Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin banka ile davacı arasındaki vefa hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasında aşırı yararlanma iddiasının ve dava şartlarının incelendiği gerekçeli karar.
Özet: Davacı, ekonomik zorluklar içinde olduğu dönemde davalı banka ile imzaladığı, aşırı yararlanma (sömürü) iddiasıyla nispi butlanla batıl olduğunu savunduğu 16.09.2024 tarihli satış ve bir yıllık vefa sözleşmesinin iptalini, bu sözleşme kapsamında bankaya devredilen dört adet taşınmazın tapularının iptaliyle adına tescilini ve taşınmazlar üzerine tedbir konulmasını talep etmiştir. Mahkeme, davanın vefa hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davası niteliğinde olduğunu saptayarak, yargılamaya devam etmeden önce, Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca dava şartlarının ve mahkemenin görevinin mevcut olup olmadığını inceleyeceğini belirtmiştir.
ESAS NO
: 2025/KARAR NO
: 2025/BAŞKAN
:ÜYE
:ÜYE
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:DAVA
: Tapu İptali Ve TescilDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 2021 ile 2023 yılları arasında davalı bankadan parçalı şekilde ihtiyaç kredisi kullandığını, kredi taksitlerini eksiksiz ve düzenli şekilde ödemeye devam ederken bir süre sonra ... hastalığının ülke ekonomisine, ticari işletmelere ve enflasyona olan baskısının kendisini de etkileyerek borçlarını ve taksitlerini ödemede zorlanmaya başladığını, hakkında iflas davası açıldığını fakat yinede borçlarına olan sadakatinden vazgeçmeyerek, borcu ödemek için ödeme kolaylıklarından ( yapılandırma ve sair ) faydalanarak borcu kapatmak istediğini, müvekkili ile davalı bankanın 16.09.2024 tarihli satış ve 1 yıllık vefa (geri alım) sözleşmesi imzaladığını, işbu sözleşmenin nispi butlanla batıl olduğunu, MK-2 ve TBK-28' hükümleri uyarınca iptalinin gerektiğini, davalı bankanın; ekonomik buhran döneminden geçen müvekkilinin zor durumda kalmasından faydalanarak, sözleşme edimleri arasında bariz bir dengesizlik yaratmış ve ana borcunu tahsil etmekten öte sömürü kastıyla hareket etmiş olduğunu, aşırı yararlanma iddiasının; davalı bankanın borca ilişkin birleşik faiz uygulanması, protokolde ev değerinin kasti şekilde düşük gösterilmesi, mülkiyeti talep edilen evlerden yalnızca 2 tanesinin devri ile borç tahsil edilebiliyorken yetinmeyip tam 4 evin mülkiyetinin alınması, yine kasti şekilde borç miktarından daha fazla tahsilat yapılması, sebepsiz zenginleşmeye yol açar şekilde aşırı kazanç elde edilmesi durumları ile ispatlı olduğunu, ivedilikle ihtiyati tedbir kararı verilerek yargılama konusu yapılan; ... İli, ... İlçesi, ... Mah. 1416 Ada 3 Parsel 1 Nolu Bağımsız Bölüm, ... İli ... İlçesi ... Mah. 288 Ada, 2 Parsel 2 Nolu Bağımsız Bölüm, ... İli, ... İlçesi, ... Mah. 789 Ada 5 Parsel 3 Nolu Bağımsız Bölüm ve ... İli, ... İlçesi, ... Mah. 6 Ada, 56 Parsel 10 Nolu Bağımsız Bölümlü taşınmazların iyi niyetli 3 . kişilere devrini engelleyen tedbir şerhinin tapu kütüğüne işlenmesini, 16.09.2024 Tarihli protokolün nispi butlanla batıl olduğunu tespiti ile iptalini, ... İli, ... İlçesi, ... Mah. 1416 Ada 3 Parsel 1 Nolu Bağımsız Bölüm, ... İli ... İlçesi ... Mah. 288 Ada, 2 Parsel 2 Nolu Bağımsız Bölüm, ... İli, ... İlçesi, ... Mah. 789 Ada 5 Parsel 3 Nolu Bağımsız Bölüm ve ... İli, ... İlçesi, .... Mah. 6 Ada , 56 Parsel 10 Nolu Bağımsız Bölümlerin tapu iptali ile intikal önceli malik olan mülkiyet hakkı sahipleri lehine tescilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine tahmilini talep ve dava etmiştir.KANITLAR
