Samsun Bölge Adliye Mahkemesinin, ticari işlem gerçekleşmeden icra takibine konu edilen çek nedeniyle açılan menfi tespit davasında zorunlu arabuluculuk şartı sağlanmadığı için davanın usulden reddi kararını onadığı istinaf kararıdır.
Özet: Davacı, teslim edilmeyen inşaat demiri karşılığında verilen çek nedeniyle hakkında başlatılan icra takibi üzerine borçlu olmadığının tespiti için açtığı menfi tespit davasında, ilk derece mahkemesinin ticari dava niteliğindeki bu uyuşmazlıkta zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle davayı usulden reddetme kararını istinaf etmiş; ancak Bölge Adliye Mahkemesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/a maddesi ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a maddesi uyarınca konusu belirli bir miktar para olan menfi tespit davalarında arabuluculuğun dava şartı olduğunu ve ilk derece mahkemesinin bu nedenle davayı usulden reddetmesinde hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek istinaf başvurusunu reddetmiştir.
DOSYA NO
: ████████KARAR NO
: █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
: ....ÜYE
: ....ÜYE
: ....KATİP
: ....İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2025NUMARASI
: ████████Esas, ████████ KararDAVACI
: ....VEKİLİ
: ....DAVALI
: ....VEKİLİ
: ....DAVANIN KONUSU
: Menfi TespitTARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından .... Şubesinden alınmış olan çekin inşaat demiri alımı için verildiği....ile müvekkili şirket arasında anlaşma sağlanan ticaret gerçekleşmediğini, tüm görüşmelere rağmen davalıların teslim etmesi gereken 25 ton demiri teslim etmediğini, ancak bahse konu çek ile müvekkili firmaya 3. Taraflara karşı tarafa borçlandırıldığını, ticari zararın haricinde vermiş olduğu taahhütleri yerine getirmemesi sebebi ile müvekkilinin dolandırıldığını, çeklerden dolayı .... nolu çek ile ilgili olarak 3. Taraf olan ....'un Samsun İcra Dairesinin .... nolu █████/2024 tarihli ödeme ile icra takibi başlatıldığını belirterek, müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
:İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:İstinaf başvurusunda bulunan davacı vekili dilekçesinde özetle, mahkemece verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, müvekkilin davalı .... ile ticari ilişkisi olmadığından arabuluculuğun zorunlu olmadığından bahisle, mahkemece verilen kararın kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.DELİLLER
:Tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
:Dava, icra takibine konu çek sebebiyle davacının borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; davacı vekili, müvekkili şirket tarafından takip konusu çeki ticari alım-satım nedeniyle .... verildiğini, ancak mal teslimi yapılmadığını, çekin iade edilmeyerek davalıya ciro edildiğini, çek ile ilgili olarak 3. taraf olan ....un Samsun İcra Dairesinin .... nolu █████/2024 tarihli ödeme ile icra takibi başlatıldığını belirterek, müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talebinde bulunmuştur.Yerel mahkemece "davanın menfi tespit talepli ticari davalardan olduğu ve davalı .... hakkındaki davada zorunlu arabuluculuğa dair dava ön şartının yerine getirilmediği, arabuluculuk dava ön şartının tamamlanabilir dava şartlarından olmadığı kanaatine varılmakla HMK'nın 114/2 ve 115/2 maddesi gereğince davanın usulden reddine" dair karar verilmiştir.Karar davacı tarafından istinaf edilmiştir.█████/2023 tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde olup bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.6325 Sayılı HUAK'na "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile 18/A maddesi eklenmiş olup, 6325 sayılı HUAK'nun 18/A maddesinin 2. fıkrasında; "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi bulunmaktadır.Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle, davacının kambiyo senedine dayalı icra takibine konu edilen çek nedeniyle menfi tespit talebi bakımından mutlak ticari dava olan eldeki uyuşmazlık hakkında davalı ....yönünden zorunlu arabuluculuğa başvurulmadan açılan davada dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine dair verilen yerel mahkeme kararında bir isabetsizlik bulunmamasına; kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1.Davacı vekilinin İstinaf Başvurusunun Esastan REDDİNE.2.İstinaf karar harcı peşin alındığından, başkaca alınmasına yer olmadığına.3.İş bu kararın, bilgi mahiyetinde İlk Derece Mahkemesi'nce taraflara tebliğine.Dair, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan incelemede kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.█████/2025....Başkan....¸e-imza....Üye....¸e-imza....Üye....¸e-imza....Katip....¸e-imzaGEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ
: █████/2025Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!