kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedeli tahsili davasında, davalı idarenin pasif husumetine, taşınmazın değer tespitine ve kamulaştırma usulü eksikliklerine dair temyiz incelemesi.

Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedeli tahsili davasında, davalı idarenin pasif husumetine, taşınmazın değer tespitine ve kamulaştırma usulü eksikliklerine dair temyiz incelemesi.

Özet: Bu hukuki evrak, bir taşınmaza kamulaştırmasız el atılması nedeniyle bedelinin tahsili talebiyle açılan davayı incelemektedir. İlk derece mahkemesi, davalılardan birine karşı husumet yokluğu nedeniyle davayı reddederken, diğerine karşı kabul kararı vermiştir. Davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece kararını kısmen kabul ederek düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurmuş, kamulaştırmasız el atmanın varlığını ve bilirkişi raporuyla tespit edilen bedelin uygunluğunu onaylayarak diğer davalıya karşı davayı tekrar kabul etmiştir. Hem davacı hem de davalı vekilleri bu kararı temyiz etmiştir; davacı vekili belirlenen bedelin düşük olduğunu ve enflasyon karşısında mağduriyetin giderilmediğini, davalı vekili ise (eksik kalan metne rağmen) genellikle bedel veya sorumluluk yönünden itirazlarını sürdürmektedir.

5. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ████████ Esas, █████████ Karar

DAVA TARİHİ

: 26.07.2021

KARAR

: Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Büyükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ...Genel Müdürlüğü yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ...Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ...Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ...Genel Müdürlüğü vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, davacı vekilince İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulmadığı gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yeniden kurulan hükümde davacı aleyhine düzeltilen hususlarla sınırlı olarak temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ...ili, ... ilçesi, ....Mahallesi ... parsel sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idarelerden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını beyanla davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden husumetten reddine, davalı ...Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Genel Müdürlüğü vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ...Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma işlemlerinin usulüne uygun olarak tamamlandığını, hükme esas raporda irtifak nedeniyle değer düşüklüğü için %50 kuralına uyulmadığı gibi mülkiyet değeri hesap edilerek irtifak değerlerinin çok çok üzerinde bir bedel tespit edilmesinin doğru olmadığını, aynı raporun emsal yönünden hatalı olduğunu, bu raporda belirlenen m² bedelin ise fahiş bulunduğunu, tescil hükmünün hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı idare tarafından ... Doğalgaz Kombine Çevrim Santrali olarak kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi, taşınmazın bilirkişi raporunda belirlenen niteliği ve konumuna göre belirlenen bedelin Yargıtay denetiminden geçen bir diğer paydaş tarafından açılan ve aynı değerlendirme tarihi itibarıyla belirlenen metrekare birim fiyatı nazara alındığında uygun olduğu, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 7 nci maddesi uyarınca davacıların murisinin adresine ilişkin vergi ve nüfus kayıtları üzerinden araştırma yapılmadan kamulaştırmanın ilânen tebliğ edildiği, dolayısıyla dava konusu taşınmaza ilişkin usulüne uygun kamulaştırma işlemi bulunmadığı, böylece mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı idare vekilinin sair istinaf itirazları yerinde görülmediği, ne var ki infazda tereddüt ve duraksama yaratacak şekilde gerekçeli kararın hüküm bölümünde davalı idarenin kuruluş ünvanının hatalı yazıldığından bahisle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ...Genel Müdürlüğü vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; tespit edilen bedelin düşük olduğunu, yargılama sürecinde artan enflasyon karşısında mağduriyetinin faiz ile karşılanmadığını, kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranının uygulanmasını talep ettiklerini ileri sürmüştür.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar eerek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı ve davalı idare vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı kalan harcın davalı ... Genel Müdürlüğünden alınmasına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,13.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.