danıştaydan anayasa mahkemesi kararı ışığında aile hekimine verilen ihtar puanı cezasında kanunilik ilkesi ihlali tespiti.

Danıştaydan Anayasa Mahkemesi kararı ışığında aile hekimine verilen ihtar puanı cezasında kanunilik ilkesi ihlali tespiti.

Özet: Bir aile hekimine 2015 yılında nöbet görevine gelmediği gerekçesiyle verilen ihtar puanı cezasına ilişkin açılan davanın idare mahkemesi ve Danıştay tarafından reddedilmesi üzerine, Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuruda; söz konusu ihtar puanlarının dayanağı olan mevzuatın, sözleşmenin feshini gerektiren eylemleri yasal düzeyde yeterince açık ve öngörülebilir şekilde belirlememesi nedeniyle yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesine aykırı bulunduğu, bu durumun başvurucunun Anayasada güvence altına alınan sendika hakkını ihlal ettiği tespit edilmiş ve ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılmasına karar verilmiştir.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

İKİNCİ DAİRE

Esas No

: █████████

Karar No

: █████████

TEMYİZ EDEN (DAVALI)

: ... Valiliği

VEKİLİ

: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI)

: ...

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

: ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:...sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem

: Dava; Karaman ili, Merkez ... No'lu aile hekimliği biriminde aile hekimi olarak görev yapan davacının, █████/2015 tarihinde nöbet görevine gelmediğinden bahisle 5 ihtar puanı ile tecziyesine ilişkin Karaman Valiliğinin ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Uyuşmazlık Hakkında Verilen Kararlar

...İdare Mahkemesinin ... günlü, E

:..., K. ...sayılı kararı ile davanın reddine hükmedilmiş; davacının temyiz istemi üzerine Danıştay İkinci Dairesinin █████/2019 günlü, E:█████████, K:█████████ sayılı kararı ile Mahkeme kararının gerekçeli onanmasına karar verilmiş ve davacı tarafından yapılan karar düzeltme istemi de Danıştay İkinci Dairesinin █████/2019 günlü, E:█████████, K:█████████ sayılı kararı ile reddedilerek Mahkeme kararı kesinleşmiştir.

Bu defa davacı tarafından, Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 45. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulmuş, Anayasa Mahkemesinin, yukarıda anılan Kanun'un 50/2. maddesi uyarınca verdiği █████/2022 günlü, ██████████ başvuru numaralı kararı ile ''21. ... ihtar puanı şeklinde uygulanan cezaların, sözleşmenin feshini gerektirecek nedenlerin bir parçası olduğu ve 5258 sayılı Kanun'un verdiği yetki kapsamında Yönetmelik'te düzenlendiği hususunda herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır.

22. Anayasa Mahkemesi, 5258 sayılı Kanun'da yer alan “… sözleşmenin feshini gerektiren nedenler,…” ibaresinin Anayasa’ya aykırılık iddiasıyla iptaline karar verilmesi itirazını incelemiştir. Anayasa Mahkemesi; inceleme neticesinde Anayasa’nın kanunla düzenlenmesini öngördüğü ve temel hakların sınırlandırılmasına ilişkin olan aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarının sözleşmelerinin feshini gerektiren nedenlere ilişkin olarak genel ilkeler ortaya konulmadan, kanuni çerçeve çizilmeden, sözleşmenin feshini gerektiren durumlar genel hatlarıyla da olsa belirlenmeden, ilgili hususların tamamının düzenlenmesinin yönetmeliğe bırakılması suretiyle yürütmeye sınırsız, belirsiz, geniş bir düzenleme yetkisi tanındığına ve bu itibarla ilgili ibarenin yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesine aykırılık teşkil ettiği sonucuyla iptal edilmesine karar vermiştir. Bununla birlikte söz konusu iptal kararının yürürlüğe girmesini Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay süreyle ertelemiştir (AYM, E.███████, K.███████, █████/2022). Bahse konu karar 5/8/2022 tarihli ve 31914 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış, ancak henüz yürürlüğe girmemiştir.

23. Somut olaya konu ihtar puanlarının uygulandığı tarihler itibarıyla anılan Kanun maddesinin ve dolayısıyla müdahalenin dayanağı olan Yönetmelik hükmünün yürürlükte olduğu anlaşılmıştır. Anayasa Mahkemesi İsmail Karaca (B. No: ██████████, 21/4/2021, §§ 60-67) kararında, kamu görevlisi başvurucuya olay tarihlerinde yürürlükte bulunan tüzük hükümleri kapsamında uygulanan disiplin cezasının tüzükle düzenlemeye cevaz veren dayanak kanun maddesinin Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edildiği gerekçesiyle kanunilik yönünden ihlal kararı vermiştir. Başvuru konusu olay yönünden de söz konusu karardaki değerlendirme yönteminden ayrılmayı gerektirecek herhangi bir durum bulunmamaktadır.

24. Nihayetinde ihtar puanı konusu eylemleri yasal düzeyde belirlemeyen ve bireylerin hangi somut fiil ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını yeterli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkân tanımayan Yönetmelik'te yer alan düzenlemeye dayanan müdahalelerin kanuni dayanağının bulunduğundan söz edilmesi mümkün değildir.

25. Bu itibarla başvurucunun sendika hakkına yapılan müdahalenin düzenlendiği 5258 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile Yönetmelik'in 14. maddesi ve 2 No.lu cetvelinin maddi anlamda kanunilik koşulunu karşılayacak biçimde erişilebilir, öngörülebilir ve belirli olmadığı sonucuna varılmıştır.'' gerekçesiyle davacının sendika hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna, Anayasa'nın 51. maddesinde güvence altına alınan sendika hakkının ihlal edildiğine, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın Mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

İdare Mahkemesi Kararının Özeti

: ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; ihtar puanı konusu eylemleri yasal düzeyde belirlemeyen ve bireylerin hangi somut fiil ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını yeterli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkân tanımayan Yönetmelik'te yer alan düzenlemeye dayanan müdahalelerin kanuni dayanağının bulunduğundan söz edilmesinin mümkün olmadığı, bu itibarla, davacının sendika hakkına yapılan müdahalenin düzenlendiği 5258 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile Yönetmelik'in 14. maddesi ve 2 No.lu cetvelinin, maddi anlamda kanunilik koşulunu karşılayacak biçimde erişilebilir, öngörülebilir ve belirli olmadığı sonucuna varıldığı; dava konusu işleme dayanak oluşturan 5258 sayılı Kanun'da yer alan “… sözleşmenin feshini gerektiren nedenler,…” ibaresinin, Anayasa Mahkemesinin █████/2022 günlü, E:███████, K:███████ sayılı kararıyla iptaline karar verilmiş olması nedeniyle, █████/2010 günlü, 27801 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (Mülga) Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği hükümleri baz alınmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemin de yasal dayanağının kalmadığı, bu durumda; davacıya verilen 5 ihtar puanı cezasının yasal dayanağının Anayasa'ya ve hukuka aykırı olduğu Anayasa Mahkemesi kararı ile ortaya konulduğundan, (Mülga) Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği uyarınca davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

: Davalı idare tarafından; davacının, █████/2015 günlü nöbet görevine gitmediğinin tespit edildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının geriye yürüyemeyeceği, kaldı ki Anayasa Mahkemesinin █████/2022 günlü, E:███████, K:███████ sayılı kararının yürürlük tarihinin, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonrası olarak belirlendiği ve henüz yürürlüğe girmediği ileri sürülerek İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

: Davacı tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ

: ...

DÜŞÜNCESİ

: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,

2. ... İdare Mahkemesince verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı kararın ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,

4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, █████/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.