Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ticari satımdan kaynaklanan alacak davasında, döviz cinsinden proforma fatura geçerliliği ve alıcı temerrüdüyle davacı lehine USD ve TL alacak hükmü.
Özet: Ticari bir satıştan kaynaklanan alacak davasında, davacının proforma fatura uyarınca teslime hazır modülleri davalının teslim almaması nedeniyle temerrüde düştüğü, davalının döviz cinsinden sözleşmenin geçersizliği iddiasının ise Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkındaki mevzuat kapsamında menkul satışında döviz cinsinden sözleşmenin geçerli olduğu ve ödemelerin TL cinsinden yapılacağı prensibiyle reddedildiği, bilirkişi raporuyla da davalı temerrüdünün ve davacının 101.223,81 USD ile 67.932 TL alacağının sabit olduğu anlaşıldığından, mahkeme davacının arttırım talepli davasını kabul ederek davalının bu miktarları faiziyle ödemesine karar vermiştir.
T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ███████ EsasKARAR NO
: █████████DAVA
: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu █████/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında mevcut ticari ilişki kapsamında müvekkili tarafından düzenlenen █████/2023 tarihli proforma fatura I uyarınca yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin davalı şirket tarafından yerine getirilmemesi nedeniyle faturaya konu ürünlerden 93 adet modülün 3.kişiye satış bedeliyle faturada kararlaştırılmış tutar arasındaki farkın, 1271 adet modülün TBK.236/3.maddesi uyarınca belirlenecek satış bedeliyle fatura arasındaki farkın ve ayrıca fatura kapsamında müvekkilinin uğradığı zarar ve masraflarla birlikte şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla 36.291,45-USD ve 67.932-TL alacağın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesi ve yargılama aşamasındaki beyanlarında özetle; davacı tarafın alacağını dayandırdığı iddiaların doğru olmadığını, TBK.212.maddesi kapsamında alıcı olarak müvekkilinin temerrüde düşmediğini, temerrüde düşen tarafın davacı satıcı olduğunu, bu bağlamda sözleşmenin hükümsüz olduğunu, ayrıca sözleşme tarihi itibariyle döviz cinsinden sözleşme yapılamayacağını, sözleşme bedelinin sözleşmenin esas unsurlarından olduğunu, döviz olarak belirlenen bedelin geçersizliği nedeniyle sözleşmenin de geçersiz olduğunu, geçersiz sözleşmede taraflar ancak verdiklerinin iadesini isteyebileceklerini, bu nedenlerle yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti düzenlemiş oldukları █████/2025 tarihli ek raporlarında özetle; taraflar arasında hukuki ilişkinin bulunduğu, Nisan 2023 tarihi itibariyle Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32.Sayılı Karara İlişkin Tebliğin 4/g maddesi kapsamında döviz cinsinden yapılan sözleşmenin geçerli olup olmadığı hususunun mahkemenin takdirine ait olduğunu, taraflar arasında yapılan yazışmalar ve sunulan belgeler kapsamında dava konusu modüllerin davacı tarafça üretiminin yapılmış ve teslime hazır hale geldiğini, davalının yapılan yazışmalarda ifa talebinden vazgeçtiğinin sabit olmadığını, bu bağlamda TBK.212.maddesi kapsamında davacı satıcının temerrüdünün söz konusu olmadığını, rapor içeriğinde yapılan hesaplamalar kapsamında davacı tarafın talep edebileceği alacak miktarının toplam 101.223,81-USD ve 67.932-TL olduğunu teknik kanaatleri olarak belirtmişler, mahkememizce düzenlenen bilirkişi ek raporu yeterli görülerek hükme esas alınmıştır.Davacı tarafından düzenlenen rapor kapsamında arttırım dilekçesi sunulmuş ve eksik harcı da ikmal etmek suretiyle arttırım talebi kapsamında değerlendirme yapılmıştır.Her ne kadar davalı taraf döviz cinsinden yapılan sözleşmenin geçersiz olduğunu iddia etmiş ise de; sözleşmenin yapıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32.Sayılı Karara göre menkul satışına ilişkin sözleşmelerin döviz cinsinden yapılabileceği ancak sözleşme konusu ödeme yükümlülüklerinin Türk Parası cinsinden yerine getirilmesi ön görülmüş dolayısıyla taraflar arasında düzenlenen ve proforma faturaya konu edilen menkul satışının geçerli olduğu mahkememizce değerlendirilmiştir.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre: Dava konusu yapılan proforma faturaya konu modül satışına ilişkin sözleşmenin geçerli olduğu, nitekim Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32.Sayılı Karara göre döviz cinsinden yapılan menkul satışlarının geçerli olduğu ancak ödeminin Türk Parasıyla yapılmasının düzenlendiği, davalı tarafından dava tarihi itibariyle ödeme yapılmadığından sözleşmenin geçersizliğinin ileri sürülemeyeceği, taraflar arasında mevcut yazışmalar ve bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacı tarafın dava konusu ürünlerin teslime hazır olduğu ancak davalı tarafın ürünleri teslim almadığı, bu bağlamda davacı satıcının değil, davalı alıcının temerrüdünün söz konusu olduğu, davacı tarafın dava konusu ürünlerin davalı tarafından teslim alınmaması nedeniyle bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen kök ve ek raporda ayrıntısıyla hesaplanan toplam 101.223,81-USD ile 67.932-TL alacağın bulunduğu anlaşılmakla davacı tarafın davasının arttırım talebi kapsamında kabulüne karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacının davasının arttırım talebi kapsamında KABULÜ ile; 101.223,81-USD ile 67.932-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, hükmedilen USD alacağına dava tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince; TL alacağına ise dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 214.389,24-TL ilam harcından peşin alınan 19.960,26-TL harcın ve 44.396,66-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 150.032,33TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,3-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 2.600-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,4-Davacı tarafından sarf edilen 33.000-TL bilirkişi ücreti, 160,00-TL posta masrafı, 427,60-TL başvuru harcı, 19.960,26-TL peşin harç, 44.396,66-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 97.944,52-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 450.001,79-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,6-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,Dair, tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Başkan .....¸e-imzalıdırÜye ....¸e-imzalıdırÜye.....¸e-imzalıdırKatip .....¸e-imzalıdır