İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde Özel Sigorta Sözleşmesinden Doğan Kaynak Robotu Hasar Tazminat Davasında Sigortacının Reddi ve Üretici Kusuru İddiaları
Özet: Davacı şirket, kendi ürettiği kaynak robotunun bilinmeyen bir sebeple düşerek hasar görmesi üzerine sigorta şirketinden tazminat talep etmiş, makine kırılması poliçesi kapsamında olduğunu ve sigortacının üretim faaliyetlerini bildiğini ileri sürerek hasarın karşılanması gerektiğini belirtmiştir. Davalı sigorta şirketi ise, hasarın eksper raporuyla redüktör dişlisindeki üretim ve montaj hatalarından kaynaklandığını tespit ederek, davacıyı kusurlu bulmuş ve makinenin seri üretim kapsamında olmadığını iddia ederek talebi reddetmiştir. Bu nedenle, taraflar arasında sigorta teminatının kapsamı ve kusurun kimde olduğu konusunda uyuşmazlık mevcuttur.
T.C.
İZMİR6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; 30.06.2022 tarihinde müvekkiline ait iş yerinde ... marka kaynak robotu her hangi bir aksam bozukluğu olmaksızın nedeni bilinmeyen bir sebepten dolayı çalışırken düşmesi sonucunda hasarın meydana geldiğini, iş bu makinenin kaza anına kadar kumanda panelinde her hangi bir arıza vermediği veya alarm vermediği sistem kayıtlarında da mevcut olduğunu, sonrasında iş bu hasar nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından tanzim edilen ... no'lu poliçeye istinaden ... nolu hasar dosyası açıldığını, iş bu teminat altına alınan makine ile ilgili davalıya başvurulduğunu ve davalı tarafından hasarın red edildiğini, davalı makinenin müvekkili tarafından üretildiğini ve kendi firması dahil Türkiye ve dünyaya ihracatını yaptığını bildiğini, firmanın müşterinin isteğine, talebine ve ihtiyacına göre makine/robot yaptığı, ayrıca sektör oldukça dinamik olup, değişen ve gelişen teknoloji karşısında sürekli olarak makinelerin ar-ge çalışmalarının devamlı olduğu hususlarını bildiğini, sanayi ve teknolojide yer alan bir çok makine/robot da bu şekilde sürekli yenilenerek, üst özellikler veya değişimler yapılmakta olduğunu, burada asıl meselenin bu makinenin/robotun müvekkili tarafından üretilmesi olduğunu, bu makine/robotun yaklaşık 1,5 - 2 yıldır müvekkili şirkette üretim yapmaya devam ettiğini, davalı şirketin hasarı ret etmesi basiretli tacir sıfatı ile bağdaşmadığını, TTK’nın 1409/2. maddesi gereğince “Hasarı ret eden sigortacının bunu ispat külfetindedir.” denilmekle, davalı sigortacının hasarı ret sebebini ve iş bu durumu hukuki dayanakları ile ispat etmesi gerektiğini, ayrıca yine Sigortacılık Kanunu 11. maddenin 4. Bendinde " (4) Sigorta sözleşmelerinde kapsam dahiline alınmış olan riskler haricinde, kapsam dışı bırakılmış riskler açıkça belirtilir. Belirtilmemiş olan riskler teminat kapsamında sayılır." denilerek serbest iradesi ile ödemeden kaçınamayacağını, davalı Sigorta Şirketinin Sorumluluğunun hasarı ret gerekçesi incelendiğinde tamamen sorumluluktan kaçma gayesi ile hareket ettiğinin ortada olduğunu, zira hasar ve makine incelendiğinde teminat kapsamı dışında kalabilecek her hangi bir durumun söz konusu olmadığı gibi, adeta müvekkilinin bu alana ilişkin tüm teminatı geçersiz sayılmaya çalışılarak adeta bu konuda haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, davalı, müvekkilinin poliçesinde başta böyle bir teminat vermemesi gerekmesi gerektiğini zira tüm makinelerin müvekkili tarafından yapılmakta olduğunu, gerek makine kırılması genel şartlarında böyle bir teminat dışı hal olmadığı, gerekse davalının müvekkili şirketi bu konuda her hangi bir bilgilendirme yapamaması karşısında zararın teminata dahil olduğu kanaatinde olduklarını, ayrıca makine kırılması genel şartlarında da böyle bir teminat dışı hal bulunmadığını, taraflar arasında sigortalı-sigortacı ilişkisi 2016 yılından bu yana süregelmekte olup müvekkili şirketin ne ürettini, nerede ve nasıl ürettiğini bildiğini, 2016 yılından bu yana tüm poliçelerin davalı tarafından tanzim edildiğini, her yıl poliçeyi düzenleyen ve güncelleyen davalının kötü niyetinin ortada olduğunu belirterek Yangın Risk Sigorta Poliçesi çerçevesinde, 6100 Sayılı Yasa’nın 107. maddesi gereğince, toplanacak deliller ve bilirkişi raporuna göre belirlenecek bedelden fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla; şimdilik 1.000,00 TL hasar bedelinin hasarı ret (temerrüt) tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Hasarın kök sebebinin araştırılması için görevlendirilen eksperle birlikte yerinde inceleme yapmak üzere İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Makina Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi, Bilirkişi Doç. Dr. ...'in görevlendirildiğini ve kendisi tarafından ek bir inceleme yapıldığını, yapılan değerlendirmeye göre Kaynak Robot Sisteminin, redüktör dişlisinin kırılması sonucu hasara uğradığının belirlendiğini, kırılmanın iki ana nedeni olduğunu, bunlardan birincisinin dişli imalat ve ısıl işleminin yüzey sertliği açısından uygun yapılmaması olduğunu, ikincisinin ise Kremayer dişli ile redüktör dişlisinin doğru montajlanmaması olduğunu, ve bu konuda üretici konumunda olan davacı firmanın kusurlu olduğunu, hasara konu makinanın herhangi bir firma tarafından ''seri üretim kapsamında'' üretime alınmış bir makina olmadığını, sigortalı firma tarafından üretilen ve firmanın gelecek projeksiyonuna göre ''..., ... çalışmaları devam etmekte olan, bu ... çalışmalarına göre ilerleyen dönemlerde tüm eksiklikleri giderilip, ticari olarak üretilerek satışı planlanan'' bir makina olduğunu, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde, söz konusu hasarın, aynı zamanda hasara konu makinanın üreticisi olan sigortalı firmanın, ''...'' konumundaki kaynak robot sistemindeki kramayer dişli ile redüktör dişlisi montajının doğru yapamaması sonucu redüktör dişlisinin kırılarak, üzerinde robotun da bulunduğu kol grubunun (bilirkişi raporunda ''lineer araba'' olarak ifade edilmiştir) zemine sert bir şekilde düşmesi şeklinde meydana gelmiş olabileceği görüş ve kanaatine varıldığını, davacı taleplerinin makine kırılması genel şartları ve Yargıtay kararları uyarınca teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.DELİLLER
:Mahkememizce █████/2023 tarihli duruşmada verilen ara karar gereği Makine Mühendisi ve İş Güvenliği Uzmanı Bilirkişi ... ve Sigortacı bilirkişi ... tarafından hazırlanan █████/2024 havale tarihli raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davacı vekilince beyan ve itiraz dilekçesinin, davalı vekilince █████/2024 havale tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinin ve ekinde poliçenin sunulduğu, Mahkememizin █████/2024 tarihli celsesinde davalı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekinde poliçenin gönderildiği, ilgili poliçenin dosyada yer almaması nedeniyle bilirkişi raporunda protatif makinenin hariç olup olmadığına dair değerlendirme yapılamadığı bahsedilmekle ekte sunulan poliçeyle birlikte itirazları karşılar mahiyette dosyanın önceki heyete tevdii ile ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, bilirkişi heyeti tarafından █████/2024 havale tarihli bilirkişi heyet ek raporunun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüştür.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, 30.06.2022 tarihinde meydana gelen makine kırılması nedeniyle robot kaynak makinasında meydana gelen zararın taraflar arasında düzenlenen risk sigorta poliçesi kapsamında davalıdan tazmini istemine ilişkindir.Tüm deliler ve kredi sözleşmesi ile ekleri celp edildikten sonra dosya iş makinaları alanında uzman bir bilirkişi ve sigortacı bilirkişiye tevdii edilmiş, mahkememizce de yeterli bulunan bilimsel denetlenebilir ve gerekçeli bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında ... poliçe numarası ile 31.12.2021-31.12.2022 vade tarihleri arasında yangın ticari sigorta poliçesi yapıldığı, █████/2022 Tarihinde ... adresinde bulunan ... Makine San. Ve Tic. A.Ş.'ne ait fabrikanın kaynakhane bölümünde bulunan ... marka kaynak robotu çalışırken nedeni bilinmeksizin düşmesi üzerine dava konusu kazanın meydana geldiği, makine kırılmasının vade tarihi içerisinde meydana geldiği, makinenin prototip olarak değerlendirilmesi sonucunda poliçe deneme evresi bitmiş seri üretimde olan makineler için geçerli olacağı, dava konusu makinenin ise krameyer ve redüktör dişlilerin aşınma ihtimaline karşı gantrinin düşmesine engel olacak mekanik bir tedbirin alınmadığı bir tasarıma sahip olması nedeni ile düşme olayının meydana geldiği, tasarımının eksik olması, prototip olması ve geliştirilmesinin devam ediyor olması nedeni ile poliçe kapsamına girmeyeceği, poliçe özel şartlarına prototip makine ile ilgili bir şerh eklenmediği, her ne kadar davacı taraf sigorta şirketinin kendisine poliçe teslimi yapmadığını, tanzim aşamasında gerekli araştırma mutabakat yapmadığını beyan etmiş ise de, basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü olan davacının poliçe ve sözleşme kapsamını ayrıntılı bir şekilde inceleme, teminat kapsamları hakkında araştırma yapma, bilgi alma, uyuşmazlık bulunduğu takdirde bunu karşı tarafa bildirme yükümlülüğü bulunduğu halde ve gerekirse sözleşmeden dönme hakkı bulunduğu halde üzerine düşen görevi yerine getirmediği anlaşılmakla bu şekilde davacının somut olayda tazminat isteme hakkı bulunmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.HÜKÜM
:Yukarıda açıklanan nedenlerle1-Davanın REDDİNE,2-Alınması gerekli 615,40 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubuyla 435,50 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye İrat Kaydına,3-Davacının yapmış olduğu yargılama harç ve giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,5-3.120,00 TL arabulucuk ücretinin davacıdan 6183 sayılı kanun hükümleri kapsamında tahsiline,6-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde resen iadesine,7-Davalı, kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm gününde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,Dair MİKTAR BAKIMINDAN KESİN olarak verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı okunup usulden anlatıldı.█████/2025Katip ...e-imzalıHakim ...e-imzalı