Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin, zayi nedeniyle kaybedilen çekin iptali talebini kabul ederek, yapılan ilanlara rağmen ortaya çıkmayan çekin hukuken geçersiz kılınması kararı.
Özet: Davacının meşru hamili olduğunu belirttiği ve tüm aramalara rağmen bulunamayan belirli bir çekin vadesi gelmesine rağmen bankaya ibraz edilememesi üzerine açılan iptal davasında, mahkeme ilgili bankalardan çekin ibraz edilmediğini teyit etmiş, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilanlar yayımlamış ve yasal bekleme süresi içinde herhangi bir başvurunun olmaması sonucunda, çekin zayi olduğu gerekçesiyle iptaline ve davacının bu konudaki talebinin kabulüne karar verilmiştir.
T.C.
ANTALYA4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte bulunan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisinin ... ye ait ... / ... / ... Şubesi, ... Hesap nolu, ... Seri nolu ... keşide tarihli ... TL bedelli çekin meşru hamilinin müvekkili şirket olduğunu, söz konusu çekin zayi olup tüm aramalara rağmen bulunamadığını, çekin vadesi gelmesine rağmen bankaya ibraz edilemediğini ve çekin karşılığının alınamadığını, mezkur çekin müvekkilin yedinde bulunduğu sırada zayi olduğundan dolayı çekin tahsilatı mümkün olmamakta ve bu durumda müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğunu, zayi olan çekin vadesi henüz gelmediğinden ötürü çekin vadesi geldiği zaman çek karşılığının bankadan tahsil edilme ihtimali de bulunduğunu, söz konusu çekin bankadan tahsil edilmesini ve müvekkilin zarar görmesini engellemek adına tedbir amaçlı olarak ödeme yasağı konulmasını da içeren çekin iptalini talep ve dava etmiştir.İptali istenen çeklere ilişkin muhatap bankalara müzekkere yazılarak çeklerin ödeme için ibraz edilip edilmediği, ibraz edilmiş ise ibraz bilgileri sorulmuş, çeklerin ibraz edilmediği bildirilmiştir.Türkiye Ticaret Sicil Gazetesine iptale konu çekler yönünden yapılacak ilana ilişkin müzekkere yazılmış, yapılan ilana ilişkin Ticaret Sicil Gazetesi örnekleri dosyamız arasına alınmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
: Dava, TTK 818/s. Maddesi yollaması ile çekte uygulanması gereken 757 vd. Maddelerine göre açılmış, zayi nedeni ile çek iptali davasıdır.Zayi nedeniyle çek iptali davasının, işin niteliği ve meydana getireceği hukuki sonuçları itibariyle bu tür davayı açma yetkisinin hamile ait olduğu, senet üzerinde hak sahibi olan kişinin, zayi olması halinde senedin iptalini mahkemeden isteyebileceği düzenlenmiştir.Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Bununla birlikte senetteki hakkın zamanaşımına uğramış olması iptal kararı verilmesine engel değildir. (Prof. Dr. Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, 1997, s.270)Davaya konu çeklerle ilgili Ticaret Sicil Gazetesinde 3 kez ilan yapılmış, ilana ilişkin gazetelerin dosyaya sunulduğu, yasada belirtilen ilk ilandan itibaren üç aylık bekleme süresi içinde mahkememize herhangi bir başvuru olmadığı görülmüştür.Davaya konu çekle ilgili Ticaret Sicil Gazetesinde 3 kez ilan yapılmış, ilana ilişkin gazeteler dosyaya sunulmuş, yasada belirtilen ilk ilandan itibaren üç aylık bekleme süresi içinde mahkememize herhangi bir başvuru olmamış ve davaya konu çek ortaya çıkmamıştır. Tüm dosya kapsamına göre zayi nedeniyle iptal koşulları gerçekleştiğinden, dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KABULÜNE,1-... ... Şubesi’nin ... seri numaralı ... keşide tarihli, keşide yeri ... olan rakamla ... TL bedelli çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli ... TL harç peşin olarak alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafça yapılan yargılama masraflarının davacı üzerinde BIRAKILMASINA,4-Artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...E-imzalıHakim ...E-imzalı