Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, taşıt tanıma sistemi hizmet sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart ve fesih bedeli alacağının tahsili ile itirazın iptali davası.
Özet: Bir akaryakıt taşıt tanıma sistemi sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, davacı şirket, davalının alım taahhüdünü ihlal etmesi ve alımları durdurması üzerine sözleşmeyi feshederek tahsil edemediği cezai şart alacağı için başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesiyle duran takibin devamını talep ederken; davalı, davanın yetkisiz veya görevsiz mahkemede açıldığını ve cezai şart maddesinin haksız genel işlem şartı olduğunu savunmuş, ancak mahkeme, sözleşmedeki yetki şartı uyarınca davalının yetkisizlik itirazını reddederek esas yönünden incelemeye devam etmiştir.
T.C.
ANTALYA2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ... tarihinde 1 yıllığına taşıt tanıma sistemi sözleşmesinin imzalandığını, işbu sözleşme gereği davalının Türkiye genelindeki tüm ... istasyonlarından alım anında herhangi bir ödeme yapmaksızın yakıt alımı sağlanmakta olduğunu, davacının da alımların faturasını daha sonradan ayda 2 kez faturalandırılarak davalıya ilettiğini, akaryakıtı başka bir yerden alması, yakıt tüketiminin yüzde ellinin altına düşmüş olması bayiye işbu sözleşmeyi tek taraflı fesih etme hakkını verdiğini, taraflar arasındaki sözleşme akdedildikten sonra yaklaşık dört ay gibi kısa bir süre sonra davalı tüketim taahüdünün altında alım yapmaya başladığını, davalının ... ... itibariyle alım yapmayı bıraktığını, alım yapmaya başlaması için önce sözlü olarak görüşmelerin yapıldığını, ... tarihinde, ... ve ... tarihinde ayrı ayrı ihtarlar gönderildiğini, davalının ... tarihinde gönderilen ihtar ile aykırılıklara devam ettiği için sözleşmenin müvekkili şirket tarafından haklı nedenle fesih edildiğini, 5.2.9 şeklinde düzenlenen madde içinde kararlaştırılan hesap metoduna göre ...-TL 8 adet araç için fesih faturasının düzenlendiği ... motorin fiyatı olan ...-TL üzerinden ... LT motorin karşılığı hesap edilen fesih bedelinin talep ve tahsil edileceğinin bildirildiğini, bu bedelin ...-TL'si ise yine sözleşme uyarınca davalının tanımlamış olduğu ... hesabından tahsil edildiğini, tahsil edilmeyen bakiye kalan ...-TL cezai şart ile ...-TL tutarındaki faiz ücreti dahil toplamda ...-TL olduğunu,... tarihli, ... yevmiye numaralı Beyoğlu .... Noterliğinin ihtarı ile sözleşmenin fesih edildiğini, davalı tarafın Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası kapsamında tebliğ edilen ödeme emrine karşı itiraz ettiğini, itiraz neticesinde takibin durdurulduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını, itirazın iptalini, takibin devamını, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemelerin müvekkili şirketin merkez adresinin ... olması nedeniyle ... Asliye Ticaret mahkemelerinin olduğunu, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemelerin tüketici mahkemeleri olduğunu, davacı tarafından cezai şart işlemine dayanak yapılan Müşteri Taşıt Tanıma Sözleşmesi'nin tamamı genel işlem şartı niteliğinde olup tip sözleşme olduğunu, müvekkili şirket tarafından sözleşme maddelerinin tartışılmasına imkan tanınmaksızın sözleşme akdedildiğini, davacı tarafından dayanılan 5.2.9 cezai şart maddesinin uygulamasına imkan bulunmadığını, işbu sebeplerden dolayı müvekkili şirketin davacı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığını, davanın görevsiz mahkemede açılmış olması nedeniyle usulden reddini, davanın yetkili mahkemede açılmamış olması nedeniyle usulden reddini, her iki taleplerinin reddedilerek dosyanın esasının incelenmesi durumunda davacının hukuka aykırı davasının reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE
:Davacı vekili tarafından arabuluculuk tutanağı, icra başvuru ve borca itiraz evrakı, müşteri taşıt taşıma sözleşmesi ve cezai şart hesaplama tablosu, tebliğ şerhli ihtarnameler dosyaya delil olarak sunulmuş, mahkememizce Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası sistem üzerinden dosya arasına alınmış, bilirkişilerden rapor ve ek rapor alınmıştır.Dava, müşteri taşıt tanıma sözleşmesine aykırılık nedeniyle düzenlenen cezai şarta ilişkin fatura bedelinin tahsiline yönelik takibe vaki itirazın iptali davasıdır.Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafça davalı aleyhine ...-TL asıl alacak ve ...-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL'nin tahsili amacıyla örnek no:7 olan ödeme emri ile takibe girişildiği, davalının süresinde borca itirazı üzerine takibin durduğu ve eldeki davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Taraflar arasında yapılan sözleşmenin 11. maddesinde taraflar arasındaki uyuşmazlıklarda Antalya mahkemeleri ve icra daireleri yetkili kılındığından davalı tarafın icra dairesi ve mahkememizin yetkisine yaptığı itirazlar yerinde görülmemiştir.Mahkememizin ... tarihli ara karar ile davalının defterlerinin bulunduğu ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişiden alınan ... tarihli raporda özetle; davalı şirketin 2022 yılı ticari defterlerinin uygun ve usulünde olmak üzere e- defter esasında tutuldukları, açılış kapanış tasdiklerinin kanuni sürelerinde yapılmış, onaylı oldukları ve sahipleri lehine delil olma niteliklerinde oldukları, davalı tarafın ticari defterleri kayıtları arasında davacı tarafın taraflar arasında akdedilmiş sözleşmenin 5.2.9. maddesine dayanılarak düzenlendiği ... TL. tutarlı cezai şart faturasının yer almadığı, davacının dava dilekçesinde belirttiği ve cezai şart faturasına karşın davalının ... hesabından tahsil edilen ... TL.nin davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafın ticari defter kayıtlarında davacı aleyhine olmak üzere ... TL. borç bakiyesi olduğu, muavin defteri bakiyesinin davacı tarafın, dava dilekçesinde davalının hesabından ... sistemi yoluyla tahsil edilmiş ve cezai şart faturasına ilişkin olduğu belirtilen ... TL.nin, davalı ticari defterlerinde de davacı aleyhine borç kaydının bulunduğu belirtilmiştir.Davalı tarafın defterleri incelendikten sonra dosya davacı tarafın defterleri incelenmek üzere bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişinin mahkememize sunduğu ... tarihli raporda özetle; davacının ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, tarafların ticari defterlerine göre, davacı şirketin davalı şirkete mal satılması şeklinde taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve bu ticari ilişki gereğince takip tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten bir alacağının olmadığı, aksine davacı şirketin ...-TL. tutarında davalı şirketten fazla tahsilat yaptığı, takip/dava konusu ettiği alacağın dayanağı olarak davacı şirketçe davalı adına düzenlenen ... tarihli ... sıra nolu ...-TL bedelli faturanın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, tarafların ticari defterlerine göre, davalı şirketin taahhüt ettiği ... It. akaryakıtın, 2022 yılı ... ayında %50'sini tamamladığı, diğer ..., ..., ..., ..., ... ve ... aylarında %50'sini tamamlayamadığı, taraflar arasındaki sözleşme yükümlükleri davalı tarafından yerine getirilmediğinin kabul edilmesi durumunda, takip/ dava konusu edilen davalının cezai şart bedelinin ... lt. x ...-TL. x 8 araç = ...-TL. olduğu, davacı şirketin ise ...-TL. tutarında cezai şart bedeli talep ettiği, davacının talep ettiği cezai şart bedelinden tarafların ticari defterlerindeki davacı şirketin fazla tahsil ettiği ...