bakırköy 1. asliye ticaret mahkemesinde görülen ticari satımdan kaynaklanan istirdat davasında, hırsızlık sonucu çalınan çeklerin kötü niyetle iktisabı ve sahte ciro iddiaları incelenmektedir.

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen ticari satımdan kaynaklanan istirdat davasında, hırsızlık sonucu çalınan çeklerin kötü niyetle iktisabı ve sahte ciro iddiaları incelenmektedir.

Özet: Davacının şirket aracından çalındığını, hakkında ödeme yasağı konulduğunu ve ilk cironun sahte olduğunu iddia ettiği iki adet çekin iadesini talep ettiği bu davada, davacı, davalının çekleri çalındığını bilerek kötü niyetle ve basiretli bir tacir gibi davranmadan edindiğini ileri sürerken; davalı şirket ise çekleri iyi niyetle ve ticari ilişkiler çerçevesinde edindiğini, hırsızlık olayından habersiz olduğunu ve kendi ediniminin hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: █████████

DAVA

: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2018

KARAR TARİHİ

: █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin meşru hamili olduğu yaklaşık 39 adet çekin █████/2017 tarihinde müvekkili şirketin aracında meydana gelen hırsızlık sonucunda çalındığını ve zayi olduğunu, söz konusu çeklerin iptali için Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinde müvekkili şirket tarafından dava açıldığını, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas numarası ile yürütülen dosyada zayi olmuş çekler için █████/2017 tarihinde Mahkeme tarafından ödeme yasağı konulduğunu ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin ... sayısında █████/2017 tarihinde yayımlanan ilan ile "söz konusu çekleri elinde bulunduran kişilerin ilk ilan tarihinden itibaren 3 ay içinde ellerinde bulunan çekleri Mahkemeye ibraz etmeleri aksi takdirde çeklerin iptal edileceği"nin duyurulduğunu, söz konusu çalınan ve zayi olan çekler arasında bulunan ... Bank'a ait ... numaralı █████/2018 keşide tarihli 47.000,00-TL'lik çek ile ... numaralı █████/2018 keşide tarihli 50.000,00-TL değerindeki çeklerin davalı şirket tarafından iktisap edildiğini ve davalı şirketin zilyetliğinde bulunduğunun anlaşıldığını, zira çeklerin keşide tarihinde davalı şirketin belirtilen 2 çekin bedelini bankadan talep ettiğini ve fakat çeklerin üzerinde Mahkeme tarafından konmuş ödeme yasağı olmasından bahisle bankanın çekleri tahsil etmediğini, davalı şirketin Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına sunduğu dilekçe ile çeklerin meşru hamilinin kendisi olduğunu ve ödeme yasağının kaldırılmasını talep ettiğini, 2 adet çeki elinde bulunduran kişilerin artık belirli olması nedeniyle Mahkemece verilen karar doğrultusunda iş bu davayı açtıklarını, söz konusu 39 adet çek arasında bulunan işbu istirdat davasına konu olan ... Bank'a ait 2 adet çekin de müvekkili şirketin rızası olmaksızın elinden çıktığını, davalı şirketin söz konusu çeklerin çalınmış olduğunu bilerek ve kötü niyetli olarak işbu çekleri iktisap ettiğini, sözde ticari ilişki dayanak gösterilerek sunulan faturaların tarihlerinin Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'ne verilen ilandan sonraki bir tarihe ait olduğunun anlaşıldığını, 2 çekin arka yüzünde bulunan ciro silsilesindeki şirketlerin ve davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesini mahkemeden talep ettiklerini, müvekkili şirketin sözde cirosunda bulunan imza ve kaşenin müvekkili şirkete ait ve resmi bir ciro olmadığını, bundan sonraki ciroların tamamının ise uydurma ve sahte olarak gerçekleştirildiğini, davalı şirketin müvekkili şirketin aracından çalınan çekleri iktisap ederken ve zilyetliğine alırken ağır kusurlu davrandığını, zira davalı şirketin basiretli bir tacirin göstermesi gereken özeni göstermediğini, söz konusu 2 adet çekin meşru hamilinin halen müvekkili şirket olduğunu, ilk ciroda yer alan müvekkili şirkete ait imzaların sahte olduğunu ileri sürerek, işbu 2 adet çekin zilyetliğini iradesi dışında kaybeden ve çeklerin meşru hamili olan müvekkili şirkete iade edilmesine, dava konusu 2 çek üzerine ödeme yasağı konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı tarafın dava dilekçesinde taraflarına iddia ettiği hususların tamamen gerçek dışı ve hukuka aykırı olduğunu, davalı tarafa ait uyuşmazlığa konu çekler de dahil 39 adet çekin █████/2017 günü hırsızlık olayı neticesinde çalındığının iddia edildiğini ve taraflarında bulunan çeklere ait davalının "basiretli bir tacir olarak davranmadığı" beyan edilmişse de, her tacirin yaptığı gibi müvekkili şirketin çeklerin vade tarihinde bankaya ibraz etme amacı ile gittiğini ve iş bu çeklerin üzerinde ödememe yasağı olduğunu öğrendiğini, müvekkili şirketin basiretsiz bir tacir olarak davranmadığı hususu ve sorumluluğu bulunmadığı gibi, davalı şirketin yüksek miktarlı çekleri araçta bulundurmasının oldukça şaşırtıcı olduğunu, davacı şirketin █████/... tarihinde Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanmış olan mahkeme ilanının taraflarınca bilinmesi gerektiğini beyan ettiğini, söz konusu ilanın usulen yapılması gereken bir işlem olmakla birlikte nitekim 3 ay yasal süre geçmeden gerekli işlemlerin taraflarınca yapıldığını, dava dilekçesinde, müvekkili şirketin hırsızlık olayını bilerek kötü niyetli çekleri iktisap ettiği iddia edilse de; ilgili kanun hükmünün " Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamil ister yazılı , ister ciro yolu ile devredebilen bir çek söz konusu olupta hamil hakkını 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. " şeklinde olduğunu, bu madde hükmüne göre; taraflarının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü olmadığını, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Numaralı dosyasına sundukları fatura ve çek ciro silsilesi değerlendirildiğinde; müvekkili şirketin tam yetkili hamil olduğunun ortada olduğunu, iş bu çeklerin müvekkili şirketce ... San. Ve Tic. Ltd. Şti ile ... İnş. Tesisat Taahhüt San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından muhtelif alkollü içecek satışına ilişkin olarak iktisap edildiğini, müvekkili şirketin çekin iktisabı esnasında hiçbir kusuru bulunmamakla birlikte ticari defter kayıtları incelendiğinde iyi niyetli olduklarının anlaşılacağını, Kanun hükmünde çekin rıza dışı elinden çıkması halinde ispat yükünün çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafında elinden çıktığını ileri süren davacı şirkete ait olup, davacı şirketin ise beyanların da kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlayamadığını, nitekim müvekkili şirketin yetkili hamil olduğu çeklerin hırsızlık olayında aracın içerisinde bulunup bulunmadığının henüz kanıtlanamadığını, davalı şirketin olay nedeni ile başlatmış olduğu soruşturma dosyasında da müvekkili şirketin sanık olarak yer almamasının taraflarının kötü niyetli olmadığını açıkca gösterdiğini, ciro silsilesine bakıldığında ... Deri Tekstil Ürünleri Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi'nden sonra ilk cirantanın ... San. Ticaret Limited Şirketi olduğunun görüldüğünü, her iki şirketin ticari faaliyetlerinin benzer olması sebebiyle, müvekkili şirketin yetkili hamil olduğu çekleri kötü niyetli iktisap ettiği iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunarak; iş bu dava ile ihtiyadi tebdir kararının reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, rıza dışı elden çıkan çeklerden dolayı açılan 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi uyarınca çek istirdatı istemine ilişkindir.

Taraf vekilleri delil listeleri ile yazılı delillerini ibraz etmişler, diğer deliller mahkememizce toplanmıştır.

Mahkememizce █████/2018 tarihli ara kararı ile davacının ihtiyati tedbir talebi reddedilmişse de , İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin █████/2018 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile davanın tarafları arasında hüküm ifade etmek üzere ; davaya konu olan 18.2.2018 keşide tarihli 50.000- TL ve 19.2.2018 keşide tarihli ve 47.000- TL bedelli 2 adet çekin; mahkeme kasasına alınarak, dava neticesine değin, bankaya ibrazında ödenmemesi, icra takibine konu edilmemesi yönünde HMK.'nın 389, İ.İ.K.'nın 72. ve müteakip maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir konulmasına, %15 tutarında hesaplanan 14.550-TL teminat (kesin süresiz teminat mektubu veya nakit) alınmasına, Teminatın alınmasına ilişkin işlemlerin HMK.'nın 393. maddesine uygun olarak İlk Derece Mahkemesi'nce yerine getirilmesine karar verildiği görülmüştür.

Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı Hazırlık Bürosunun ... Soruşturma dosyasının uyap üzerinden gönderilen örneğinin incelenmesinde, müşteki ... tarafından otodan hırsızlık suçundan faili meçhul olarak suç duyurusunda bulunulduğu, soruşturmanın devam ettiği, fail veya faillerin henüz tespit edilip yakalanamadığı, █████/2017 tarihinde daimi arama kararı verildiği görülmüştür.

Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının Uyap üzerinden örneği getirtilmiş, davacı ... tarafından içlerinde huzurdaki davaya konu edilen ... Bank ... nolu █████/2008 tarihli, 47.000,00 TL bedelli, ... Bank ... nolu █████/2008 tarihli, 50.000,00 TL bedelli çekler olup davalı tarafça dosyamıza sunulan çekler kasaya alınmıştır.

Tarafların ihtilaf konusu döneme ilişkin ticari defterleri, kayıt ve belgeleriyle ile dosya kapsamı üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla davalının önceki ciranta ile ticari ilişkisinin belirlenmesi açısından BA/BS formları celp olmuştur.

KALDIRMA KARARI ÖNCESİ YARGILAMA VE GEREKÇE:

Mahkememizin ... Esas █████/2020 tarih ve ... Sayılı kararı ile;

"...Somut olayda davacının çalınma olgusu, bu konuda tutanak ve tespitler ile zayi nedeniyle çek iptal davası ile süregelen yargılama çerçevesinde davacının çekin kaybolması esnasında hamil olduğunun anlaşıldığı, bununla birlikte davalı dava dışı bir önceki ciranta ... şirketi ile ticari ilişkisi bulunduğu, çek üzerindeki ciro silsilesinde herhangi bir kopukluğun bulunmadığı, davalının kendi hakkını düzgün bir silsile ile birbirine bağlı cirolardan anlaşılan son hamil konumunda olup iktisap sebebini faturalarla belgelendirdiği, TTK.nun 792.maddesinde öngörülen kötüniyet veya ağır kusurun dosyadaki delillerle kanıtlanamadığı, bu sebeple iyi niyetinin yasa gereği korunması gerektiği, çek istirdatı şartlarının oluşmadığı anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nun 792 maddesinde "çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olupda hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapda ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. " düzenlemesiyle çek iadesi davasının şartları açıklanmıştır. Diğer bir ifadeyle çekin kaybedilmiş, çalınmış olması gibi sahibinin rızası hilafına elinden çıkmış olduğu hallerde dahi şeklen düzgün bir ciro silsilesi ile çeki elinde bulunduran meşru hamil çekin iktisabında kötü niyetli yahut ağır kusurlu olmadığı takdirde çekin kendisinden istirdatı mümkün değildir. Kötü niyet ve ağır kusur kambiyo senetleri uygulamasında soyutluk ve şahsi defiler mekanizmasını etkili kılacak şekilde yapılan bir devir ile borçlunun zararına hareket edilmesidir. Senedin zayi edilmesi halinde kanun bir yandan kaybedene zayi iptal ve istirdat davası açma imkanı tanırken muhtemel iyi niyetli müktesiplerin durumunu ise açılacak istirdat davaları karşısında TTK 792. maddesi ile koruma altına almaktadır. Bu açıklamalardan sonra somut olay bakımından yapılan incelemede; davalının faturanın ödenmesi için ciro ile devraldığı çekin çalıntı olup olmadığını araştırma yükümlülüğünün de bulunmadığı, iktisabında ağır kusurlu sayılamayacağı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

KALDIRMA KARARI SONRASI YARGILAMA VE GEREKÇE:

Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı dosyasından verilen █████/2020 tarihli kararı, davacı vekili tarafından İSTİNAF edilmiş ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas █████/2024 tarih ve ... Sayılı ilamı ile: "...İspat yükü üzerinde bulunan davacı, öncelikle çeklerde yetkili hamil olup çekin rızası dışında elinden çıktığını, sonrasında ise davalının çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğunu kanıtlamak zorundadır. Bu kapsamda her iki çekin lehtarı da davacı şirket olup, başlatılan ceza soruşturmaları da dikkate alındığında,dosya içeriğine göre eldeki dava menfi tespit davası olmasa da, çek arkasındaki lehdar ciro imzalarının sahte olduğu ileri sürüldüğünden, davacının elinden rıza dışı çıkıp çıkmadığını tespit için bu iddianın incelenmesi gerekir. Davacı vekilince 47.000-TL bedelli çek arkasında ciranta olarak yer alan dava dışı ... şirketinin cirosunun silindiği, bu suretle çekte tahrifat yapıldığı iddia edilmişse de, mahkemece bu hususta hiç bir araştırma ve inceleme yapılmamıştır.

Diğer yandan davalı tarafça, çeklerin müvekkili tarafından ... ve ... firmalarına yapılan alkollü içecek satışı karşılığında bu şirketlerden iktisap edildiği ileri sürülerek bu firmalara hitaben düzenlenmiş olan 19.01.2018 ve 01.02.2018 tarihli fatura örnekleri sunulmuştur. Davalı şirketin getirtilen BA formlarında 50.000-TL tutarlı faturanın vergi dairesine beyan edildiği anlaşılmaktadır. Zayi nedeniyle açılan iptal davasında mahkemece verilen ödeme yasağı kararı, 20.12.2017 tarihinde banka kayıtlarına işlenmiştir. Ceza soruşturması kapsamında müşteri çekleri yanında davacı şirketin de boş çeklerinin zayi olduğu, boş çeklerin genellikle gerçek kişilerin elinde ele geçtiği, yapılan soruşturma kapsamında bir kısmının ele geçirilerek adli emanete alındığı ve genellikle çekleri ibraz edenlerin, ciro edenler hakkında bilgi vermedikleri, soruşturmaya pek çok kişinin dahil olduğu, bir kısmının da ciro imzasını kabul etmedikleri anlaşılmaktadır.

Küçükçekmece C Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyasında; müşteki(davacı) vekili; 29.12.2017 tarihli dilekçesi ile çeklerden ikisinin ... Hayvancılık şirketi tarafından elinde olduğunun telefonla müvekkili şirket yetkililerine bildirildiğini, çek görüntülerinin gönderildiğini, müvekkili şirketin kaşe ve yetkililerin imzalarının taklit edilerek ... şirketine ciro edilmiş gibi göründüğünü belirterek, .... şirketinin yetkililerinin dinlenilmesini talep etmiştir. Bu konuda soruşturma dosyasında ne gibi işlem yapıldığı mahkemece incelenmemiştir. Davacı vekilinin soruşturma dosyasına bildirimi üzerine Küçükçekmece C Başsavcılığınca 16.1.2018 tarihinde ...bank Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak eldeki dava konusu çeklerin ibrazı halinde en yakın Emniyet birimine haber verilmesini istemiştir. Esasen dosyaya sunulan belgelere göre; olay tarihinden sonra davacı şirket yetkilileri tarafından durumun bankaların tamamına, faktoring şirketlerine bildirildiği de anlaşılmaktadır.

Davaya konu çekler üzerine mahkemece konulan ödeme yasağı kararı, Küçükçekmece C Başsavcılığının el koyma kararının çeklerin keşide tarihinden evvel banka kayıtlarında bulunduğu ve çek bilgilerinin çeki elinde bulunduran ... şirketi tarafından davacı şirkete 29.12.2017 tarihinden davacıya gönderildiği belirlenmektedir.bu iddia bakımından; çek arkasında ... şirketinin cirosunun silinip silinmediği hususu da lehdarın cirosu ile birlikte incelenmelidir. Davalı şirketin 19.01.2018 tarihli, 01.02.2018 tarihli faturalarına dayanarak ticari ilişkisi nedeniyle aldığı savunulduğundan çekleri iktisap tarihlerinin faturaların tarihleri olduğunun ve basiretli tacir gibi davranması gereken davalının çekleri iktisabında ağır kusuru olup olmadığının tüm bu incelemeler yapıldıktan sonra bir sonuca varılması gerekir.

Açıklanan nedenlerle;mahkemece hükme tesir edecek derecede delillerin toplanıp değerlendirilmediği" gerekçesiyle Mahkememiz kararının HMK'nun 353/1-a.6 madde uyarınca kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce kaldırma kararından sonra yapılan yargılama aşamasında; taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.

İstinaf ilamı doğrultusunda; İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğünden; davacı şirketin ticari sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.

İTSM yazı cevabından tespit edilen davacı şirket yetkilileri ... ve .... adına isticvap davetiyesi çıkartılarak, şirket yetkililerinin imza ve yazı örnekleri alınarak dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Davacı şirket yetkililerinin imzalarının bulunduğu belge asılları imza incelemesine esas olmak üzere celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Dava konusu edilen çeklerin arkasındaki davacı şirket yetkililerine atfen atılan lehdar ciro imzalarının şirket yetkililerinin toplanan emsal imzaları ile huzurda alınan imza örnekleri mukayese edilerek davacı şirket yetkililerinin eli ürünü olup olmadığı hususları ile İstanbul B.A.M. .... Hukuk Dairesi'nin █████/2024 tarih ve ... Esas .... Karar sayılı ilamı ile belirtildiği üzere █████/2018 keşide tarihli ... seri numaralı 47.000,00-TL bedelli çek arkasında dava dışı ... şirketinin cirosunun silinip silinmediği hususlarında rapor hazırlanması için dosyanın imza incelemesi konusunda uzman üçlü grafolog bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş, █████/2025 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;" ...İnceleme konusu ... Bank ... Şubesine ait 19 Şubat 2018 keşide tarihli ... seri nolu, 47.000,00-TL'lik çekin arka yüzünde davacı şirkete atfen atılmış imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacı şirket yetkilileri ... ve ...'ın eli ürünü olmadığı, inceleme konusu çekin arka yüzünde üzeri sıvı kapatıcı ile kapatılmış ciro işleminin ".... San. Ve Tic. Ltd. Şti." içerikli kaşe izleri ve imzalar içerdiği " değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davalı vekili tarafından rapora karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçe sunulmuştur.

█████/2025 tarihli ara karar ile; Mahkememiz dosyası, bilirkişi raporunda tek çek yönünden inceleme yapıldığı anlaşılmakla 50.000,00-TL'lik çek bakımından da █████/2025 tarihli celsenin 2 numaralı ara kararı gereği inceleme yapılarak rapor düzenlenmesi bakımından üçlü grafolog bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ek rapor mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş, █████/2025 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;" ...İnceleme konusu ... Bank .... Şubesine ait 19 Şubat 2018 keşide tarihli ... seri nolu, 50.000,00-TL'lik çekin arka yüzünde davacı şirkete atfen atılmış imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacı şirket yetkilileri ... ve ...'ın eli ürünü olmadığı " değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davalı vekili tarafından rapora karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçe sunulmuştur.

Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığından; ... sayılı soruşturma dosyasının bir sureti celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde; Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olacağı hüküm altına alınmıştır. Bu madde hükmüne göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, soruşturma dosyası, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas █████/2024 tarih ve ... Sayılı ilamı, bilirkişi kök ve ek raporları ve tüm dosya kapsamına göre; Davacının çeklerin hırsızlık nedeniyle rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açtığı, davalının ise çeklerin yetkili hamili olduğunu savunduğu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 788. maddesinde emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çekin, ciro ve teslim yolu ile devredilebileceği, yine aynı kanunun 790. Maddesinde cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağının düzenlendiği, yine aynı kanunun 792. Maddesindeki düzenleme uyarınca rıza hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlamasının yanında, yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesinin gerekli olduğu, bu durum karşısında davada ispat yükünün çeklerin istirdatını talep eden davacıya ait olup aksinin kabulünün kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldıracağı, dava konusu çekler incelendiğinde, çeklerin .... Bank ... Şubesine ait, keşidecisi ... Mağazacılık olan 19.02.2018 keşide tarihli, ... çek numaralı, 47.000-TL bedelli ve lehtarı davacı olan çek ile aynı bankaya ait, aynı keşide tarihli, keşidecisi ve lehtarı aynı olan ... çek numaralı 50.000-TL bedelli çekin davacı lehine keşide edildiği, 47.000-TL bedelli çekte yer alan cirantaların sırasıyla davacı lehdardan sonra, ... Ayakkabı, ..., .... İnşaat ve davalı şirket; 50.000-TL bedelli çekte ise davacı, ... Ayakkabı, ...., ... İnşaat, ... ve davalı şirket olduğu, davacı tarafından açılan zayi nedeniyle iptal davasında Bakırköy .... ATM'nin ... esas sayılı dosyasında çekler hakkında ödeme yasağı kararı verildiği, çeklerin davalı şirket elinde olduğunun tespiti üzerine mahkemece verilen süre doğrultusunda işbu davanın açıldığı, davacı şirket yetkililerine ait imza incelemesine esas imzalarının bulunduğu belge asıllarının dosyaya getirtildiği, davacı şirket yetkililerine ait imza örnekleri ile birlikte dosyanın grafolog bilirkişilerden oluşan heyete tevdi edildiği, belge asılları üzerinden yapılan teknik inceleme sonucunda hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporlarına göre çeklerdeki davacı şirket kaşesi üzerindeki imzaların davacı şirket yetkililerine ait olmadığının ayrıca ... seri nolu, 47.000,00-TL'lik çekin arka yüzünde üzeri sıvı kapatıcı ile kapatılmış ciro işleminin ".... San. Ve Tic. Ltd. Şti." içerikli kaşe izleri ve imzalar içerdiği hususlarının tespit edildiği, iş bu tespitler ile çeklerin davacı şirket elinden rıza dışı çıktığı ve çekte tahrifat yapıldığına ilişkin davacının iddialarını doğrular nitelikte olduğu, çeklerde davacı şirketten sonraki ciranta olan ... Ayakkabı isimli şirketin İstanbul Ticaret Odası kayıtlarında üyeliğinin askıda olarak gözüktüğü, soruşturma dosyasında bu şirketin yetkilisinin alınmış ifadesine rastlanmadığı, dosyaya bir çok kişinin şüpheli sıfatıyla dahil olduğu, yetkisizlik ve tefrik kararları olduğu, çalındığı iddia edilen diğer çeklerle ilgili olarak alınan şüpheli ifadelerinde çeklerle ilgili ticari bir alışveriş beyan edilmediği, istinaf ilamında da belirtildiği üzere çekleri ibraz edenlerin ciro edenler hakkında bilgi vermedikleri, kaçamak cevaplar verdikleri, bir kısmının ise ciro imzalarını kabul etmedikleri, dava konusu dışındaki davacı şirketin çalındığı iddia edilen çeklerinden Türkiye ... Bankası ... Şubesine ait 83.250 TL bedelli ... numaralı çek yönünden Küçükçekmece .... Ağır Ceza Mahkemesinin .... Esasına kayıtla açılan davada Mahkemenin █████/2024 tarih ve ...Sayılı Kararı ile suça konu çekin çalıntı olduğu, alınan bilirkişi raporunda çekin ön ve arka yüzünde bulunan yazı ve imzaların müşteki ... Deri ve Tekstil yetkilileri ... ve ...'e ait olmadığı hususlarının gerekçede belirtildiği ve sanığın cezalandırılmasına karar verildiği, zayi nedeniyle açılan iptal davasında mahkemece verilen ödeme yasağı kararının 20.12.2017 tarihinde banka kayıtlarına işlendiği, ayrıca Küçükçekmece C Başsavcılığının .... soruşturma numaralı dosyasında Küçükçekmece C Başsavcılığınca 16.1.2018 tarihinde ....bank Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak eldeki dava konusu çeklerin ibrazı halinde en yakın Emniyet birimine haber verilmesinin istendiği, ayrıca davacı şirket yetkilileri tarafından durumun bankaların tamamına, faktoring şirketlerine bildirildiği, oysaki davalı şirketin çekleri iktisap tarihinin 19.01.2018 ve 01.02.2018 fatura tarihleri olduğu göz önüne alındığında çeklerin üzerindeki ödeme yasağı ve el koyma kararlarının keşide tarihinden evvel banka kayıtlarında bulunduğu, çeklerin davalı kayıtlarında yer almasının iyiniyetli hamil olarak kabulüne yeter olmadığı, basiretli tacir gibi davranması gereken davalının yeterli araştırmayı yapmadan çeki iktisabında ağır kusurlu olduğu sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

Davanın KABULÜ İLE;

1-Dava konusu ... Bank A.Ş. ... Şubesine ait keşidecisi ... Mağazacılık Tekstil Sanayi ve Tic. A.Ş. olan; ... seri numaralı █████/2018 keşide tarihli 50.000,00-TL bedelli çek ile .... seri numaralı █████/2018 tarihli 47.000,00-TL bedelli çeklerin davalıdan İSTİRDATI İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 6.626,07-TL harçtan peşin alınan 1.656,52-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 4.969,55-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Davacı tarafça yatırılan 1.656,52-TL peşin harç ve 35,90-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.692,42-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafça yapılan ve ayrıntıları UYAP'ta belirtilen posta, tebligat ve bilirkişi ücretinden oluşan 15.902,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafa İADESİNE,

7-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,

Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin huzurda davalı vekilinin e duruşma sistemi ile yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Katip ...

¸¸

Hakim ....

¸¸