istanbul 21. asliye ticaret mahkemesinde görülen ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında, tarım bayiinin gerçek dışı satışlar yaparak cezai şarta konu sözleşme ihlali iddiaları.

İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında, tarım bayiinin gerçek dışı satışlar yaparak cezai şarta konu sözleşme ihlali iddiaları.

Özet: Davacı şirket, davalı tarım bayisinin, kendisiyle imzaladığı "satın alma ve işbirliği sözleşmesi" hükümlerine aykırı olarak, tarım ürün ve ekipmanlarını çiftçilere teslim etmeden sahte satışlar yaptığını, ürün yerine para ödeyerek komisyon karşılığı senet ve fatura düzenlediğini, bu yolla haksız kazanç elde ettiğini ileri sürerek, sözleşmeden doğan cezai şart ile ticari temerrüt faizinin tahsilini talep ederken; davalı taraf, sözleşmeye tamamen uyduğunu, satışların gerçek olduğunu, çiftçilerin ürün teslim aldıklarını beyan ettiğini ve herhangi bir ihlalde bulunmadığını iddia etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:████████

DAVA

:Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

:█████/2023

KARAR TARİHİ

:█████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların Talepleri

Davacı vekilinin █████/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle:

Davacı müvekkilinin ülke genelinde tarım ve hayvancılık ile uğraşan çiftçilere tarım ve hayvancılık ürün ve ekipmanlarının vadeli olarak satışını gerçekleştirdiğini, söz konusu satışlar için tarım bayiileri ile işbirliği sözleşmeleri imzalayarak, satın alma, satış ve sonrası süreçlerde tarım bayiilerinden destek aldığını Davacı müvekkilinin 15.09.2021 tarihinde davalı ile "Satın Alma ve İşbirliği Sözleşmesi" akdettiğini, davalı, satışı yapılan ürünler ile ilgili gerekli yetki ve izin belgelerine sahip olduğunu, ürün satışlarına ilişkin yasal engelinin olmadığını, son kullanma tarihi geçmemiş ve geçmesine az bir süre kalmamış ürünleri satacağı, satışı, satış sonrası işlemleri ve ürün teslimini ... Tarım A.Ş. adına gerçekleştirmeyi, satışa konu ürünler için sözleşmede belirlenen kurallara uygun olarak ...' e fatura kesmeyi, satışa konu ürünler için çiftçiden satış evraklarına huzurda imza almayı, ürünleri teslim etmeyi ve güncel ve gerçek satışlar yapmayı taahhüt ettiğini, Davacı müvekkiline iletilen şikayetler doğrultusunda, davacının gerçek olmayan satışlar yaptığını, satış talebinde bulunulmuş ve senet imzalatılmış olmasına rağmen çiftçilere ürün teslim etmediğini, ürün satışı gibi senet ve fatura düzenlemek sureti ile komisyon karşılığında çiftçilere para ödediğini, senetlere imzaları ise huzurda almadığı yapılan şikayetlerden tespit edildiğini, gerçek olmayan satışlara rağmen, ürün satmış gibi fatura düzenleyerek, davacı müvekkilinden fatura bedellerini tahsil ettiğini, Borçlusu ... ve ... olan senetler ile ilgili olarak dava dışı ...' nin eşi olduğunu bildiren dava dışı ..., "davacı müvekkilini 13.02.2023 tarihinde aramış ve "davalı ile ürün satışı yapılmış gibi senet imzalamak ve karşılığında 113.000,00-TL para almak üzere anlaştığını ancak 85.000,00-TL'nin davalı tarafça kendisine ödendiğini ancak kalan parayı kendisine vermediğini, eşi ... adına yapılan alışverişinde gerçek olmadığı, para aldıklarını, vade tarihi geldiğinde ödemelerini yaptıklarını, davalının yaptığı bütün satışların gerçek olmadığını hepsi ile para alışverişi yapıldığını, kendisi adına gözüken 150 hayvanı 3 ay önce sattığını, İzmir'e yerleştiğini ve tekel işlettiğini, son satışın huzurda olmadığını, bayinin senedi kendisine posta yolu ile ulaştırdığını imzaladıktan sonra bayiye gönderdiğini" beyan ettiğini, Sözlü beyanları sonrasında ise davacı müvekkiline, davalı ile yaptığı whatsapp yazışmalarını gönderdiğini ve taraflar arasında para alışverişinin var olduğunu, söz konusu para alışverişinin ise davacı müvekkilinin, davalıya yaptığı ödemeler sonrasında gerçekleştirildiğini, dava dışı ... ile davalı şirketin yetkilileri ... arasındaki whatsapp yazışmalarını sunduklarını, davalı şirket ve/veya şirket yetkililerinin ürün satmış gibi göstererek, senet borçlularına para gönderdiğinin tespiti için davalı şirket ve/veya şirket yetkililerinin banka hesap dökümlerinin celbinin gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, Satın Alma ve İşbirliği Sözleşmesi gereğince davalıdan, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan cezai şart borcundan şimdilik 100.000,00-TL alacağımızın her türlü talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla ve arabuluculuk son tutanağı tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsilini, davanın kabulünü, HMK 329. maddesinden kaynaklanan taleplerimizin kabulü ile yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına ve lehlerine dava vekalet ücreti ile arabuluculuk vekalet ücreti takdirine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin 07.09.2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle: işbu iddiaya konu cezai şartın şartları oluşmamış olduğunu, müvekkili tarafından sözleşmeye aykırı bir davranış söz konusu olmadığını, müvekkili tarafından sebebiyet verilmiş herhangi bir sözleşmeye aykırılık söz konusu olmadığını, müvekkilinin sözleşmeye uygun bir şekilde tüm şartları yerine getirdiğini, satış işlemine ilişkin müvekkilince kesilmiş fatura mevcut olduğunu, karşı tarafın sunmuş olduğu senetlerden de anlaşılacağı üzere dava dışı ... ve ... açıkça ve kendi el yazıları ile "ürünlerin hepsini elden teslim aldım" şeklinde yazılı beyanda bulunarak, imza altına aldıklarını, davacı tarafça iddia edildiği şekli ile sahte satış yapıldığı iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili davacı ile bugüne dek onlarca satış işlemi gerçekleştirdiğini, yaklaşık 3.000.000,00-TL'Den fazla ciro elde ettiğini, bu olaydan sonra davacı şirket internet sitesindeki kullanıcı satış portalını ve şifrelerini kullanıma açık bırakmış ve birlikte çalışmaya devam ettiğini, müvekkilinin iftiralardan dolayı sözleşmeden doğan hakkını kullanarak portaldan satış yapmak istemediğinde müvekkilinin böyle bir dava ile karşılaştığını belirterek davanın reddini, aksi kararlaştırılırsa cezai şartta indirim yapılmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle;100.000-TL olarak ikame ettikleri davayı 200.000-TL arttırarak dava değerini 300.000-TL' ye çıkardığını belirterek Satın Alma ve İşbirliği Sözleşmesi gereğince davalıdan, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan cezai şart alacağımızın her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla ve arabuluculuk son tutanağı tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsilini, davanın kabulünü, HMK 329. maddesinden kaynaklanan taleplerimizin kabulü ile yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına ve lehlerine dava vekalet ücreti ile arabuluculuk vekalet ücreti takdirine karar verilmesini talep etmiştir.