-TL.sının mahsup edilmesi ile takip tarihi itibariyle davacının bakiye ...-TL, tutarında davalıdan cezai şart bedeli alacağının olduğu belirtilmiştir.Dosya davacı tarafça kesilen faturada ... TL mal/hizmet bedeli ve ... TL kdv olmak üzere ... TL olarak belirtildiğinden 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununa göre değerlendirme yapmak üzere son rapor sunan bilirkişiye ek rapor için tevdi edilmiş, bilirkişinin mahkememize sunduğu ... tarihli ek raporda özetle; taraflar arasındaki sözleşme yükümlükleri davalı tarafından yerine getirilmediğinin kabul edilmesi durumunda, davacı şirkettin takip tarihi itibariyle bakiye ...-TL, tutarında davalıdan cezai şart bedeli alacağının olduğu, bu cezai şart bedeline takip tarihi itibariyle işlemiş yasal faiz tutarının ...-TL. olduğu, davacı tarafın ise takip tarihinden önceki dönem için ...-TL. tutarında faiz alacağı talep ettiği belirtilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında ... tarihinde "Taşıt tanıma sözleşmesi" akdedildiği ve bu kapsamda davalının sisteme kayıt ettirdiği araçlara akaryakıt alımının yapıldığı, ancak davalının yakıt alımında sıkıntıya düştüğü ve bu nedenle davacı tarafından sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği hususları sabittir. Taraflar tacir olduğundan ve HMK 222. Maddesindeki koşullarda ticari davalarda defter kayıtları kesin delillerden sayıldığından, bakiye fatura alacağının belirlenmesi bakımından tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılmasına karar verilmiş olup tarafların incelenen defterlerinin usulüne uygun tutuldukları, taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve bu ticari ilişki gereğince takip tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten bir alacağının olmadığı, aksine davacı şirketin ...-TL. tutarında davalı şirketten fazla tahsilat yaptığı, takip/dava konusu ettiği alacağın dayanağı olarak davacı şirketçe davalı adına düzenlenen ... tarihli ...-TL bedelli faturanın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, tarafların ticari defterlerine göre, davalı şirketin taahhüt ettiği 2 m³ akaryakıtın, 2022 yılı ... ayında %50'sini tamamladığı, diğer ..., ..., ..., ..., ... ve ... aylarında %50'sini tamamlayamadığı, takip/ dava konusu edilen davalının cezai şart bedelinin ... lt. x ...-TL. x 8 araç = ...-TL. olduğu, davacı şirketin ise ...-TL. tutarında cezai şart bedeli talep ettiği, davacının talep ettiği cezai şart bedelinden tarafların ticari defterlerindeki davacı şirketin fazla tahsil ettiği ...-TL.sının mahsup edilmesi ile takip tarihi itibariyle davacının bakiye ...-TL, tutarında davalıdan cezai şart bedeli alacağının olduğu tespit edilmiştir. Uyuşmazlık feshin haklı olup olmadığı, buna bağlı olarak cezai şart taleplerinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmıştır. Varlığı ihtilafsız sözleşmenin sözleşmenin 5.2.9. maddesine göre "müşteri her ne sebeple olursa olsun iş bu sözleşme tahtında düzenlenmiş olan maddelere koşulsuz riayet etmekle yükümlü olduğu, müşterinin iş bu sözleşme kapsamında belirtilmiş olan maddelere uymaması, sözleşmeyi süresinden önce fesih etmek istemesi, ... taşıt tanıma sistemini kullanmaması veya sistemden çıkması, bu işi başka bir kurum ile yapması, müşteriye ait araç yada araçların bir ay süreyle akaryakıt almaması, farklı tedarikçiden yakıt alması veya yakıt tüketiminin %50' nin altına düşmüş olması dahilinde bayiye iş bu sözleşmeyi tek taraflı feshetme hakkını vermektedir. Bayinin bu sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde müşteri sisteme dahil ettiği her bir araç için bayiye fesih tarihindeki müşterinin ilindeki ... istasyonlarında satılan motorin fiyatı baz alınmak üzere ... litre motorin değeri karşılığında cezai şart bedeli olarak bayinin keseceği faturaya istinaden derhal ve koşulsuz olarak ödeyeceğini kabul, beyan, taahhüt eder.", 5.2.10. Maddeye göre müşteri aylık 2 m³ akaryakıt tüketeceğini taahhüt etmektedir. Sözleşmenin ihtarlar ve ihbarları düzenleyen 12. maddesinde "taraflarca yapılacak olan ihtar ve ihbarlar yazılı olarak faks mesajı, müşterinin tanımlatmış olduğu elektronik posta mesajı, KEP (Kayıtı elektronik posta), iadeli taahhütlü posta veya noterden gönderilme şekli ile tarafların sözleşmede belirtilen adreslerine yapılacaktır." hükümlerinin düzenlendiği görülmüştür. Davalı taraf akaryakıt alımlarını yaptığını iddia etmediğine göre davacının sözleşmede belirtilen şekilde iadeli taahhütlü posta ile fesih iradesini davalıya bildirdiği göz önüne alındığında davacının sözleşmedeki asgari akaryakıt alım taahhüdüne uyulmadığından dolayı sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğini kabul edilmesi gerektiği, sözleşmede düzenlenen cezai şartın ifaya ekli nitelikte olduğu, tarafların tacir olması nedeni ile sözleşmedeki maddelerin tamamının genel işlem koşulu olduğu ve geçerli olmadığı iddiasının ileri sürülemeyeceği, davalının 8 aracının sisteme dahil edildiği ve davacının toplam ...-TL. cezai şart talep edebileceği, ancak davacının ... TL tutarında cezai şarta ilişkin fatura düzenleyerek ... TL asıl alacak ve ... TL işlemiş faiz üzerinden takip başlattığı, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 4. maddesinde, davacının keseceği fatura bedellerini fatura tarihinden 10 gün sonra davacının banka hesabına davalı tarafından ödeneceği hüküm altına alındığı, bu sözleşme hükmüne göre, davacı şirketin davalı adına düzenlediği cezai şart bedeli fatura tarihi olan ... tarihine göre davalının 10 gün sonra ... tarihinde temerrüde düşeceği, temerrüt tarihinden takip tarihine kadar ... TL faiz talep edebilecek iken davacı tarafın ... TL faiz talebinde bulunduğu ve talebin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, yerleşik Yargıtay içtihadları doğrultusunda taraflar arasındaki sözleşmelerden kaynaklı cezai şart bedeli, bir hizmet veya mal karşılığı olmadığı anlaşıldığından bu alacak kalemi için KDV talep edilmeyeceği kanaatine varılmış ise de düzenlenen faturada kdv alacağının cezai şart bedeline ilave edilerek ayrıca hesaplanmadığı cezai şart talep edilecek miktarın fatura tutarı kadar olduğu anlaşılmakla bu yönden değerlendirme yapılmasına ilişkin alınan ek raporun hükme esas alınmaması kanaatine varılarak ... tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.Fatura alacağı ile araç başına ... litre motorin fiyatı cezai şart alacağının takip tarihindeki karşılığının likit olması nedeni ile davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,1-Davanın kabulü ile; davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğü .../... Esas sayılı dosyasına yönelik itirazının iptaline, takibin aynen devamına,2-...-TL asıl alacağın %20'sine tekabül eden ...-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Alınması gerekli ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,4-Davacı tarafından yapılan ...-TL ilk masraf, ...-TL tebligat gideri, ...-TL gömlek dosya masrafı, ...-TL bilirkişi ücreti olmak üzere ...-TL yargılama gideri ile peşin alınan ...-TL toplamı ...-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ...-TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davalıdan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,Dair, taraf vekillerinin e duruşma yolu ile yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.█████/2025Katip ...(e-imzalıdır)Hakim ...(e-imzalıdır)