İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, kooperatif ortağının ürün teslim ve kredi borcuna ilişkin itirazın iptali davasında, ilk derece mahkemesi kararını eksik bilirkişi incelemesi ve ortaklıktan çıkarma kararının kesinleşmesinin göz ardı edilmesi gerekçesiyle kaldırdı.
Özet: Bölge Adliye Mahkemesi, kooperatif ortağı davalının ürün teslim ve borç ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle açılan itirazın iptali davasında, ilk derece mahkemesinin davayı reddetmesinin hatalı olduğuna hükmetmiş; bu hatanın, davacının talep ettiği üretim bedeli kalemlerinin bilirkişi raporunda yeterince açıklanmaması ve davalının kooperatif ortaklığından çıkarma kararının kesinleştiği hususunun, Bölge Adliye Mahkemesince dahi onanmış olmasına rağmen, gereğince değerlendirilmemesinden kaynaklandığını belirterek, ilk derece kararını kaldırmıştır.
DOSYA NO
: ████████KARAR NO
: █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IMAHKEMESİ
: İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2025NUMARASI
: ████████ Esas - ███████ KararDAVANIN KONUSU
: İtirazın İptaliKARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2025 tarih ████████ Esas ███████ Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili, davalı ... ...'ın kooperatif ortağı olup, bahçesinden toplanacak mandalina ürünlerini kooperatife teslim etmeyi ve kooperatif borçlarından payına düşen miktarı ödemeyi üstlendiğini, kooperatifin ana sözleşmedeki amacı ve yükümlülüklerine uygun olarak ortakların ürünlerinin toplanması ve işlenmesi için işçi tuttuğunu, işçilere avans verdiğini, sorumluluklarını yerine getirebilmek için gereken giderleri karşılayabilmek adına kredi kullandığını, davalının krediye kullanılmasına yönelik yapılan █████/2014 ve █████/2015 tarihli Genel Kurul Kararlarına herhangi bir itirazının olmadığını, ancak 2015 yılında davalının mandalina ürününü müvekkiline vermesi gerekirken kooperatif dışı 3. kişiye sattığını, ürünlerin üretimi için kooperatifçe harcanan 1.875,00-TL'lik üretim bedelini ve kooperatif tarafından kullanılan ve davalı payına düşen kredi tutarı olan 26.295,70-TL'yi ödemediğini, bunun üzerine kooperatifçe █████/2015 tarihli Genel Kurul Kararı ile ortakların görevleri başlıklı hükmüne aykırı davrananların ortaklıktan çıkartılmasına karar verildiğini, davalının bunun üzerine İzmir 1.ATM'nin █████████ E sayılı dosyası ile genel kurul kararının iptali istemli dava açtığını, davanın reddine karar verildiğini belirterek katılım bedeli ve kredi borcundan payına düşen kısım olmak üzere toplam 28.170,70 TL'nin tahsili amacıyla Seferihisar İcra Dairesi'nin ████████ E sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.CEVAP
: Davalı vekili, taraflarınca açılan İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████████ E sayılı dosyasının alacak-borç ilişkisiyle alakalı olmadığını, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████████ Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda "kooperatifin kredi borundan payınıza düşen tutar" denilerek kredi borcuna yönelik olarak kooperatif ortaklarından tahsilat yapılamayacağının açıkça ortaya koyduğunu, dava konusu takibin dayanağı olarak gösterilen kredi borcunun müvekkilinden tahsil edilemeyeceğini belirterek, davanın reddini ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.DAİREMİZ KALDIRMA KARARINDAN ÖNCE İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████████ E ████████ K sayılı dosyasında verilen kararın henüz kesinleşmediği de göz önünde bulundurulduğunda davalının ortaklık sıfatının halen devam ettiği, diğer ortaklardan talep ve tahsil edilmeyen kredi payı borcu ile gübre bedelinin ortaklıktan çıkarma kararı kesinleşinceye kadar eşitlik ilkesi gereğince davalıdan da talep edilemeyeceğinden davanın reddine, davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmiştir.Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.DAİREMİZ KALDIRMA KARARI
: Dairemizce, ''Mahkemece dosyanın bilirkişiye tevdii edilerek alınan 23.09.2020 havale tarihli bilirkişi raporunda, her ne kadar gübre bedeli olan 1.875,00 TL'nin ödendiği belirtilmiş ise de, davacının istemde bulunduğu icra takibinde alacak kalemlerinin belirtilmemesi nedeniyle üretim bedelinin açıklanmayıp raporda bu bedelin gübre bedeli olarak kabul edilmesi suretiyle rapor düzenlendiği görülmüş olup, bu durumda Mahkemece yapılacak işin, davacı vekilinden öncelikle üretim bedeli olarak talep edilen kalem yönünden açıklamalı beyanlarının tespitinden sonra bilirkişiden asıl alacak kalemleri ve talepte bulunulan işlemiş faizi yönünden bilirkişi raporuna yapılan itirazları da kapsar şekilde ek rapor alınmaksızın karar verilmesi isabetli olmamıştır. Öte yandan İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████████ Esas ████████ Karar sayılı genel kurul kararının iptaline yönelik olarak ilk derece mahkemesince verilen davacı ... tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın mahkemece reddine dair verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 24.11.2020 tarih ████████ E-█████████ K sayılı kararımız ile istinaf başvurusunu HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine dair karar verildiği tespit olunmakla, işbu kararın kesinme şerhini içerir sureti getirtilerek değerlendirilmeksizin karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Kabule göre ise, İİK 67/2.maddesine nazaran kötüniyet tazminatı yönünden yasal şartların sübut bulmadığı, ancak Mahkemece kötüniyet tazminatına hükmedildiğinden HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne karar verilmiştir.DAİREMİZ KALDIRMA KARARINDAN SONRA İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, İzmir 1. ATM'nin █████████ E ████████ K sayılı dosyasında davalının kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına ilişkin genel kurul kararının usul ve yasaya uygun olduğundan bahisle davanın reddine karar verildiği, verilen kararın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin ████████ E █████████ K sayılı kararı ile esastan reddine karar verilerek kesinleştiği, diğer ortaklardan talep ve tahsil edilmeyen ve de kooperatif amaçları doğrultusunda kullanılan ve ödenmek suretiyle kapatılan kredi bedelinden davalıya düştüğü belirtilen payın eşitlik ilkesi gereğince davalıdan da talep edilemeyeceği, gübre bedeli borcunun ise davalı tarafından ödendiği ve ödemenin davacı kooperatife ait ticari defter ve belgelerde yer aldığı anlaşılmakla, açılan davanın reddine ve davacı kooperatifin kötü niyetinin ispatlanamadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.İSTİNAF NEDENLERİ
: Davacı vekili, İzmir 1. ATM'nin █████████ E ████████ K sayılı dosya ile davalı ortağın yükümlülüklerine aykırı davranması nedeniyle ortaklıktan çıkartıldığı, bu bakımdan yükümlülüklerine aykırı davranmak suretiyle bu ortağın, ürün tesliminde bulunan diğer ortaklarla eşit durumda olmadığını, davalının kooperatife üye olduğu dönemde alınan kredinin ortaklar lehine kullanıldığını, bilirkişi raporunda yapılan hatalı değerlendirmede belirtildiği gibi kullanılan kredi ile her bir üyeye karşılıksız kredi kullandırılmadığını, kredi ile elde edilen gelir tüm üyelerinve kooperatifin yararına kullanıldığını, dolayısıyla kredinin çekildiği dönemde mevcut üyelerden üyelikleri boyunca kredi borcuna ilişkin giderlerin, bu kredi ile sağlanan imkanlar karşılığında çeşitli isimler altında zamana yayılarak temin edildiğini, ancak çekilen krediden yararlanmasına karşın yükümlülüklerini yerine getirmekten imtina eden davalının, müvekkil kooperatifçe haklı olarak ortaklıktan çıkarılmasından sonra kredi borcunun davalının payına düşen kısmının tahsil edilebileceğini, bu bakımdan kredi borcunun payına düşen kısmının davalıdan talep edilmesinin hakkaniyete ve eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda gübre bedeli olarak açıklanan genel giderlere katılım bedeli olan 1.875-TL'nin takip tarihi itibariyle devam ettiğinin tespit edildiğini, bu tespite karşın gerekçeli kararda faturalandırılmış ve takip tarihi itibariyle devam etmekte olduğu bilirkişi raporu ile ifade edilen 1.875-TL tutarındaki alacağa ilişkin hüküm kurulmamasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.GEREKÇE
: Dava, kooperatif giderlerine katılım payı ve ihraç nedeniyle kooperatif kredisinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.Somut olayda, davalının, davacı kooperatif ortağı iken, ortaklıktan doğan yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle genel kurul toplantısında alınan kararla ortaklıktan çıkarıldığı, davalının ürettiği mandalina ürününü kooperatif dışındaki üçüncü kişiye satması ve bu ürünlerin üretimi için kooperatifçe harcanan bedeli kooperatife ödememesi yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle kooperatif giderlerine katılım payı ve ihraç nedeniyle kooperatif kredisinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, eldeki davanın söz konusu icra dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.Somut olayda, asıl alacak olarak talep edilen bedelin 26.295,70 TL'sinin kooperatifçe kullanılan banka kredisinden davalının payına düşen tutar olarak, 1.875 TL'sinin ise genel giderlere katılım bedeli olarak toplamda 28.170,70 TL talep edildiği, yerel mahkemece Dairemizin aynı konuya ilişkin emsal nitelikteki kararları doğrultusunda davalıdan kredi sözleşmesinden kaynaklı alacak talep edilmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu, gübre alacağının ise davalı tarafından █████/2015 tarihinde ödendiğinin davacının ticari defter ve kayıtlarıyla sabit olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında, tarafların iddia ve savunmalarıyla dayandıkları belgelere göre; davacı kooperatifin davalıdan kredi sözleşmesinden kaynaklı alacak talep etmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğunun tespit edilmesine, davalının üyelikten ayrılırken kooperatife genel giderlere katılım bedelini ödediğinin bilirkişi .... tarafından düzenlenen 10.07.2017 tarihli raporuyla belirlenmiş olmasına, mahkemece davacı aleyhine kötü niyet tazminatına da hükmolunmadığı dikkate alındığında davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazının da yerinde olmamasına, ilk derece mahkemesince verilen kararda herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamasına, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 615,40 TL peşin alındığından, yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere █████/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.