istanbul anadolu 1. fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde, özgün ürün fotoğraflarının e-ticaret sitesinde izinsiz kullanımıyla haksız rekabetten kaynaklanan tazminat davası.

İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde, özgün ürün fotoğraflarının e-ticaret sitesinde izinsiz kullanımıyla haksız rekabetten kaynaklanan tazminat davası.

Özet: Davacı bir mobilya firması, tescilli markası altında ürettiği ürünlerin özgün fotoğraflarının, başka bir tacir olan davalı tarafından e-ticaret sitesinde izinsiz kullanılmasıyla haksız rekabet oluştuğunu ve bu durumun tüketici nezdinde karışıklığa yol açtığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur; davalı, söz konusu fotoğrafları e-ticaret platformunun sağladığı "açık kaynak"tan temin ettiğini, ihbar üzerine kaldırdığını ve fotoğrafın ayırt edici bir niteliği olmadığını savunurken, davaya ihbar olunan e-ticaret platformu ise "yer sağlayıcı" konumunda olup içerik denetimi yükümlülüğü olmadığını ve davacının fotoğraf üzerindeki hak sahipliğini ispat edemediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

: ███████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2025

-----. sayılı ilamı ile verilen görevsizlik kararı üzerine Mahkememize tevzi edilen dava dosyası incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili Şirketin , ----- yılında tescil ettirilmiş markayı ---- yılında devralarak işbu ----markası adı altında mobilya ve ahşap sektöründe üretim ve satış yaptığını, müvekkili ve davalı ------ isimli elektronik ticaret sitesinde satış yapmakta olan tacirler olduğunu, davalının bahse konu ürüne ait ilanında müvekkilinin sahipliğinde ------ ve aynı ürüne ilişkin davalı ilanlarında müvekkilinin ürün fotoğrafını ------ kullandığını, müvekkili tarafından üretilmiş olup özgün fotoğrafın hala müvekkilinde ve müvekkilinin ilanlarında bulunduğunu, ----------- başvurduğunu, ancak davalı taraf ile görüşme sonucu anlaşamadığını, müvekkilinin kendisi için hazırlamış olduğu fotoğrafların davalı tarafından kullanılmasının tüketici tarafından müvekkiliyle karıştırılmasına sebep olduğunu belirterek, bu nedenlerle; haksız rekabet nedeniyle müvekkilinin maddi zararının değerinin tam ve kesin olarak tahsili ile davacıya verilmesine, haksız rekabet doğuran eylemlerin başladığı tarihten itibaren işleyecek kanuni faizin davacıya verilmesine, 6100 sayılı Yasa’nın 107.maddesi uyarınca toplanacak delillere göre haksız rekabet nedeniyle müvekkilinin manevi zararının değerinin tam ve kesin olarak tahsili ile davacıya verilmesine, haklı bulunması halinde çıkacak ilamın ulusal gazetelerde gideri karşı davalıdan alınmak üzere ilanına, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP

: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, etkili mahkemenin---------mahkemeleri olması nedeniyle davanın yetki yönünden reddine karar verilmesini, müvekkilinin satış yaptığı ----- isimli elektronik ticaret sitesinin kendilerine ürünleri ile eşleştirecekleri fotoğrafların yer aldığı açık kaynak sunduğunu, buradan fotoğraf seçerek ilgili ürünü internet sitesinde satışa çıkardıklarını, müvekkilinin de bu fotoğrafı ------ sunduğu açık kaynaktan alarak kullandığını, -------ihbar yapıldığında bu fotoğrafın kullanımının engellendiğini, davacı bu yasal hakkını kullanmadan dava açtığından kusurlu olduğunu, ayrıca bu sandalye fotoğrafının ayırt ediciliği bulunmayan, belli bir markaya veya firmaya aidiyetine dair özellik taşımayan bir fotoğraf olduğunu, davacının yalnızca bu ürünün fotoğrafını çektiğini savunarak, haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve yasal vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, ayrıca davanın----- adresine ihbar edilmesini talep etmiştir. İhbar olunan ------ tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının dilekçe içeriğinde haksız rekabete yönelik herhangi bir açıklama veya yasal dayanak yer almadığını, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olmadığını, müvekkili şirketin ürünlerin satıcısı, üreticisi veya teşhircisi olmadığını, yer sağlayıcı olduğunu, müvekkilinin husumet yöneltilebilecek konumda olmadığını, internet sitesinin pazaryeri olduğunu, yüklenen ürünlerin hukuka aykırı bir kullanımı olup olmadığını araştırmasının ve hak ihlalinin meydana gelip gelmediğinin takibinin yapmasının mümkün olmadığını,--------yoluna başvurulduğunda hukuka aykırı olduğu anlaşılan içeriklerin yayından kaldırıldığını, davacının harcıalem bir görsel üzerindeki hak sahipliği iddiasının mümkün olmadığını, davacının ürün üzerinde tasarım hakkı sahibi olmadığını, ürün fotoğrafına yönelik hakların kendisine ait olduğunu ispat edemediğini, herkes tarafından kullanıma, satıma, pazarlamaya ve üretime açık olan ürünlerin tek bir kişiye özgülenmesinin mümkün olmadığını belirtmiş ve; Dosyanın -----Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesini, Davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddini, Davanın esastan reddini, Yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

