yurt dışı çalışma iddialı işçilik alacakları davasında, iş akdinin ve gerçek işverenin tespiti için mahkemece delil araştırma yükümlülüğünün eksik yerine getirilmesi.

Yurt dışı çalışma iddialı işçilik alacakları davasında, iş akdinin ve gerçek işverenin tespiti için mahkemece delil araştırma yükümlülüğünün eksik yerine getirilmesi.

Özet: Davacı, davalı işveren tarafından haksız feshedildiğini iddia ederek ihbar tazminatı ve diğer işçilik alacaklarını talep etmiş, davalı ise davacının Iraktaki farklı bir firmada çalıştığını ve kendi işçisi olmadığını savunmuş, yerel mahkeme davacının hizmet akdini ispatlayamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş; ancak Yargıtay, mahkemenin davacının Iraka gidiş-dönüş kayıtları, sağlık raporu, davalıdan veya davacının yakınlarına yapılan banka ödemeleri gibi ispat araçlarını yeterince araştırmadan ve tanık dinletme konusunda usulüne uygun mehil vermeden karar vermesinin hatalı olduğunu belirterek hükmü bozmuştur.

9. Hukuk Dairesi ██████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA

:Davacı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ile genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, davayı reddetmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti

Davacı, davalı işverenin Adana'daki irtibat ofisi aracılığıyla davacının Irak ülkesindeki firmasında çalışmaya başladığını, ücretlerinin eksiksiz ödenmesi talebi üzerine iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini belirterek ihbar tazminatı ile fazla çalışma, genel tatil, hafta tatili alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti

Davalı, 2004 yılı itibariyle Irak'daki tüm faaliyetlerine son verdiğini, davacının ... ibaresi ile kasttetiği şirketin davalı şirket olmadığını, ......isimli Irak'da kurulmuş ve Irak kanunlarına tabi bir Irak şirketi olduğunun düşünüldüğünü, bu nedenle davacının davalı şirkette çalışmadığından husumet itirazında bulunduklarını, yapılan araştırma neticesinde davacının amerikan ordusunun en büyük taşeronu KBR isimli şirketine iş yapan ......isimli şirketin aldığı ihalelerin çoğunu ....isimli şirkete ihale ettiğini ve davacının da aslında ....isimli şirkette çalıştığının tespit edildiğini, davacının bu şirket ile imzaladığı iş akti ile davacının Irak'da hangi şirkette çalıştığını açıkça ortaya koyduğunu, ayrıca davalı şirketin ....isimli şirkette çalıştığını ispatlayan ....banka hesabından davacıya yapılan maaş ödeme dekontlarına da ulaşıldığını, bu hususların davacının .... İşçisi olduğunu ispatladığını, davacının imzasını taşıyan delilllere banka kayıtlarına rağmen bunun aksini iddia etmesi halinde yazılı delille ipatlaması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir. .

C)Yerel Mahkeme Kararının Özeti

Mahkemece, " davacı taraf kendisine verilen kesin süre içerisinde iddialarını ispatlayabilecek başkaca her hangi bir delil ve belge ibraz edememiştir. Buna karşılık davalı işverence ibraz edilen emsal mahkeme kararlarında ...... ile davalı şirket arasında hukuki veya organik bağ bulunduğu ispatlanamadığından red kararları verildiği görülmektedir.Açıklanan gerekçelerle hizmet akdinin varlığını ve buna bağlı olarak diğer işçilik haklarını talep etme hakkı bulunduğunu ıspat yükü kendisine ait olan davacının bu yükümlülüğünü yerine getirecek delil ibraz edemediğinden, hizmet akdinin varlığı ispatlanamadığından" bahisle davanın reddine karar vermiştir.

D)Temyiz

Kararı davacı taraf temyiz etmiştir.

E) Gerekçe

Davacı, Irak ülkesinde davalı firmada çalışmakta iken iş sözleşmesinin davalı tarafça haksız olarak feshedildiğini iddia etmiş, davalı ise davacının davalı şirket çalışanı olmadığını savunmuştur.

Mahkemece, ispat yükü kendisinde olan davacının hizmet sözleşmesinin varlığını ve buna bağlı diğer işçilik haklarını ispat edemediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece yapılan değerlendirme ve ulaşılan sonuç hatalıdır.

Şöyle ki; davacı delil listesinde işyeri kayıtlarına, uçuş ve pasaport kayıtlarına dayanmış ise de mahkemece davacının Irak ülkesine belirtmiş olduğu tarihlerde gidip gitmediği eğer gitmişse yurtdışına çıkış işlemlerinin davalı şirketçe yerine getirilip getirilmediği araştırılmamıştır.

Yine davacının delil listesinde belirttiği sağlık raporunun davacıya yönelik olup olmadığı, davacı hakkında olduğunun tespiti halinde nereden temin edileceği ve tarihi de davacıdan sorularak söz konusu sağlık raporu getirtilmemiştir.

Davacının 28.4.2011 tarihli duruşmadaki beyanına göre " ayrıca çalışanların Türkiye'deki yakınlarının hesabına para yatırılıp yatırılmadığının bankadan sorulmasını talep ederiz" şeklindeki beyanı karşısında davacıdan, kendisinin ya da yakınlarının banka hesaplarına davalı şirket tarafından para yatırılıp yatırılmadığı yatırılmışsa banka hesap numaraları ve hesabın bulunduğu banka/bankaların sorularak tespiti ile söz konusu banka kayıtları getirtilerek yapılan ödemelerin davalı şirket tarafından yapılıp yapılmadığı araştırılmaksızın karar verilmiştir.

Yine davalı tarafından davacıya ... isimli şirketten maaş ödemelerine ilişkin makbuzların adı geçen şirketten celbi talep edilmiş ise de mahkemece bu yöndeki talep reddedilmiştir. Ancak mahkemece, davalıdan söz konusu ödemelerin yapıldığı banka sorularak ulusal banka aracılığıyla ödendiğinin tespiti halinde söz konusu banka kayıtlarının da celbi ile yapılan ödemelerin davalı şirket tarafından yapılıp yapılmadığı araştırılmamıştır.

En önemlisi de mahkemece, davacının gösterdiği tanıklar yönünden tanıklık ücreti ve posta gideri yatırarak adresleri mahkemesine talimat yazılması için verilen 15 günlük kesin mehilin usulüne uygun olmadığı da görüldüğünden tarafların gösterdiği tanıklar dinlenilerek davacının çalıştığını iddia ettiği dönemdeki fiili çalışma olgusunun tereddütsüz bir şekilde tespiti gerekirken eksik inceleme ile sonuca gidilmesi de hatalıdır.

Ayrıca davalı tarafından yargılama aşamasında ibraz edilen mahkeme kararlarının temyiz incelemesi neticesinde Dairemizce eksik inceleme nedeniyle bozulmasına karar verildiği de anlaşılmıştır. ( Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 4.11.20 10... /4736 E, ██████████ K., Yargıtay 9. HD, 4.11.20 10... /4737 E., ██████████ K., Yargıtay 9 HD., 4.11.20 10... /28960 E., ██████████ K., Yargıtay 9. HD. 4.11.20 10... /29768 E., ██████████ K.,)

Bu nedenlerle mahkemece, yukarıda belirtilen hususlar yönünden araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F)Sonuç

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 23.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.