B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Dava, taraflar arasında akdedilmiş sözleşmeye aykırılık bulunduğundan bahisle cezai şart istemli alacak davasıdır.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.

Mahkememizce seçilen mali müşavir bilirkişi ..., nitelikli heasp uzmanı bilirkişi ... 04.03.2024 tarihli raporunda;”..Davacı şirketin 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin Türk Ticaret Kanunu, Vergi Usul Kanunu ve 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222/2 maddesi hükümlerine uygun olarak tutulduğu, Vergi Usul Kanunu hükümleri gereğince muhasebe usul ve tekniğine uygun tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, Davacının dava dilekçesi ekinde yer alan faturalar, senetler ve ödeme dekontlarının davacının yasal defter kayıtlarında yer aldığı, davalı ile ihbar olunan şahıslar arasında gerçekleştirilen işlemlerin sözleşmeye aykırı olduğu kanaatine varılması halinde; davacının davalıdan sözleşmenin 11.1.G maddesi uyarınca 100.000-TL cezai şart alacağı talep edebileceği..” şeklinde mütalaada bulunmuştur.

İtirazlar üzerine bilirkişi heyeti 16.04.2024 tarihli ek raporda:Davacı şirketin 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin Türk Ticaret Kanunu, Vergi Usul Kanunu ve 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222/2 maddesi hükümlerine uygun olarak tutulduğu, Vergi Usul Kanunu hükümleri gereğince muhasebe usul ve tekniğine uygun tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, Davacının dava dilekçesi ekinde yer alan faturalar, senetler ve ödeme dekontlarının davacının yasal defter kayıtlarında yer aldığı, Yapılan bu tespitlere rağmen davalı ile ihbar olunan şahıslar arasındaki işlemlerin sözleşme kapsamındaki ürün satışına konu olmadığı, gerçekte ihbar olunana davalı tarafından ürün satışı yapılmadığı, ihbar olunana davalı tarafından ürün teslim edilmediği, davalı tarafından borç açıklaması ile gönderilen paraların aslında borç olmadığı, para alış verişine konu olduğu, bu hali ile davalının davacı ile yapmış olduğu sözleşmeye aykırı davrandığı, sözleşmeyi ihlal ettiği, davacının davalıdan sözleşmenin 11.1.G maddesi uyarınca 100.000-TL cezai şart alacağı talep edebileceği," mütalaa etmiştir.

İtirazlar üzerine ikinci ek raporda özetle; Davacının ıslah talebinin kabul edilmesi halinde;Kök ve ek raporda yapılan değerlendirmelerde ve iş bu raporun (1) nolu değerlendirme kısmında belirtilen ihlallerin gerçekleştiği dikkate alındığında;... işlemleri için;19.08.2022 vade tarihli ve 15.904,00-TL bedelli senet için 100.000-TL cezai şart,20.07.2022 vade tarihli ve 24.895,44-TL bedelli senet için 100.000-TL cezai şart alacağı talep edilebileceği, ... işlemleri için;31.01.2022 vade tarihli ve 48.974,80-TL bedelli senet için 100.000-TL cezai şart, 10.08.2023 vade tarihli ve 146.370,00-TL bedelli senet için 100.000-TL cezai şart olmak üzere toplamda 400.000-TL cezai şart talep edebileceği, (Davacının talebi 300.000-TL'dir), Davacının talebinin tek bir cezai şart yönünden kabul edilmesi halinde; davacının davalıdan sözleşmenin 11.1.G maddesi uyarınca 100.000-TL cezai şart alacağı talep edebileceği, mütalaa etmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; taraflar arasında 15.09.2021 tarihinde davalı ile "Satın Alma ve İşbirliği Sözleşmesi" akdettiği, bu sözleşeme gereğince davalının davacının satışını yaptığı tarım ve hayvancılık ürün ve ekipmanlarının satışı hususunda yetkilendirildiği, davalının gerçek olmayan satışlar karşılığında dava dışı kişilerden ödeme aldığı, dava dışı ... ve ... ile gerçek olmayan satış işlemleri gösterdiği, bu işlemler neticesinde alındığında;... işlemleri için;19.08.2022 vade tarihli ve 15.904,00-TL bedelli senet ile 20.07.2022 vade tarihli ve 24.895,44-TL bedelli senedin alındığı; ... işlemleri için;31.01.2022 vade tarihli ve 48.974,80-TL bedelli senet ile 10.08.2023 vade tarihli ve 146.370,00-TL bedelli senedin alındığı, yapılan işlemlerin gerçek satış işlemlerinin olmadığı, bu nedenle de davalının sözleşmeye aykırı eylemi sebebiyle davacının cezai şart isteminin yerinde olduğu, tarafların sözleşmelerinde sözleşmeye aykırı her bir eylem için ayrı ayrı olmak üzere 100.000TL cezai şart ödemesinin yapılacağının kararlaştırıldığı, mahkememizce davalının sözleşmeye aykırı 4 işlemi tespit edilmişse de taleple bağlılık ilkesi gereğince 300.000TL cezai şart bedelinin dava kısmi dava olarak açılmış olduğu ve dava değerinin █████/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile artırıldığı gözetilerek 100.000TL lik kısmına █████/2023 tarihinden, 200.000TL lik kısmına ise █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM;

1-Davanın KABULÜNE; 300.000TL nin 100.000TL lik kısmına █████/2023 tarihinden, 200.000TL lik kısmına ise █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Alınması gereken 20.493,00 TL harçtan peşin alınan 1.707,75 TL harç ve 3.145,50 TL ıslah harcının mahsubu ile eksik 15.639,75 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafça yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 1.707,75 TL peşin harç, 3.145,50 TL ıslah harcı ve 10.050,50TL bilirkişi ücreti ve tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 15.083,65 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 48.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

5-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

Dair; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır