sakarya asliye ticaret mahkemesinde görülen, trafik kazasında firari sürücünün sebep olduğu zararın sigorta şirketince ödenmesi sonrası rücu takibine yapılan itirazın iptali davası.

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazasında firari sürücünün sebep olduğu zararın sigorta şirketince ödenmesi sonrası rücu takibine yapılan itirazın iptali davası.

Özet: Bir trafik kazası sonrası, kaza yerini terk eden ve %100 kusurlu bulunan sürücünün kullandığı araca ait trafik sigortası poliçesi kapsamında değer kaybı ödemesi yapan sigorta şirketi, ödenen bu meblağın (25.452,18 TL) rücuen tahsili amacıyla araç maliki aleyhine başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmektedir; davalı ise kusurun tamamının kendilerine ait olmadığını ve rücu şartlarının oluşmadığını iddia ederek davanın reddini savunmaktadır.

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

T.C.

SAKARYA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan "İtirazın İptali (Haksız eylemden Kaynaklanan) Davasının" yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının maliki olduğu, müvekkili şirkette 1213347020-1 nolu poliçe ile Trafik sigortalı 54 DP 333 plaka nolu ticari araç, 22.08.2020 tarihinde olay yerini terk eden firari sürücü sevk ve idaresinde iken %100 kusurlu olarak .....plakalı nolu araca çarparak hasarlanmasına sebebiyet verdiğini; kaza sırasında sigorta şirket nezdinde davalının adına sigortalı olan 54 DP 333 plaka nolu ticari aracı kullanan sürücünün olay yerini terk ederek firari olduğu ve kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu tespit edildiğini; oluşan kaza nedeniyle hasara uğrayan 54 UB 354 plakalı araçta oluşan değer kaybı nedeni ile sigorta şirketi tarafından trafik sigorta poliçe teminatından 05.11.2021 tarihinde brüt 25.452,18 TL ödeme yapıldığını; sigorta şirketi brüt 25.452,18 TL hasar ödemesinden yasal düzenlemeler gereğince ilam ve icra vekalet ücreti toplamı 7.149,64 TL’den 1.211,80 TL stopaj kesintisi ve 545,31 TL KDV Tevkifatı olmak üzere toplam 1.757,11 TL kesinti yaparak stopaj ve KDV Tevkifat kesintisi toplamı olan 1.757,11 TL’yi karşı taraf vekili adına vergi dairesine beyan ederek yatırdığını, kalan 23.695,07 TL’yi Merzifon İcra Müdürlüğü ████████ Esas sayılı dosyasına yatırdığını; Trafik Sigortası Genel Şartları B.4/F maddesi ve KTK 95/2 maddesi gereğince sürücünün olay yerini terk etmesi sebebiyle müvekkili şirket tarafından ödenen tazminat olan 25.452,18 TL asıl alacak miktarı üzerinden 05.11.2021 tarihli ödemenin ödeme tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile birlikte davalı sigortalı borçludan rücuen tahsili amacıyla aleyhine Sakarya 1. İcra Müdürlüğü █████████ E sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından borca itiraz edilmesi üzerine takip durduğunu; davalının yapmış olduğu borca itirazları hukuki dayanaktan yoksun, usul ve yasaya aykırıdır olduğunu; dava vekalet ücreti yanında arabuluculuk sürecine katıldıklarından dolayı hak etmiş oldukları arabuluculuk vekalet ücreti taleplerinin bulunduğunu belirterek, itirazın iptalini, takibin devamını, davalının %20'si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; 22.08.2020 tarihinde .....Sakarya adresindeki trafik ışıklarında davalı şirketin sigortalı çalışanı ...., yine davalı şirkete ait ....plakalı ticari aracın sevk ve idaresindeyken, ....'ün hatalı bir şekilde trafik kurallarına aykırı olarak sağdan gelip sollama yapmaya çalışması ve sonrasında gerçekleşen kaza sonrası .... plakalı aracın olay yerinden ayrıldığını, ..... sevk ve idaresindeki tırın şöforü .....beyanına göre, kaza yapılan alanda gerçekleştiği anda durduğu beklediği ve daha sonrasında ....plakalı aracın kaza yerini terk edip ileriye doğru sürdüğünü, o sırada da ........plakalı ticari araç, dorsesiyle birlikte uzun ve geniş araç niteliğinde olduğundan ve müsait bir yere park etmek için ilerideki sağa boşluk yere çektiğini ve .....plakalı aracın olay yerinde olmadığını fark edip kendi aracında da büyük bir hasar görmeyince yoluna devam ettiğini, somut olayda rücu hakkının dayanağı olarak zararı oluşturan olay tamamen sigortalının kusuru nedeniyle oluşmadığını; maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı kusur oranlarının belirlendiği tutanak gerçek zararı yansıtmadığını, davacının rucü hakkının bulunmadığını, kusur oranlarının tam olarak belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar

Dava; Trafik kazası nedeniyle trafik sigortacısı tarafından dava dışı kazaya karışan araç sahibine ödenen hasar bedelinin, zorunlu maluliyet sigortası genel şartlar B4/f maddesi uyarınca işletenden rücu amacı ile başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; sigortalı aracın sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, varsa kusuru oranı, sigorta ettirene rücu şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarındadır.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller

Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan, Sigorta Tahkim Komisyonu'ndan istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir

Mahkememiz ara kararı gereğince yapılan ödemenin yerindeliği hususunda bilirkişi raporu aldırılmış alınan rapordan özetle; "... takip talebi ile istenen 25.452,18 TL anapara ve █████/2021 - █████/2022 tarihleri arasında işlemiş 1.085,73 TL adi kanuni faiz hesabı doğru olup takip talebinde talep edilen anapara ve faiz tutarında herhangi bir fazla veya eksik talep söz konusu olmadığı..." şeklindedir.

Mahkememiz ara kararı gereğince kusur oranının tespiti hususunda ATK Trafik İhtisas Kurulundan rapor aldırılmış alınan rapordan özetle; "...Sürücü ......'in %100(yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ......'ın kusursuz olduğu, Dava konusu .....plakalı araçta toplam 15.000,00.-TL tutarında değer kaybı oluştuğu

..." şeklindedir.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar:

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;

95/1-2. maddesi, "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." hükmünü

91/1. maddesi, “İşletenlerin, bu kanunun 85. Maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur” hükmünü

85/1. maddesi, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü

85/son maddesi “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükmünü

14/1-a maddesi, "Karayolu yapısı üzerine, trafiği güçleştirecek, tehlikeye sokacak veya engel yaratacak, trafik işaretlerinin görülmelerini engelleyecek veya güçleştirecek şekilde bir şey koymak, atmak, dökmek, bırakmak ve benzeri hareketlerde bulunmak" hükmünü içermektedir.

6102 Sayılı TTK'nın 1409/2 maddesi "Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir." hükmünü içermektedir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 67/2 maddesi "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir" şeklinde düzenlenmiştir.

Poliçenin düzenlendiği ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (KZMSS) Genel Şartlarının;

A.1. maddesi, “motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların” düzenlemesini

A.3. maddesi, “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta(Ek ibare:RG-4/███████-31679)teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.

” düzenlemesine

B.4. Maddesi, "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ilerisürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre,

tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasınısağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekliel konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlalisonucunda meydana gelmiş ise,

c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içkialınmak suretiyle kullanılmasısırasında meydana gelen zararlar,

ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibizorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." düzenlemesine yer verilmiştir.

Konuyla ilgili yargısal içtihat

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi █████/2023 tarihli ve ██████████ E., ██████████ K. sayılı kararında, "bedensel hasarlı trafik kazalarında 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların B.4 maddesinde ifade edilen haller ile benzer zorunlu haller dışında olay yerini terkin, içe rücu sebebi olduğu kabul edilmiştir. Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır. Sigortalı kaza yerini ancak Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini ispatlar ise rücu durumundan kurtulacaktır." denilmiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi █████/2013 tarihli ve █████████ E █████████ K. sayılı kararında, "Kaza tespit tutanakları aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan resmi belge niteliğindedir."denilmiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi █████/2021 tarihli ve █████████ E ███████ K. sayılı kararında, "KTK'nun 95 ve Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesi uyarınca sigortacının rücu edebileceği tazminat tutarının, sürücünün kusur oranı ve zarar görenlerin gerçek zararı kadar olabileceği" belirtilmiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi █████/2018 tarihli ve █████████ E., █████████ K. sayılı kararında, "Trafik kazaları, nitelikleri itibariyle haksız fiillerdendir. Haksız fiillerde temerrüt tarihi, haksız fiilin meydana geldiği tarih olup, zarar sorumlusunun ayrıca ihbar ve ihtar edilmesine gerek yoktur. Sigorta ettirenin dava hakkı tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Ödeme tarihi aynı zamanda 3. şahsa rücu edebilme tarihidir. Bu nedenle işleten ve sürücünün faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü gerekir." denilmiştir.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler

Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre: sürücü ......idaresindeki .....plakalı otomobil ile sürücü .....idaresindeki .....plakalı otomobilin çarpması sonucu .... plakalı araçta oluşan maddi hasara konu trafik kazasının meydana gediği, sonrasında araç sürücüsünün olay yerini terk etmiş olduğu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları madde B.4/2-f'de düzenlenen rücu şartının meydana geldiği, ortada tedavi ya da yardım amacıyla sağlık kuruluşuna gitmek ya da can güvenliği nedeniyle terk halinin oluştuğunun da ispatlanamaması ile davalının kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davrandığı, işletenin faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü gerektiği anlaşılmakla davacı sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin iadesine yönelik açılan Sakarya 1. İcra Müdürlüğü █████████ esas sayılı icra takibine yönelik itirazın iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Öte yandan davanın yasal dayanaklarından olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 67. maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereği, alacak ilişkisinin yargılamayı gerektirmesi, rücusu gereken miktarın kusur oranıyla orantılı olması ve kusur durumunun da mahkememizce belirlendiği değerlendirilerek icra inkar tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

Hüküm

: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın KABULÜ ile;

Davalının Sakarya 1. İcra Müdürlüğü'nün █████████ E. esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın İPTALİ ile,

Takibin aynen devamına,

İcra inkar tazminat talebinin reddine,

2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 1.812,80-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 427,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.385,20-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 26.537,91-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 5.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 9.036,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 14.891,20TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,

5-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,

6-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraflara tebliğine,

7-Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 -TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025

Katip

e-imza

Hakim

e-imza