2942 Sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. Maddesi Kapsamında İrtifak Hakkı Bedeli Tespiti ve Tescili Davasında, Değerleme Yöntemleri ile Bilirkişi Raporuna İlişkin Davacı İdarenin Temyiz İtirazları.
Özet: Kamulaştırılan irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararı, idare tarafından istinaf edilince, bölge adliye mahkemesi bu istinafı esastan reddederek; tarım arazisinin net geliri, kapitalizasyon oranı, objektif değer artışı ve değer düşüklüğü oranları üzerinden yapılan kamulaştırma bedeli tespitinin yasal mevzuata uygun olduğunu belirtmiştir. Davacı idare ise, bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelerin bilimsel gerçeklikten uzak olduğu ve taşınmaz değerinin yüksek hesaplandığı yönündeki istinaf sebeplerini yineleyerek bölge adliye mahkemesinin kararını temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ
: Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk DairesiSAYISI
: █████████ Esas, █████████ KararDAVA TARİHİ
: 24.12.2019KARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: Ahlat Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, .... ilçesi, ... köyü 1 88... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporlarındaki tespit ve değerlendirmelerin bilimsel gerçeklikten uzak olduğunu, aleyhe bozma yasağına aykırı olarak yükseltilen miktar üzerinden karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, taşınmazın niteliği belirlenirken dava tarihinin değil, fiili el atma tarihinin esas alınması gerektiğini, taşınmaz değerinin yüksek hesaplandığını, objektif değer artışının yanlış hesaplandığını, kapitalizasyon oranının hesabında objektif değer artışına atfedilen unsurlar da bulunduğundan mükerrer uygulamaya neden olduğunu, değer düşüklüğü oranının yüksek hesaplandığını, kapitalizasyon faiz oranın yanlış hesaplandığını, davanın kabulü nedeniyle müvekkil lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken davalı taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davanın seri dava olarak ikame edilmiş olması nedeniyle hükmedilen vekâlet ücretinin seri dava sayısına göre belirlenmesi gerektiğini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2. sınıf marjinal sulu tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca o yörede mutad olarak ekilen patates, domates, şeker pancarı, kuru fasulye, yonca ve buğday ürünleri münavebeye esas alınarak olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden metrekare birim fiyatının 19,89 TL olarak tespit edilmesinde, kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak alınmasında, parsel sorgu sisteminden yapılan kontrolde taşınmazın bulunduğu konuma göre %20 oranında objektif değer artışı ile değer düşüklüğü oranının %34 olarak uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.C. Gerekçe1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ( 6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesinde ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilerek davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 12.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.