. Bu nedenle ... Kargo adına hareket eden nakliyeci ... tarafından hatalı olarak eşya için gümrük idaresine ikinci bir beyanda bulunarak █████/2020 tarihli ve ... sayılı Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi tescil ettiği ve bu beyannamede eşyanın varış yerinin ABD yerine, İngiltere olarak beyan edilmesi nedeniyle ve bu beyannameye ait olduğu değerlendirilen ... no.lu ara konşimento üzerinde de varış yeri olarak İngiltere belirtilmiş olması nedeniyle eşyanın Davacının ABD'ye sevk edilmesi talebi dışında, ticaret yapılan İngiltere firma adresine sevk edilmiş olabileceği değerlendirilmektedir.

Davacı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasının İngiltere'de yerleşik firma ile ticari olarak anlaştığı ve ilgili firmanın talebi doğrultusunda ABD'de yerleşk firmaya üretmiş olduğu eşyaları göndermek üzere ... Gümrük Müdürlüğünde ihracat beyannamesi ile ihracat faturası, Menşe Şahadetnamesi ve ... Kargoya iletmiş olduğu konşimento talimatında bu ihracat işlemiyle ilgili bilgileri doğru olarak beyan ettiği değerlendirilmektedir.

... Kargo adına ihracat işlemlerini yapmakta olan nakliyeci firma ... tarafından ihracat eşyası için gümrük idaresine ikinci bir beyanda bulunulması ve bu beyanda teslim yerinin (notify) yanlış beyan edilmesinden kaynaklı olarak eşyaları Davacının talebine uygun olarak teslim etmediği değerlendirilmektedir.

Bu uygunsuzluktan davalının sorumlu olacağı değerlendirmesi ve Ek rapordaki alacak tutarları bakımından davalının sorumlu tutulabileceği azami tazminat tutarı 6.093,74 USD miktarı hususunda nihai takdiri yüce mahkemeye ait olacaktır. Bu yönde kanaat oluşması halinde birleşen davadan davacının taşıma bedeli alacağı iddiası yerinde olmayacaktır." görüşü bildirilmiştir.

Taraf vekillerinin rapora karşı itirazlarını sunması üzerine mahkememizce davacı ... Kargo, dava dışı ... ... Taşımacılığı A.Ş. Ve ... Gümrük Müdürlüğüne ayrı ayrı müzekkere yazılarak göndericisinin ... San. Ve Tic. Ltd. Şti., alıcısının ... ... Ltd. Olan taşımaya ilişkin ... Kargo tarafından █████/2020 tarihli ve ... sayılı ihracat beyannamesi açıldıktan sonra, ... Kargo firması adına hareket eden ... Kargo tarafından bu beyannameden bir gün sonra █████/2020 tarihli ve ... sayılı Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi düzenlendiği, ilk beyannamede alıcı adresi olarak ABD geçmesine rağmen ikinci beyannamede İngiltere belirtilmesi karşısında, bu işlemin sebebi ve ilk beyannamenin iptal edilip edilmediğinin sorulmasına, yazı cevapları döndükten sonra bilirkişiler tarafından geçen celse 1 nolu ara kararda istenilen bir kısım hususlarda inceleme yapılmadığı görülmekle,

a-Davacı vekilinin █████/2023 tarihli beyan dilekçesi ve █████/2023 tarihli gümrük arşiv evrakı incelenmek suretiyle, davacının iade dönen ürünleri gümrükten teslim alıp almadığı, alınmadı ise bunun sebebi ve alınmamasının davacının kendi tasarrufu olup olmadığı değerlendirilerek ürünlerin yeniden üretilmesi sonucu 7.020,00 USD zararı olduğu beyanı karşısında iade dönen ürünlerin davacı tarafça teslim alınmış ise teslim alındığı tarihteki, alınmamış ve alınmaması davacıdan kaynaklanmışsa teslime hazır olduğu tarihteki USD cinsinden değerinin hesaplanmasının istenilmesine, iade dönen ürünler incelemeye hazır durumda bulunuyor ise bilirkişilerce ... Tasfiye İşletmesi Müdürlüğünde yerinde inceleme yapılarak ürünlerin kişiye/ şirkete özel olup olmadığı başka bir satışta kullanılıp kullanılamayacağı,

b- Kök ve ek raporda davacı şirketin takip talebinde sadece USD türünden alacakları konu ettiği tespiti karşısında dosyada mevcut .... İcra Müdürlüğünün 2020/... sayılı takip dosyasında TL alacakların da takip konusu olduğu (637,66 TL █████/2020 tarihli ... Faturası, 16.405,00 TL Londra Hatalı Kargo Gönderim Bedeli) da dikkate alınarak bu bedellerin de 4.411,85 SDR sınırı içerisinde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususlarında inceleme yapılması için önceki raporu düzenleyen bilirkişilere ek rapor düzenlenmek üzere dosyanın tevdiine karar verilmiştir.

... ... Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verildiği, davalı birleşen davacı ... Kargo, dava dışı ... ... Taşımacılığı A.Ş.'nin yazılan müzekkerelere cevap verilmediği görülmüş olup dosya kapsamında istenilen hususlarda ek rapor düzenlenmesi istenilmiştir.

█████/2025 tarihli ek raporda,

Davacı firma tarafından düzenlenen ve gönderici adresi doğru olarak beyan edilen ihracat beyannamesinin yerine, ... Kargo adına taşıma işlemini üstlenen ... Kargo tarafından düzenlenen basitleştirilmiş usuldeki ... taşımacılığı kapsamında düzenlenen elektronik ticaret gümrük beyannamesi ile ihracat işleminin gerçekleştirildiği ve bu beyannamede alıcı teslim adresinin Birleşik Krallık olarak beyan edilmesi neticesinde eşyanın yanlış adrese gittiği değerlendirilmektedir.... Gümrük Müdürlüğünce Mahkemenize gönderilen █████/2025 tarihli ve E-...-100-... sayılı yazıda; alıcı adresi Birleşik Devletler olan █████/2020 tarihli ve ... sayılı ihracat beyannamesinin iptal edilmediği belirtilmiştir.

Davacının ihracat konusu eşyasının geri geldikten sonra gümrük mevzuatında belirtilen süre içerisinde bir gümrük rejimine tabi tutulmaması nedeniyle eşyanın tasfiyelik hale geldiği ve ... Gümrük Müdürlüğünce düzenlenen TTB kapsamında, eşyanın ... Müdürlüğüne teslim edilmiş olduğu, bu nedenle davacının bu eşya üzerindeki mülkiyet hakkının, artık tasfiye işletmesine (kamu) geçtiği görülmektedir. Bu nedenle davacının eşya üzerinde bir tasarruf hakkı bulunmamaktadır.

Montreal Konvansiyonu mutlak sınırlı sorumluluk öngörmekle, taşıma bedeli ek olarak talep edilemeyebilecek, ancak malın çıkış yeri fiyatlarına göre tazminat hesabı ve sınırlı sorumluluk söz konusu olduğunda bunun da zarara eklenmesi gerektiği, sınırlı sorumluluk limitleri dahilinde kaldığı sürece zarar kalemleri arasında yer alan taşıma bedelinin, sınırlı sorumluluk aşıldığında ek kalem olup olmayacağının konvansiyondan açıkça anlaşılmadığı, konvansiyonun mahkeme masrafları, yasal vekalet ücreti ve sair yargılama ve takip giderlerinin sınırlı sorumluluğu aşacak şekilde olabileceği düzenlemeleri karşısında, böyle bir ek tazminata yer vermediği söylenebileceği, buna karşın, farklı kanaatle, TTK m.883 gereği, taşıma bedelinin emtia kıymetine göre belirlenen sınırlı sorumluluk limitine ek olarak tazmin edilmesi gerektiği değerlendirmesinin yerinde olacağı, buna göre davacı yanın 16.405 TL tazminatı da sınırlı sorumluluk limiti 4.411,85 SDR tutarına ek olarak talep edebileceği, bununla birlikte, Montreal Konvansiyonu'nda sınırlı sorumluluk limitinin ötesinde bu konuda hüküm bulunmadığından, hukuki nitelendirme ve değerlendirme ile kanaatin yüce mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Dava, cevap ve beyan dilekçeleri, yukarıda özetlenen bilirkişi raporları, taraflarca dosyaya sunulan taraflar arasındaki yazışmalar, kurumlardan gelen yazı cevapları hep birlikte değerlendirildiğinde, uyuşmazlığın asıl dosya davacısı tarafından gönderinin adresi ABD’de olan ... şirketine teslim edilmesini istemesine rağmen üretici/satıcı/davacı şirket ile taşıyıcı/davalı şirket arasındaki uyumsuzluk nedeniyle gönderinin, taşıma sözleşmesine göre teslimat adresi olan ABD yerine konişmento bilgilerine göre satış sözleşmesinin alıcısı olan Londra adresine sevk edilmesinden doğan zararlara kimin katlanması gerektiği ve ne ölçüde katlanması gerektiği hususları olduğu, özetle taraflar arasındaki hukuki sorunun ihtilafın temeli Londra’ya yapılan sevkiyata ilişkin konişmentonun hatalı düzenlenmesinden hangi tarafın sorumlu olduğu meselesinden ibaret olduğu; malın ikinci kez üretilmesi ve doğru alıcının adresine sevk edilmesinden dolayı ortaya çıkan zararlara kimin katlanması gerektiğinden ibarettir.

Bilirkişi raporunda da (█████/2023 tarihli) tespit edildiği üzere, ihracat işleminin temelinde bir satış sözleşmesi bulunmaktadır. Satış sözleşmesinin tarafı alıcı ve satıcı olup somut olayda davacı şirket satıcı olup; adresi Londra’da bulunan ... şirketi ise alıcıdır. Satıcı ile alıcı arasındaki sözleşmeye göre alıcı malın, adresinde kendisine teslimini isteyebileceği gibi, başka bir adresten kendisine veya başkasına teslimini isteyebilir. Somut olaydaki satış sözleşmesine konu proforma faturaya göre adresi Londra’da bulunan alıcı ... Şirketi, satış ve ihracat konusu emtianın kendi müşterisi olan adresi ABD’de olan ... firmasına teslimini istemiştir. Yani İngiliz şirket aldığı malı esasında ABD firmasına yönlendirmekte, belki de satın aldığı malı satmış veya ABD'ye başkaca bir şekilde tedarik etmektedir. İhracat işleminin ikinci ayağını ise malın alıcı tarafından belirlenen yere taşınması aşaması oluşturmaktadır. Ancak somut olayda alıcı taşıma sözleşmesine taraf olmadığı (hatta gönderilen konumunda da değil) ve satış/ihracat DDP teslim - delivered duty paid-tüm masrafları ve vergileri ödenmiş olarak ABD gönderilen adresi teslimi olarak üstlenildiği için taşıma sözleşmesinin tarafı ve göndereni davacı şirkettir. Davalı ile ABD taşımasını alıcısı ile olan sözleşmeye uygun organize etmek yükümlülüğü altında olan davacıdır. Taşıma sözleşmesi ve süreci bakımından uluslararası ticarette bağlayıcı sözleşme belgesi hava yük senedi-taşıma senedi-konişmentodur. Kural olarak konişmentoya uygun teslimatı, itirazı kayıtla karşılaşmaksızın yapan taşıyıcı taşıma sözleşmesini ifa etmiş olur. Taşıma senedinin içeriğini, gönderileni, yükü, taşıma şartlarını bildiren gönderen olup, taşıma senedi içeriğini belirleyen ve içerik uyumunu denetlemesi gereken de gönderendir. Öte yandan ihracat iş ve işlemlerinin organizasyonu için düzenlenen Proforma fatura ise emtianın satış sürecine ilişkin bir belgedir ve içerdiği koşullar itibariyle konişmentodan farklı olabilir. Burada belirtmek gerekir ki, proforma fatura bir sözleşme belgesi olup, düzenleyenin teklifi karşı tarafça teyit edildiğinde satış sözleşmesi gibi ispat işlevine sahiptir. Dava konusu olayda konişmento bilgilerinin yanlış veya hatalı girilmesinden dolayı emtia, proforma fatura bilgilerinin aksine ABD yerine İngiltere’ye sevk edilmiştir. Montreal Konvansiyonunun 7. Maddesinde konişmetonun düzenlenmesi yükümlülüğü davacı gönderen üzerinde bırakılmıştır. Buna göre; 1) Hava yolu taşıma senedi gönderen tarafından her biri asıl olan üç parça olarak düzenlenecektir. 2) İlk parça “taşıyıcı için” olarak işaretlenerek, gönderen tarafından imzalanacaktır. İkinci parça “gönderilen için” olarak işaretlenecek ve gönderen ile taşıyıcı tarafından imzalanacaktır. Üçüncü parça taşıyıcı tarafından imzalanacak ve yük kabul edildikten sonra gönderene verilecektir. 3) Taşıyıcının ve gönderenin imzası baskı veya mühür kullanmak yoluyla da atılabilir. 4) Eğer hava yolu taşıma senedini, gönderenin isteğiyle, taşıyıcı düzenlerse taşıyıcının, aksi kanıtlanmadıkça, göndereni temsilen hareket ettiği varsayılır. Dava konusu somut olayda emtianın gerçekte ABD yerine İngiltere’ye sevk edildiği ve bu hatanın konişmentodaki teslimat adresinin yanlış yazılmasından kaynaklandığı hususunda çekişme yoktur. Çekişme bu yanlışlık sonucu ortaya çıkan zarara hangi tarafın katlanması gerektiği hususundadır.

Davacı şirket tarafından konişmento talimatında açıkça alıcı ve teslim adreslerinin ayrı ayrı gösterilmesine rağmen davalı şirket tarafından hazırlanan konişmentoya alıcı (satış sözleşmesine göre) gönderilen olarak kaydedilmiştir. MonK m.7’ye göre bu durumda taşıyıcı, kural olarak davacı gönderen adına/onu temsilen taşıma konişmenytoyu düzenlemiş olmakta ve aksi ispat edilmedikçe konişmento bilgilerinin yanlışlığından gönderen sorumlu olmaya devam etmektedir. Zira konişmento MonK m.7/2 gereği gönderen ve taşıyıcı tarafından imza edilerek gönderene verilmek zorundadır. Fiziki veya elektronik ortamda konişmentoyu alan gönderenin de kontrol ederek derhal düzeltmesi gerekmektedir. Uluslararası havayolu taşımalarında veya tüm taşımalarda taşıma senedi bilgileri mail yoluyla gönderilebilmektedir. Konişmentolar da elektronik olarak hazırlanmakta ve gönderilebilmektedir; ancak bilgilerin taşıyıcı tarafından doldurulması halinde bile taşıyıcı gönderenin hizmetlerinden yararlandığı kişi olarak sorumluluk gönderen üzerinde kalmakta (MonK m.7/4) ve gönderilen tarafından kontrol edilmesi gerekmektedir. Zira konişmento bir defa yanlış doldurulduğunda taşıma sürecindeki hiçbir taşıyıcı, ihracat ve ihracat evraklarına değil konişmento bilgilerine göre taşımayı gerçekleştirecektir. Sonuç olarak dava konusu olayda emtianın adresi Londra’da bulunan şirkete satış ve ihracatının yapılması ve adresi ABD’de olan firmaya tesliminin (ihracının), yurtdışı satış sözleşmesinde kararlaştırılmasına ve davalı taşıyıcıya gönderilen konişmento talimatında açıkça bu husus yer almasına rağmen MonK m.7 ve özellikle 4. Paragraf hükmü gereği davacının kendi adına taşıyıcı tarafından düzenlenen konişmento bilgilerini kontrol etmesi ve düzeltmesinin gerekmesine göre ABD yerine İngiltere’ye sevkiyatının yapılmasını olumsuz sonuçlarına davacı şirketin katlanması gerekmekte ise de tarafların çalışanları arasındaki mail yazışmalarının incelenmesinde,

Davacı şirket çalışanı ... tarafından davalı şirket çalışanı ...’e gönderilen 27.05.2020 tarihli maillerde rezervasyon detayları istenmiş, cevabi mailde ise “henüz gönderi ellerine ulaşmadığı için konişmento belli değildir” cevabı verilmiştir. Yine aynı tarihli mailde Gümrük Müşaviri ..., davalı şirket çalışanı ...’den “Konişmento numarası ve havalimanı ilgili arkadaşınızın numarasını talep ederiz” şeklinde mail göndermiş, bir sonraki mailinde ise “Konişmento numarası belli değil midir? Yarın KGM bilgisini sizden mi öğreneceğiz” demiştir. Davalı şirket çalışanı ...’in gönderi çıkış bilgilerini göndermesi üzerine (29.05.2020 08:50) davacı şirket çalışanı ... tarafından davalı şirketten ...’e gönderilen 29.05.2020 10:02 tarihli mailde “Hazır olunca AWB [...=konişmento] görüntüsünü iletebilir misiniz?” yazmıştır. Davacı şirket çalışanı ... tarafından davalı şirket çalışanı ...’e gönderilen 29.05.2020 11:53 tarihli mailde özetle; Gönderinin Londra’da gözüktüğü, dün de USA’daki adresi gitmesi gerektiğinin belirtildiği ve notify kısmına not düşüldüğü belirtilerek, dönüş istenmiştir.

Yukarıda taraf çalışanlarının mail yazışmalarında görüldüğü üzere davacı şirketin gerek mail yazışmalarında gerekse konişmento talimatında emtianın varış teslim yeri adresini doğru olarak (USA) beyan ettiği, ancak davalı şirket tarafından konişmentonun hazırlanmasında hata yapılarak varış teslim yeri adresinin Londra olarak konişmentoya derç edildiği; ayrıca davacı şirket yetkilisinin ve gümrük müşavirinin ısrarla taleplerine rağmen davalı ... şirketinin konişmento bilgilerini paylaşıp kontrol edilmesini sağlamadığı anlaşılmıştır. Buna göre her ne kadar MonK m.7 ve özellikle 4. Paragraf hükmü gereği davacının kendi adına taşıyıcı tarafından düzenlenen konşimento bilgilerini kontrol etmesi ve düzeltmesinin gerekmesi, ABD yerine İngiltere’ye sevkiyatının yapılmasını olumsuz sonuçlarına davacı şirketin katlanması gerekmekte ise de somut olayda davacı gönderici adına davalı taşıyıcı tarafından düzenlenen konşimento bilgilerinin, davacı gönderici tarafından kontrol edilmesine davalı tarafından imkan sağlanmadığı, davacı ve dava dışı gümrük müşavirinin bu husustaki taleplerine süresinde yanıt verilmediği görülmekle taşımanın hatalı taşınmasından kaynaklı sorumluluğun davalı taşıyıcıda olduğu sonucuna varılmıştır.

Somut olaya uygulanması gereken Montreal Konvansiyonu'nun 22/3 ve 24/1. maddeleri gereğince, taşıyıcının sorumluluğu, taşınan malın brüt ağırlığının kilogramı başına 22 SDR ile çarpımından elde edilecek meblağ ile sınırlıdır. Dosya içeriğinde bulunan ... senedin de taşınan eşya 224,5 kg brüt olarak kabul edilmiştir. Bu durumda, brüt kilogram başına 22 SDR üst limit sorumluluğu esas alınarak hesaplama yapılmalıdır. Zarar miktarının daha fazla olması halinde, karar tarihindeki SDR kuru esas alınarak ve üst limit aşılmamak üzere hüküm kurulması gerekir.

Davacı şirketin gerçek zararlarının emtianın yeniden imalatı, cezai şart, boşa giden navlun ve müşavirlik hizmetleri karşılığı ödenen meblağlar olmak üzere toplam (7.020+4.500)= 11.520,00 USD ve (16.405,00+637,66)=17.042,66 olduğu görülmüş olup Montreal Konvansiyonu'nun 22/2. maddesine göre davalının sorumluluğu 224,5 Kgx22=4.939 SDR ile sınırlıdır. Karar tarihine en yakın tarihli Merkez Bankası kuruna göre 1 SDR=1.363 USD'dir. Davalının sorumlu olduğu en üst limit 4.939x1,363 USD= 6.736,59 USD'dir. Bilirkişi raporuna göre davacının maddi zararı üst limitin üstünde kaldığı anlaşıldığından limitle sınırlı olmak üzere 6.736,59 USD üzerinden asıl davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Birleşen dava yönünden ise birleşen davacı taşıyıcı, birleşen davalı şirketin konişmento bilgilerini kontrol etmesine imkan vermediğinden, birleşen davacı taşıyıcı ...’nin kendi iradesiyle, kendi kusuruyla emtiayı yanlış adrese taşıması ve yanlış konişmento düzenlenmesi taşıma engeli olarak değerlendirildiğinden, birleşen davalının bu taşımadan herhangi bir menfaatinin olmaması, hatta zarar görmesi nedeniyle navlun talebinin yerinde olamayacağından birleşen davanın reddine karar verilmişitr.

HÜKÜM

: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;

A) Asıl dava yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile;

1-Davanın kısmen kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğünün 2020/... sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 6.736,59 USD asıl alacak üzerinden takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a bendi gereğince Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden devamına,

2-Asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan asıl alacağın %20'si oranında 9.445,10 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

3-Fazlaya ilişkin istemin reddine,

B) Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... karar sayılı dosyası yönünden, .... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyası hakkındaki itirazın iptali davasının REDDİNE,

Asıl dava yönünden,

4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 3.389,06 TL nispi karar harcının, peşin alınan 1.254,02 TL harcın mahsubu ile geri kalan 2.135,04 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

5-Kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Reddedilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yatırılan toplam 1.316,22 TL (54,40 TL BHV, 7,80 TL VSH, 1.254,02 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

8- Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 8.826,10 TL (8.800,00 TL tebliğler ve posta, 26,10 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 4.006,11 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine bakiye yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına,

9-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davadaki kabul ve red oranına göre; 677,16 TL'sının davacıdan, 642,84 TL'sının davalıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

Birleşen dava yönünden,

10-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 615,40 TL maktu red harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 76,92 TL harçtan mahsubu ile eksik 538,48 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

11-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 6.368,40TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,

12-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL’nin davacıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

13-Birleşen davada davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

14-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair, davacı birleşen dosya davalı, birleşen dosya davacı vekilin ve davalı birleşen dosya davacı, birleşen dosya davalı vekilinin yüzüne karşı; 6100 sayılı HMK'nun 342. ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile veya HMK 348. maddesi gereğince istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize verecekleri bir cevap dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri cevap dilekçesi ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır