İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasında, ticari defterler ibraz edilemediği için davacının borçsuzluk iddiasını ispatlayamadığına karar verdi.
Özet: Davacı, ticari bir ilişkiden vazgeçerek iade ettiği ve cirosunu silmeyi unuttuğu bir çek nedeniyle aleyhine başlatılan icra takibine karşı borçlu olmadığının tespiti talebiyle menfi tespit davası açmıştır; davalı banka çekin iyi niyetli hamili olduğunu ileri sürerken, diğer davalı tarafından cevap verilmemiş, mahkemece talep edilen ticari defterlerin taraflarca ibraz edilmemesi nedeniyle davacı, çekin bedelsiz olduğu ve borçlu bulunmadığı yönündeki iddiasını ispat edememiştir.
T.C.
İSTANBUL21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2023KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Tarafların TalepleriDavacı vekilinin █████/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle: ... ...' nin alacaklı olduğu .... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasına konu kambiyo senedi (çek) takipten önce davalılardan ... tarafından davacı müvekkili ...' a verildiğini, müvekkilinin çek bedelini tahsil etmek için muhatap bankaya gittiğinde çekin karşılığının olmadığını öğrendiğini, müvekkili ... ile yapılacak alışverişten cayarak çeki ...'a iade ettiğini, tahsil etmek için çeki cirolayan müvekkilinin çeki iade ettiğinde cirosunu silmeyi unuttuğunu, davalılardan ... müvekkilinin cirosunun sildiğini unuttuğu kendisine iade edilen çeki oda müvekkilinin cirosunu silmeden çeki kullandığını, ilgili çekin karşılıksız çıkınca alacaklı taraf diğer cirantalarla birlikte müvekkili aleyhinde de icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin alacaklı banka ve diğer davalı ... ile hiçbir ticari ilişkisi olmadığını, icra takibinin haksız olduğunu, müvekkilinin davalılara borcu olmadığını belirterek davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, davalı ...' dan .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında miktarı takipte kesinleşen 43.475,99 TL, kapak hesabı 82.080,00 TL ' nin alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... A.Ş. vekilinin █████/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın dava konusu çek üzerinde iyi niyetli meşru hamil olduğunu, müvekkili bankanın davacı ile ... arasındaki ilişkiyi bilmediğini, davacının dava dilekçesinde soyut bir şekilde "..." ile yapılacak ilişkiden cayıldığını, çeki ...'a iade ettiğini ifade etmişse de buna ilişkin somut bir belge sunulmadığını, cayma söz konusu olsa bile bu temel ilişkinin müvekkili banka aleyhine hukuki bir sonuç doğurmayacağını, müvekkilinin usule, yasaya ve kambiyo hukukuna hakim olan ilkeler doğrultusunda davacı ve diğer borçlular aleyhine icra takibi başlatmış olduğunu, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bir şekilde açtığı davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.Davalı ...'a usulüne göre tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve GerekçeDava, .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında yürütülmekte olan takibe konu çek sebebiyle borçlu bulunmadığının tespiti talepli davadır. Davacı yan terditli olarak menfi tespit talebinin kabul edilmemesi halinde icra dosyası bedelinin davalı ...'dan alınarak davacıya ödenmesi talepli alacak talebinde bulunmuştur.Davanın itirazın iptali davası olması sebebi ile öncelikle itirazın yapıldığı icra dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmış, yapılan incelemede .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının taraflarının aynı olduğu, icra dosyasında borçlu olarak yer alanın dosyamızda davalı konumunda olduğu, dosyamız davacısının alacaklı, olduğu, davalı tarafından süresinde ve geçerli bir şekilde borca dair itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.Mahkememizce seilen mali müşavir bilirkişi ...hazırladığı █████/2025 tarihli raporda; "tarafların ticari defterlerini incelemeye sunmadıkları, Dava konusu █████/2018 keşide tarihli 38.500,00 TL bedelli çekin davacı ... tarafından imzalanıp ciro edildiği, çek üzerinde tutar kısmında değişiklik yapıldığı, keşide tarihinde davacının vergi mükellefiyeti olmadığından dolayı defter tutma yükümlülüğünün bulunmadığı, davalı ... ticari defterlerini incelemeye sunmadığından dolayı çeki ticari amaçla verip vermediğinin tespit edilemediği, Tarafların ticari defterleri incelenemediğinden dolayı dava konusu çekin ticari mahiyetinin tespit edilemediği" şeklinde mütalaada bulunmuştur.Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, davacı yanın dava konusu çek sebebiyle davalılara borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, davalı ...'ın davanın reddini savunduğu, davalı ...'nın davaya cevap vermediği anlaşılmakla; tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmak üzere mahkememizce gün tayin edilmiş, taraflar ticari defter ve kayıtlarını mahkememize ibraz etmemiştir. Böylelikle dava konusu çek sebebiyle borçlu olmadığını, davalı ... ile arasında ticari bir ilişki olmadığını, çekin bedelsiz olduğunu iddia eden davacı yan borçlu olmadığı hususundaki iddiasını ispat edememiştir. Davalı ... iyi niyetli hamil olup davacının iddiasını dayandırdığı davalı ... ile gerçekleşen ciro ilişkisinden haberdar olması mümkün olmadığından kambiyo senedinin dolaşımı kolaylaştıran kendine has özellikleri gözetilerek bu husustaki defilerin davalı Şekerbanka'a karşı ileri sürülemeyeceği değerlendirilerek davanın tümden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:1-Davanın REDDİNE,2-Alınması gerekli 615,40TL karar harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 43.476,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ...'e verilmesine,5-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,Dair; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır