İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesinin, ödeme yeri ve hamilin yerleşim yeri yetkisizliği gerekçesiyle kıymetli evrak iptali davasını usulden reddetme kararı.
Özet: Kaybolan veya çalınan 400.000 TL bedelli bir çekin iptali ve bankaya ödeme yasağı getirilmesi talebiyle açılan davada, mahkeme Türk Ticaret Kanununun ilgili hükümleri uyarınca çek iptali davalarında kesin yetkinin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerindeki mahkemede bulunduğunu değerlendirerek; davaya konu çekin ödeme yerinin İstanbul veya davacının yerleşim yerinin Bakırköy adliyesi yetki alanında olması sebebiyle kendi yetkisizliğini tespit etmiş ve dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, talep halinde dosyanın yetkili Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
T.C.
İSTANBUL22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
:█████/2025KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi ... olan; ... A.Ş. ... Şubesine ait ... seri numaralı 15.12.2025 tarihli ve 400.000 TL (dörtyüzbinTL) bedelli çek, müvekkiline ciro edilmiş olan çekin bankaya ibraz eden kimselere ödenmemesi yönünde öncelikle teminatsız olarak, mahkememiz aksi kanaatte olduğu takdirde uygun görülecek bir teminat ile ödeme yasağı talimatı verilmesini ve bu hususta muhatap bankaya müzekkere yazılmasını, yargılama neticesinde davaya konu çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ile dava etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE
:Talep, T.T.K.nun 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir.Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 729/s maddesinin yaptığı yollama ile çekler hakkında da uygulanması gereken Türk Ticaret Kanunun 757/1 maddesindeki “ İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebilir” hükmü dikkate alındığında, davacı tarafından mahkememize TTK 729/s maddesi delaletiyle 757.vd. maddelerine istinaden açılmış zayi nedeniyle çek iptali ve ödeme yasağı verilmesi istekli iş bu davanın ödeme yerindeki veya hamilin yerleşim yerindeki mahkemede açılması gerekir. Bu düzenleme ve yerleşik uygulamaya göre ödeme yeri ve hamilin yerleşim yerindeki mahkemesinin yetkisi kesindir.Türk Ticaret Kanunun 781/2 maddesinde “Çekte açıklık yoksa muhatabın ad ve soyadının yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır...” hükmü gözetildiğinde dava konusu çek üzerinde, muhatap banka şubesinin bulunduğundan, .../İstanbul'un ödeme yeri sayılmasında yasal zorunluluk bulunmaktadır. Diğer yandan davacı tarafın adresi "..." olup, yargı yetkisi bakımından Bakırköy Adliyesi yetki alanındadır.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun dava şartlarını düzenleyen 114/ç maddesinde "Yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili olması" hükümü, aynı kanunun dava şartlarının incelenmesini düzenleyen 115/1. maddesinde "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." ve 115/2. maddesindeki " Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." hükümleri dikkate alındığında, HMK.nun 114/1-ç bendi uyarınca; dava şartı olan bu hususun sonradan giderilmesi de mümkün olmamakla, davanın saptanan dava şartı noksanlığı nedeni ile HMK.nun 115/2 maddesi uyarınca usulden reddine, talep halinde dava dosyasının görevli ve yetkili Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 14/2, 114/1-ç maddeleri gereğince mahkememizin yetkisiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,2-HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili BAKIRKÖY ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere Bakırköy Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına resen karar verilmesine,3- Harç, yargılama giderleri ve gider avansı hususunun yetkili mahkemece değerlendirilmesine,Dair; talep edenin yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Kâtip ... Hâkim ...¸e-imzalıdır e-imzalıdır