kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında usuli kazanılmış hak ve arsa ile yapı değerlemesi uyuşmazlığına ilişkin temyiz incelemesi.

Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında usuli kazanılmış hak ve arsa ile yapı değerlemesi uyuşmazlığına ilişkin temyiz incelemesi.

Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili davasında, ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesinden sonra bölge adliye mahkemesince iki kez kaldırılması ve yeniden esas hakkında hüküm kurulması sürecini anlatan hukuki evrak, taşınmazın arsa vasfında emsal karşılaştırması ve yapılar için yıpranma payı düşülerek yapılan değerlemede yöntem hatası bulunmadığı, ancak davacı idare lehine oluşan usuli kazanılmış hakka riayet edilerek belirlenen bedel üzerinden hüküm kurulduğu yönündeki bölge adliye mahkemesi kararının, taraflarca temyiz edildiğini belirtmektedir.

5. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ███████ Esas, █████████ Karar

DAVA TARİHİ

: 20.04.2017

KARAR

: Yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ

: ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ███████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve bir kısım davalılar vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve bir kısım davalılar vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ..., .... (...) köyü 791 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalıların cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, baraj gölü sahasında kaldığından tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalılar lehine tek vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, fazla depo edilen bedelin iadesi için ... Bankası ... Şubesine müzekkere yazılmasına şeklinde karar verilmesinin hatalı olduğunu, depo edilen bedelin Vakıflar Bankasının ... Şubesine yatırıldığını, dava konusu taşınmaza arazi vasfına göre değer biçilmesi gerekirken arsa vasfında kabul edilerek buna göre değer biçilmesinin hatalı olduğunu, askı ilan tarihinden sonra taşınmaz üzerine yapıların yapıldığını, taşınmaz üzerinde bulunan evin 90 m² olarak hesaplanması gerektiğini, yapı sınıfının doğru belirlenmediğini, yapı birim fiyatı yüksek, yıpranma payının düşük hesaplandığını ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Bir kısım davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın metrekare değeri düşük belirlendiğini, yapıların bedelinin eksik hesaplandığını ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaz arsa niteliğinde olup 2942 sayılı Kanun'un kıymet takdir esaslarını belirten 11 nci maddesinin birinci fıkrasının arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak ve üzerinde bulunan yapılara aynı Kanun'un 11 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yapının yaşına göre yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmediği; ancak İlk Derece Mahkemesinin 20.04.2017 tarihli ilk kararına karşı davacı idare ile davalılar ... ve ...'ın istinaf başvurusunda bulunduğu (her ne kadar davalı ... adına da vekâleten istinaf dilekçesi verilmiş ise de istinaf aşamasında dosyaya kazandırılan vekâletnameler ve 20.05.2024 havale tarihli beyan dilekçesinden Avukat ...'un davalı ...'ın vekili olmadığı anlaşılmıştır) anlaşılmış olup Mahkemenin ilk kararıyla dava konusu taşınmazın metrekare birim değerinin 72,15 TL olarak tespit edildiği, bu itibarla Mahkemenin son kararıyla arsa metrekare birim değeri 183,00 TL olarak tespit edilmiş ise de ilk kararla belirlenen değer davacı idare yönünden, istinafa başvurmayan bir kısım davalılar nedeniyle usuli kazanılmış oluşturacağından Mahkemece davacı idare adına oluşan usuli kazanılmış hakka riayet edilmeksizin hüküm kurulması doğru görülmediği, bu itibarla Dairece yeniden hesaplama yapıldığı belirtilerek diğer yandan; dava konusu taşınmaz tek olup dava aynı hukuki nedene dayanarak açıldığından kendilerini vekille temsil ettiren davalılar lehine tek vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken davalılar lehine ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesi hatalı olduğu gerekçesiyle davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerinin istinaf itirazlarının kısmen kabulüne İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2. Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi doğrudur.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare ve bir kısım davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan alınmamasına, davalı ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,12.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.