İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazasından kaynaklanan maddi hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminatı davası süreci ve tarafların iddiaları.
Özet: Trafik kazası sonucu açılan tazminat davasında davacı, aracında oluşan maddi hasar, değer kaybı ve tamir süresi boyunca araç mahrumiyeti zararlarının, gerçek zarar ilkesi ve orijinal parça kullanımı esas alınarak karşılanmasını, eksper ücreti ve faizle birlikte davalılardan tahsilini talep ederken; davalı sigorta şirketi ise kusur oranına itiraz etmekte, belirsiz alacak davası niteliğini reddetmekte, araç mahrumiyeti ve eksper ücreti sorumluluğunu kabul etmemekte, değer kaybı ve faiz hesaplama yöntemlerine yönelik karşı savunmalar sunarak davanın reddini istemektedir.
T.C.
İZMİR3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;█████/2022 tarihinde davalılardan ...'nın işleteni olduğu ... plaka sayılı araç sürücüsünün diğer davalı...'nın müvekkiline ait... plaka sayılı araca çarpması neticesinde müvekkilinin aracının maddi hasar gördüğünü ve buna bağlı olarak hasar ve işçilik zararı, değer kaybı ve tamirde geçen süre boyunca araç mahrumiyet zararı oluştuğunu, gerçek zarar ilkesi gereği orijinal parça hesaplamasının dikkate alınması gerektiğini, gerçek zararın ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle sağlandığını, yargıtayın yerleşik kararlarında Trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybının gerçek zarar içinde değerlendirilmesi gerektiğini, buna göre aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre (gerçek zarar ilkesi gözetilerek) değer kaybı zararının belirlenmesi gerektiğini belirterek, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 100 TL hasar tazminatının +KDV olacak şekilde ve 100 TL değer kaybı tazminatının haksız fiil tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, ekspertiz hizmet bedeli olarak davacının ödemiş olduğu 354,00 TL'nin fatura tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınıp davacıya verilmesine,... ve 20 D 3731 plakalı araçların kaza tarihi olan █████/2021 tarihi itibariyle tüm tescil bilgilerinin celbi için ilgili Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmasına, Ak Sigorta A.Ş.'ne müzekkere yazılarak dava konusu trafik kazası ile ilgili açılan hasar dosyasının sorulmasına ve bir örneğinin incelenmek üzere istenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; açılmış olan davanın belirsiz alacak davası olmadığını, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması nedeniyle davanın kısmi dava niteliğinde sayılması gerektiğini, kusura ilişkin yeterli inceleme yapılmaksızın sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu iddiasının kabul edilemeyeceğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, kusur oranının tespiti adına Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınması gerektiğini, sigortalı araç sürücüsü meydana gelen kazada kusursuz olduğundan müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığını, kazanın meydana geldiği kaza mahallini gösteren kamera kayıtları bulunmakta ise kayıtların istenerek incelenmesini talep ettiklerini, davacıya ait aracın önceki hasar dosyalarının istenmesini talep ettiklerini, araç mahrumiyet bedeline ilişkin müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığını, davacı tarafça tanzim ettirilen eksper raporu için talep edilen eksper ücretini kabul etmediklerini, araç üzerinde keşif yapılması gerektiğini, aracın bir parçanın hasarlanması sonucunda araçta hasar bedeli meydana geldiğinin kabulü için bu parçanın kazadan önce sağlam ve orjinal olması gerektiğini, aksi hâlde araçta meydana gelen söz konusu hasarın davaya konu işbu kaza ile mi meydana geldiğinin anlaşılamayacağını, bununla birlikte, piyasada davaya konu aracın orjinal yedek parçalarında çok yüksek iskonto oranları uygulanarak tedarik yapıldığı bilindiğinden parça bedeline iskonto uygulanmamasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olacağını, tazminat sorumluluğunu kabul anlamına gelmemek kaydıyla; KDV hariç olarak hesaplanacak tazminat bedeli üzerinden hüküm kurulması gerektiğini, değer kaybı tazminatı, █████/2021 tarihli 31679 Sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan " Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik yapılmasına dair genel şartlar " ın ekindeki formüle uygun olarak 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90 ıncı maddesi uyarınca ek-1 de yer alan usul ve esaslar çerçevesinde hesaplanması gerektiğini, davacı tarafın kaza tarihinden itibaren işleyecek şekilde faiz talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, haksız işbu davanın reddine, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine karar verilmemesine; yargılama gideri ve karşı vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar... ve ... vekili cevap dilekçesi ile özetle; Söz konusu kazanın Muğla ili Menteşe ilçesinde gerçekleştiğini, davacının adresinin Muğla İli Menteşe İlçesi olduğunu, HMK gereği yetkili mahkemenin Muğla mahkemeleri olup, yetki itirazında bulunduklarını, dosya kapsamında yer alan kusur raporunun dikkate alınmaması gerektiğini, olay yeri ve oluş şeklinin oluşa uygun olmadığını, davacı tarafın dosyaya sunduğu fotoğraflarda aracın dava konusu olayda hasarlanmamış parçalarını da sanki kazada hasarlanmış gibi gösterdiğini, Sigorta kapsamında yapılması gereken eksper işlemlerini kendisinin haricen yaptırdığını, dosyada keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması ve ATK dan da rapor alınması gerektiğini, gerçekleşen olayda müvekkilinin kusurlu olmadığını, kusurlu olan tarafın davacı olduğunu, davacı tarafın davalı sigorta firmasına başvurmadan direkt dava açtığını, şöyle ki; trafik kazalarında sigorta şirketinin teminat limiti aşılmamak kaydı ile ancak sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu tutulabileceğini, dolayısıyla sigortalı araç sürücüsünün kazada kusuru mevcut değil ise, işletene düşen bir sorumluluk da bulunmayacağını, bu nedenle dava konusu kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığının ve kusur oranının belirlenmesinin önem taşıdığını, kusur durumuna göre diğer davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi gerektiğini, davaya karışan davacıya ait olan aracın öncesinde yapmış olduğu varsa kazaların araştırılması gerektiğini, dava konusu davacıya ait aracın öncesinde 4 adet kazaya karıştığını, piyasada davaya konu aracın orijinal yedek parçalarında çok yüksek iskonto oranları uygulanarak tedarik yapıldığı bilindiğinden parça bedeline iskonto uygulanmamasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olacağını, davacı tarafın söz konusu parçaların faturasını sunması gerektiğini, aracın yetkili bir serviste orijinal parçalar kullanılarak onarılmış olması durumunda araçta değer kaybı yaşanmadığı, hatta davacıya ait araçtaki eskiyen ve yıpranan parçaların yenilenmesi nedeniyle araçta değer artışı meydana geleceğini, dava konusu davacıya ait araç iş bu dosyaya konu kaza dışında 4 adet kazaya karışmıştır. 19.07.2015 tarihinde karıştığı kazada, davaya konu kazada hasarlandığı aynı noktadan hasar aldığını, davacı tarafın, tazminat talebine ilişkin olarak kaza tarihinden itibaren işleyecek şekilde yasal faiz talebinin kabulünün mümkün olmadığını, faiz başlangıç tarihinin güncel eksper hesabının yapıldığı tarihten itibaren başlayacağını, sigortalı aracın kullanım şekli ruhsatta “hususi” olarak belirtildiğinden, yasal faize hükmedilmesi gerektiğinden öncelikle yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Muğla Mahkemelerine gönderilmesine, davanın esastan reddine, yargılama gideri ve karşı vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:Kaza tespit tutanağı, ...Numaralı ZMMS poliçesi, hasar dosyası, Eksper raporu,Türkiye Noterler Birliği Başkanlığınca gönderilen... ve ... plakalı araçların tescil belgeleri,Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından gönderilen davacıya ait... plakalı aracın tramer kayıtları,Otomotiv bilirkişisi tarafından düzenlenen 18.12.2023 tarihli rapor ve 25.03.2024 tarihli ek rapor,Davacı vekili sunmuş olduğu 29.08.2024 tarihli değer artırım dilekçesi ile özetle; Belirsiz alacak davası olarak açmış oldukları davada dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydı ile talep ettikleri 100,00 TL hasar tazminat talebini 50.109,00 TL arttırarak 50.209,00 TL'ye, 100,00 TL değer kaybı maddi tazminat talebini 14.900,00 TL arttırarak 15.000,00 TL'ye 100,00 TL araç mahrumiyet bedeli talebini ise 4.900,00 TL arttırarak 5.000,00 TL'ye arttırdıklarını belirterek, dava değerinin artırılması talebinin kabulüne, 50.209,00 TL hasar tazminatının haksız fiil tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalılardan ... Sigorta A.Ş. nin kaza tarihindeki poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) 15.000,00 TL değer kaybı tazminatının haksız fiil tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalılardan ... Sigorta A.Ş. nin kaza tarihindeki poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere), 5.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin haksız fiil tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan...ve ...dan tahsili ile davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava, davacı adına kayıtlı ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı ...'ya ait ve davalı ...'nın sürücüsü olduğu... plakalı aracın karıştığı 25.06.2022 tarihli trafik kazasında davacıya ait araçta oluşan hasar ve değer kaybı ile ikame araç zararından kaynaklanan maddi tazminat davasıdır.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85/1. maddesi gereğince, bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten doğan zarardan sorumlu olur. 85. maddenin son fıkrası gereğince araç işleteni aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olur.2918 Sayılı yasanın 91/1. maddesi gereğince, işletenler bu kanunun 85. maddesinin 1.fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesine göre zarar gören Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında ön görülen sınırlar içerisinde sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuruda bulunması gerekir.Aynı kanunun 99. maddesi gereğince, sigortacı, hak sahibinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile belirlenen belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır.TBK'nun 49. maddesi gereğince, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermek ile yükümlüdür. Aynı kanunun 50. maddesi gereğince zarar gören zararın ve zarar verenin kusurunun ispat yükü altındadır.Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A-1. maddesi uyarınca, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarar uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.Davacı tarafından HMK'nın 107. Maddesine göre açılan belirsiz alacak davasında kaza tarihi itibari ile davacı adına kayıtlı araçta oluşan hasar ve değer kaybının karşı araç işleteni, sürücüsü ve ZMM Sigortacısı davalılardan tahsili ile araç mahrumiyet bedelinin davalı işleten ve davalı sürücüden tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir. Davalıların sorumluluk durumlarının tespiti bakımından otomotiv bilirkişisi tarafından düzenlenen 18.12.2023 tarihli rapor, 25.03.2024 tarihli ek rapor, kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamının incelenmesinde; davalı Sigorta Şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı ...'nın maliki olduğu, davalı...'nın sürücüsü olduğu ... plaka sayılı aracı ile gündüz vakti, görüş mesafesinin açık olduğu, Muğla İli, Menteşe İlçesi, Yeniköy Mahallesi, Muğla istikametinden Denizli yoluna doğru seyri sırasında yola gereken dikkatini vermediği, dikkatsiz, tedbirsizce ve mevcut hızıyla olay mahalli trafik lambalarına yaklaşırken hızını azaltmadığı, “U” dönüşünün yasak olduğu yerden, “U” dönüşü yaptığı sırada aracının sol yan kısımları ile kaza mahallinde sola dönüş yapan davacı aracıya ait aracın sağ yan kısımlarına çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 47. Maddesinde yer alan hükmü ihlal etmesi nedeniyle kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğu, davacının sürücüsü olduğu 48 AFJ 491 plakalı araçla seyri sırasında kazanın meydana gelmesini engellemek için önlem alma imkanının bulunmadığı ve herhangi bir kural ihlali yapmadığından kazanın oluşumunda bir kusurunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır.Kaza sonucunda davacıya ait araçta oluşan hasar yönünden yapılan değerlendirmede; mevcut hasarların nitelik ve boyut anlamında kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu, aracın kaza nedeniyle sağ ön kısımlarında, mekanik aksamlarından araç gövdesinde ve sökülebilir/takılabilir parçalarda hasar meydana geldiği, 20.11.2022 tarihli eksper raporunda değişmesi gereken parçaların, dava konusu araca ait yedek parçalar olduğu ve değişmesinin gerektiği, yedek parça fiyatlarının ve işçilik bedellerinin piyasa rayiç değerlerine uygun olduğu, davacıya ait... plaka sayılı araçta, kaza nedeniyle yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 50.209,00 TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiği anlaşılmıştır.Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre araçtaki değer kaybı aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değeri ile araç onarıldıktan sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farktır. Buna göre yapılan inceleme ve değerlendirmede davacıya ait aracın kaza tarihinden önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 300.000,00 TL olduğu, araç onarıldıktan sonraki ikinci el piyasa rayiç değerinin 285.000,00 TL olduğu anlaşılmakla, yargıtay yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere aradaki fark olan 15.000,00 TL'nin araçtaki değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiği, ikame araç bedeli istemi yönünden yapılan değerlendirmede; aracın kaza tarihi olan 2022 yılı Haziran ayındaki aynı donanım ve teknik özelliklere göre muadil bir aracın mevsim koşulları da dikkate alındığında günlük ortalama kira bedelinin 500,00 TL olduğu, aracın makul tamir süresinin ise düzenli ve sistemli bir çalışma ile 10 iş günü olduğu, buna göre araçta ikame araç zararının 5.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde; davanın davacıya ait araçta oluşan hasar, değer kaybı ve kaza nedeniyle araç mahrumiyetinin tahsili istemine yönelik dava olduğu, zarar kalemlerinin ve sorumluluk durumlarının tespiti için alanında uzman otomotiv bilirkişisinden rapor alındığı, raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacıya ait araçta 5.000,00 TL ikame araç bedeli, 50.209,00 TL hasar bedeli ve 15.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği, araçtaki hasarın ikinci el piyasa rayiç değerinin %50'sini aşmadığı, bu nedenle aracın tamirinin ekonomik olduğu, kaza tarihi itibari ile poliçe limitinin 50.000,00 TL olduğu, davalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olması nedeniyle davalı sigorta şirketinin davalı işleten ve sürücü ile birlikte davacının aracında meydana gelen 50.209,00 TL hasar ve 15.000,00 TL değer kaybı bedelinden poliçe limiti ile müteselsilen sorumlu olduğu, davalı araç işleteni ve araç sürücüsünün ise 5.000,00 TL ikame araç zararından mütesilsilen sorumlu oldukları kanaatine varılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KABULÜ İLE;50.209,00 TL hasar ve 15.000,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 65.209,00 TL maddi tazminatın (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 50.000,00 TL poliçe limiti ile sorumlu olması kaydıyla) davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden dava tarihinden, davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 25.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,2-5.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 25.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,3-Alınması gereken 4.795,97 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 269,85 TL nispi harç ile 1.193,88 TL tamamlama harcı indirildikten sonra bakiye 3.332,24 TL harcın (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 2.373,08 TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,4-Davacının yatırmış olduğu 269,85 TL başvurma harcı ile 269,85 TL nispi harç ile 1.193,88 TL tamamlama harcı toplamı 1.733,58 TL'nin (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 1.389,93 TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,5-Davacının yapmış olduğu 2,000,00 TL bilirkişi ücreti ile 319,50 TL tebligat-posta giderinden ibaret toplam 2.319,50 TL yargılama giderinin (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 1.651,85 TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 21.364,78 TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,7-7155 sayılı yasanın █████/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23. maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabulucu ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazineye gelir kaydına,8-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,Dair; davacı vekilinin ve davalılar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip ...E-imzalıdır.Hakim ...E-imzalıdır.