: Davalı tarafın dava dilekçesinde yer verilen iş ve eylemlerinin davacı firma aleyhine haksız rekabet niteliğinde olup olmadığı, haksız rekabet eylemleri olarak görülmesi halinde davacının davalıdan maddi ve manevi tazminat talep edip edemeyeceği ve miktarının belirlenmesi ile haksız rekabetin meni taleplerinin yerinde olup olmadığının tespiti hususlarından kaynaklandığı anlaşıldı.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. -----------kaydı incelendiğinde davacı şirketin ------- tarihinde, Tarafların beyan ve itirazları, kayıtlar ile dosyada mevcut deliller dikkate alınarak, davacı tarafın tasarım hakkına tecavüz dolayısyla haksız rekabetten kaynaklı talepleri yönünden tasarım hukuku uzmanı, endüstriyel tasarım uzmanı, mobilya sektörü uzmanından heyet raporunda özetle; taraflara ait ilanlarda bulunan ürün “tasarımlarının” bilgilenmiş birbirleri ile aynı olma derecesinde benzer olarak algılandıkları, davacının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nda tanımlanan tescilli veya tescilsiz tasarım koruma kapsamında bir tasarımının bulunmadığı, taraflara ait ürün fotoğraflarının aynı fotoğrafın edit edilmiş hali oldukları, 5846 sayılı Fikir ve sanat eserleri Kanununa göre söz konusu fotoğrafların eser sayılamayacağı, TTK 54 vd’de düzenlenen haksız rekabet şartlarının oluştuğuna dair görüş bildirmişlerdir. Davacı tarafın haksız rekabetin varlığı halinde talep edebileceği tazminat talepleri dikkate alınarak muhasip bilirkişiden rapor aldırılmış olup alınan----- tarihli raporda özetle; Davacı firmanın defter kayıtları üzerinde yapılan incelemede, satışlarını ---- satışları şeklinde muhasebeleştirdiği, ----------satış cirosu elde ettiği,ihbar edilen firma tarafından da gönderilen listelerde davacı firmanın birden fazla çeşit ürün satışı yaptığı, dava konusu olan ürün görseli ile elde etmiş olduğu satış cirosu liste üzerinden tek başına tespit edilemediğinde tazminat tutarının hesaplanamadığı, davalı taraf defter ve belge ibraz etmediğinden dava konusu ürün görseli ile satış yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise elde edilen gelirin ne kadar olduğu konusunda bir tespit yapılamadığı, İhbar edilen firma tarafından gönderilen listede davalı firmanın satışlarının ----satış şeklinde olduğu, listede satışlar ile beraber satış iadeleri, kargo giderleri, hakkediş tutarları gibi açıklamaların yer aldığı, bu nedenle davalı firmanın elde etmiş olduğu satış ciroları tek başına tespit edilemediğine dair rapor sunmuştur.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

TTK'nın 54 vd. Maddeleri,

GEREKÇE

:Dava, tescilsiz tasarıma konu ürünlerin haksız kullanımından kaynaklı haksız rekabet hükümlerine dayalı tespit, ile haksız rekabetin men'i ve ref'i ile haksız rekabetten kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasıdır. Davacı taraf, davalı tarafın kendisine ait tescilsiz tasarımı olan minderli tel sandalye ürününü birebir kullanmak suretiyle satışa sunduğunu, bu eylemden kaynaklı haksız rekabetin tespiti, men'i ve ref'i ile haksız rekabetten kaynaklı maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Haksız rekabet ise Türk Ticaret Kanununun 54 ve devamı hükümlerinde düzenlenmiştir. TTK'nun 55/4.maddesine göre başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemleri almak haksız rekabet olarak sayılmıştır. Haksız rekabetten söz edebilmek için kusur, zarar, illiyet bağı unsurlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Yine haksız rekabeti düzenleyen Türk Borçlar Kanununun 57. maddesinin hükmünün temeli kişilik haklarına tecavüzü düzenleyen Türk Medeni Kanununun 24. maddesine dayanır. Haksız rekabet hükümlerinin düzenlenme sebeplerinin başında, başkalarının emeğinden haksız bir şekilde yararlanmanın önüne geçmek yatar., Bir başkasının uzun uğraşlar sonucunda elde ettiği kazanımlardan ve değerlerden hiç bir emek ve çaba sarf edilmeden yararlanılması haksız rekabetin en önemli örneklerinden biridir. Yine TTK'nın 56. maddesindeki "Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse; a) Fiilin haksız olup olmadığının tespitini, b) Haksız rekabetin men’ini, c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, d) Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini, e) Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini, isteyebilir." hükmü gereği haksız rekabetten kaynaklı tespit, men, ref ve maddi ve manevi tazminat talebinde bulunulabileceği düzenlenmiştir.Bu tespitten sonra dava konusu somut uyuşmazlık incelendiğinde, ---- tarihli uzman bilirkişi heyeti raporunda da tespit edildiği üzere, ---- tarihinde, --------tarihinde davacı tarafa ait tescile konu edilemeyen tasarıma konu minderli tel sandalye ürününün kamuya sunulduğu, davalı tarafından ihbar olunan sanal pazarda ------------- isimli ürünün satışa sunulduğu, bu ürün ile davacı tarafça üretilerek satışa konu ürünler karşılaştırıldığında; her ikisi de --------- olarak tanımlanan mobilya ürün tasarımları olduğu, her iki görseldeki tasarımda da strüktürün aynı formda metal örgülü olduğu , ayak formunun aynı formda bükümlü yapıda olduğu, sırtta aynı konumda aynı ebatlarda minder öğesi yer aldığı, oturma yüzeyinde aynı konumda aynı ebatlarda minder öğesi olduğu bu haliyle tasarımlarda yer alan tüm öğelerin birbirleri ile birebir aynı olduğu, kıyaslanan “tasarımların” bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, birbirleri ile aynı olma derecesinde benzer olarak algılandıkları yönündeki tespitler dikkate alındığında davacı tarafça hak sahibi olunan ürünün birebir aynısının davalı tarafından satışa sunulması eyleminin TTK'nın 55/1-a-4 maddesindeki Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak hükmüne aykırı hareket ettiği kabul edilerek davacı yönünden haksız rekabet oluşturduğu kabul edilmiş ve haksız rekabetin tespiti, men'i ve ref'ine karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafın maddi tazminat talebi de değerlendirilmiş, az yukarıda ifade edildiği üzere davalı eyleminin haksız rekabet oluşturduğu, bu eylemin davalı tarafın kusurundan kaynaklandığı, davalı tarafça ürünlerin satışa sunulmasının aynı sanal pazarlarda davacı tarafın da ürünleri satışa sunduğu dikkate alındığında zararının oluşacağının açık olduğu kabul edilerek taleple bağlı kalınarak alınan ----- tarihli raporda oluşan zarar tam olarak tespit edilemediğinden genel hükümler kapsamında 500,00-Tl maddi tazminatın davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine karar vermek gerekmiş, yine davacı tarafın manevi tazminat talebinde bulunduğu, TTK'nın 56/1-e maddesi kapsamında TBK'nın 58. Maddesine göre manevi tazminat isteme hakkı bulunduğu kabul edilerek 500,00-TL manevi tazminatın davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine karar vermek gerekmiş, yine davacının haksız rekabetin varlığı halinde TTK'nın 59. Maddesi kapsamında kararın ilanını isteme hakkı bulunduğu kabul edilerek bu talebin de kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

Davanın KABULÜ İLE,

1-Davalı tarafın sanal pazarlarda teşhir edilen ve satışa sunulan -------- ürünü davacı tarafın tescilsiz tasarımı olan minderli tel sandalye ürünü yönünden haksız rekabet oluşturduğunun TESPİTİ ile, haksız rekabetin men'i ve ref'ine,

Davalı tarafın haksız rekabet oluşturan ürün fotoğraflarının bulunduğu yerden, bayilerden ve tüm e-ticaret platformlarından kaldırılması,

2-500,00-TL maddi tazminat alacağının 04.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine,

3-500,00-TL manevi tazminat alacağının davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine,

5-Karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınmak suretiyle kararın kabul edilen hüküm özetinin Türkiye çapında yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde bir kez ilanına,

6-Alınması gerekli 615,40-TL harçtan, peşin alınan 889,25-TL'nin mahsubu ile bakiye 273,85-TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden tasarım hakkına tecavüz davası üzerinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 55.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine

8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat davası üzerinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 500,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine

9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat davası üzerinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 500,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine

10-Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 308,25 TL ilk dava masrafı, 24.579,25-TL tebligat, müzekkere gideri, bilirkişi gideri olmak üzere toplam 24.887,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,

11-Yatırılan gider avansının bakiye kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair; ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025