İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, yarı römork sipariş sözleşmesine aykırılık nedeniyle teslim edilmeyen dorseler karşılığı verilen avans çekleri sebebiyle davacının borçlu olmadığının tespitine karar verdi.
Özet: Bir şirket, yarı römork siparişi karşılığında davalıya nakit ödeme ve toplam bir milyon Türk Lirası bedelli beş adet çek vermesine rağmen, davalının sözleşme gereği teslimat yükümlülüğünü yerine getirmeyip çekleri iade etmemesi üzerine menfi tespit davası açmış; mahkeme, davalının sözleşmeyi ihlal etmesi nedeniyle davacı şirketin verdiği çeklerin bedelsiz kaldığını tespit ederek, davacı şirketin dava konusu çekler sebebiyle davalıya herhangi bir borcu bulunmadığına karar vermiştir.
T.C.
İZMİR3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ███████KARAR NO
: ████████DAVA
: Menfi TespitDAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde, taraflar arasında imzalanan █████/2022 tarihli Yarı Römork Sipariş Sözleşmesi ile 4 adet dorsenin satın alımı konusunda anlaşmaya varıldığını, davacının bir miktar nakit ödeme yaptığını, kalan kısım için ise 5 adet toplam 1.000,000,00-TL bedelli çek verdiğini, ancak davalının sözleşme ile belirlenen tarihte dorseleri teslim etmediğini, sözleşmeye aykırı davranarak sözleşmenin feshine sebebiyet verdiğini, çekleri de iade etmediğini ileri sürerek, davacı şirketin davalı tarafa dava konusu edilen 5 adet çek nedeni ile borçlu olmadığının tespitine ve çeklerin İİK 72/2.md uyarınca muhatap bankaca tedbiren ödenmesinin önlenmesi ayrıca dava konusu çeklere ilişkin icra takibi başlatılması halinde icra takiplerinin dava süresince tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalıya dava dilekçesinin tebliğ edilmesine rağmen, davalı davaya cevap vermemiş, duruşmalara da katılmamıştır.Dosyaya bildirilen deliller toplanmış, dava konusu edilen çeklerle ilgili bankalara yazılar yazılmış, bilirkişi görüşüne başvurulmuştur.Davacı defterleri üzerinde inceleme yapılmak üzere talimat yazılmış, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin ███████ Talimat sayılı dosyası ile SMMM ...'den alınan 26.04.2024 tarihli bilirkişi raporunda, davacının 2023 yılı defter kayıtlarında 5 adet toplam 1.000.000,00-TL tutarındaki çeklerin davacı firma tarafından düzenlenerek davalı hesabına borç kaydı yapıldığını, çeklere ilişkin ödeme kaydı olmadığını, çeklerin ödenmemesi sebebi ile davalının davacıya bir borcunun olmadığı belirtilmiştir.Dava konusu çeklerin ibraz edilip edilmediği, ödenip ödenmediği bankalara sorulmuş, Türkiye ... Bankası A.Ş. Tarafından mahkememize gönderilen 19.12.2023 tarihli cevabı müzekkere ile ...seri nolu, 30.04.2023 keşide tarihli 200.000,00-TL tutarlı çekin Akbank'a ibraz edildiği, takas uygulamaları kapsamında 02.05.2023 tarihinde çek bedelinin ödendiği, 0836001 seri nolu, 30.05.2023 keşide tarihli 200.000,00-TL tutarlı çekin Yapı ve Kredi Bankasına ibraz edildiği, takas uygulamaları kapsamında 30.05.2023 tarihinde çek bedelinin ödendiği bildirilmiştir.T... Bankası A.Ş. Tarafından mahkememize gönderilen 17.10.2024 tarihli cevabı müzekkere ile 31.03.2023 keşide tarihli, 200.000,00-TL bedelli, 0835999 seri numaralı çekin son ciranta tarafından ibraz edildiği, aynı bankanın 15.10.2024 tarihli cevabı müzekkeresi ile ... seri nolu, 28.02.2023 keşide tarihli, 200.000,00-TL bedelli çekin son ciranta tarafından 03.02.2023 tarihinde ibraz edildiği bildirilmiştir.... Türk Katılım Bankası A.Ş. Tarafından mahkememize gönderilen 15.10.2024 tarihli cevabı müzekkere ile 30.03.2023 keşide tarihli, ... seri nolu 200.000,00-TL bedelli çekin son ciranta tarafından ibraz edildiği bildirilmiştir.Toplanan tüm deliller karşısında, taraflar arasında 10.10.2022 tarihli yarı römork sipariş sözleşmesi düzenlendiği, sipariş verilen dorselerin teslim tarihinin sözleşme tarihi itibarı ile 2 ay olduğu, her bir dorsenin 285.000,00-TL olduğu, 60.000,00-TL nakit kalan kısmı için çek verileceğinin sözleşmede düzenlendiği, davacı şirketin 2023 yılı defter kayıtlarına göre davalıya verilen 30.01.2023 tarihli, 200.000,00-TL bedelli, 28.02.2023 tarihli 200.000,00-TL bedelli, 31.03.2023 tarihli 200.000,00-TL bedelli, 30.04.2023 tarihli 200.000,00-TL bedelli, 30.05.2023 tarihli 200.000,00-TL bedelli 5 adet çekin davacı defterlerine kaydedildiği, davalı tarafından sözleşme konusu 4 adet dorsenin davacıya teslim edilmediği, davalıya çıkarılan ihtarlı davetiyenin tebliğine rağmen davalı tarafça davaya ve çeklere ilişkin beyanda bulunulmadığı, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeden kaynaklı olarak davalı tarafça davacıya sözleşmede belirtilen dorselerin teslimlerinin yapılmasına yönelik yükümlülük üstlenilmiş ise de adı geçen davalının bu yükümlülüğünün yerine getirilmediği ve bu nedenle de çeklerin avans çeki olarak nitelendirilmesi gerektiği kanaatine varılmakla davacı şirket tarafından davalıya teslim edilen dava konusu çekler sebebiyle bedelsiz yönündeki iddiasının yerinde olduğu anlaşılmakla, davalıya verilen çeklerden dolayı ve sözleşme kapsamında davacının davalı ...'e borçlu bulunmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.Davaya konu çeklerden keşidecisi davacı şirket, lehtarı davalı olan, Türkiye... Bankası Anonim Şirketi'nin Darıca Şubesi'ne ait,...seri numaralı, keşide yeri Kocaeli, 30.04.2023 tarihli, 200.000,00 Türk Lirası bedelli, Keşidecisi davacı şirket, lehtarı davalı olan, Türkiye ... Bankası Anonim Şirketi'nin Darıca Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, keşide yeri Kocaeli, 30.05.2023 tarihli, 200.000,00 Türk Lirası bedelli iki adet çekin dava tarihinden sonra 3.kişi tarafından muhatap bankaya ibraz edilerek tahsil edilmiş olduğundan, bu çekler yönünden dava istirdat davasına dönüşmüş ve ödenen bu iki çek bedelinin davalıdan istirdatına karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜ ile; davacının dava konusu Keşidecisi davacı şirket, lehtarı davalı olan, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi'nin Darıca Şubesi'ne ait,... seri numaralı, keşide yeri Kocaeli, 30.01.2023 tarihli, 200.000,00 Türk Lirası bedelli, Keşidecisi davacı şirket, lehtarı davalı olan, Türkiye... Bankası Anonim Şirketi'nin Darıca Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, keşide yeri Kocaeli, 28.02.2023 tarihli, 200.000,00 Türk Lirası bedelli, Keşidecisi davacı şirket, lehtarı davalı olan, Türkiye ...Bankası Anonim Şirketi'nin Darıca Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, keşide yeri Kocaeli, 31.03.2023 tarihli, 200.000,00 Türk Lirası bedelli, Keşidecisi davacı şirket, lehtarı davalı olan, Türkiye ... Bankası Anonim Şirketi'nin Darıca Şubesi'ne ait, ...seri numaralı, keşide yeri Kocaeli, 30.04.2023 tarihli, 200.000,00 Türk Lirası bedelli, Keşidecisi davacı şirket, lehtarı davalı olan, Türkiye ... Bankası Anonim Şirketi'nin Darıca Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, keşide yeri Kocaeli, 30.05.2023 tarihli, 200.000,00 Türk Lirası bedelli çeklerden dolayı ve sözleşme kapsamında davalı ...'e borçlu bulunmadığının TESPİTİNE,2-Ödenen Keşidecisi davacı şirket, lehtarı davalı olan, Türkiye ...Bankası Anonim Şirketi'nin Darıca Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, keşide yeri Kocaeli, 30.04.2023 tarihli, 200.000,00 Türk Lirası bedelli, Keşidecisi davacı şirket, lehtarı davalı olan, Türkiye... Bankası Anonim Şirketi'nin Darıca Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, keşide yeri Kocaeli, 30.05.2023 tarihli, 200.000,00 Türk Lirası bedelli çek bedellerinin davalıdan İSTİRDATINA,3-Yatırılan teminatın iadesi konusunda hüküm kesinleştikten sonra karar OLUŞTURULMASINA,4-Karar tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 68.310,00-TL harçtan peşin alınan 17.077,50-TL harcın düşümü ile bakiye 51.232,50-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,5-Davacı, kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 152.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,6-Davacı tarafça aşağıda dökümü yazılı toplam 20.775,65-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,7-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 Sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran taraflara İADESİNE,Dair, davacı vekilinin yüzünde, davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Başkan ...✍e-imzalıÜye...✍e-imzalıÜye ...✍e-imzalıKatip ...✍e-imzalıDavacı tarafından yapılanYargılama giderleri dökümü
:179,90-TL başvurma harcı,7.077,50-TL peşin harç,2.500,00-TL bilirkişi gideri,245,25-TL posta gideri,773,00-TL tebligat gideri,20.775,65-TL TOPLAM