:Dava dilekçesi vs.KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :Dava ;vefa hakkına dayalı tapu iptali ve tescili davasıdır.Davanın, davacı ile davalı banka arasında daha önce kullandırılan ticari krediler sonucu davacı tarafından ödenmesi gereken borçların yapılandırılması amacıyla imzalanan █████/2024 tarihli sözleşmeye istinaden vefa hakkına dayalı tapu iptal ve tescil isteminden ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Vefa (geri alım) hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davası B.K.'nun 237 ve TMK'nın 716 maddesine dayanmakta olup bu hak ayrıntısıyla borçlar kanununda düzenlenmemiştir. Ancak, tıpkı ön alım ve alım davaları gibi taşınmazın aynına ilişkin olup şahsi hakka dayalı bir davadır. Dava şartlarının amacı, bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek, böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır ().Dava şartları 6100 sayılı HMK 114/1 maddesinde düzenlenmiş olup, mahkemenin görevli olması da dava şartları arasında sayılmıştır.Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, bir dava ancak görevli mahkemece incelenebilir. Herşeyden önce mahkeme görevli olmalıdır.Dava şartlarının incelenmesini düzenleyen HMK 115/ 1 maddesinde ,dava şartlarının mevcut olup olmadığının yargılamanın her aşamasında incelenebileceği, 2.bentte ise dava şartı noksanlığının tespit edilmesi halinde davanın usulden reddine karar verileceği düzenlenmiştir. Yine HMK 138/1 maddesinde mahkemenin, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar vereceği, gerektiği taktirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebileceği belirtilmiştir.Dava şartları ve ilk itirazların karara bağlanması için, tarafların açıklamaları yeterli ise hâkim, dosya üzerinden karar verebilir. Verilen karar (görevsizlik veya yetkisizlik kararı gibi) davayı (o mahkemede) sona erdirici nitelikte ise, hâkim tarafları ön inceleme duruşmasına davet etmeden (dosya üzerinden) gerekli kararı verebilir. Bu hâlde ön inceleme duruşması yapılmasına, tarafların ön inceleme duruşmasına davet edilmesine ve tahkikat aşamasına geçilmesine gerek kalmaz.Nitekim 6100 sayılı HMK’nın 138. madde gerekçesinde de, usule ilişkin hususların, şekli nitelik taşıdıklarından yargılamanın başında dosya üzerinden de incelenerek karara bağlanabileceği ancak mahkemenin kararını vermek için tarafların dinlenmesine ihtiyaç duyması hâlinde bunu tahkikat aşamasında değil, ön inceleme oturumunda yapacağı, böylece dava şartları ve ilk itirazlarla ilgili sorunların, en geç tahkikat başlamadan ön inceleme duruşması sonunda karara bağlanmasının amaçlandığı belirtilmiştir.Anılan düzenleme ile hâkime dava şartlarına ilişkin olarak hangi aşamada karar verilmesi noktasında takdir hakkı tanınmış olup, hâkim tarafların dinlenmesine ihtiyaç duymaması hâlinde gerekli gördüğü takdirde dosya üzerinden de karar verebilecektir.Dolayısıyla yukarıdaki açıklamalar ışığında ve ... ... ███████- esas- 2019/ karar sayılı emsal kararı uyarınca davalıya tebligat yapılmasına veya öninceleme duruşması yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan incelemeyle karar verilmiştir.TTK'nun 4.ve 5.maddesine göre davanın mutlak ticari davalardan olması veya her iki tarafın tacir ve açılan davanın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunması halinde açılan davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevi içinde olacağı, ancak taraflar arasında imzalanan█████/2024 tarihli protokole göre açılan vefa hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasının ise TMK'dan kaynaklanan tapu iptali ve tescil işlemine ilişkin kişisel hak doğuran davalardan olduğu, mutlak veya nispi ticari davalardan olmadığı, dolayısıyla davaya bakmakla görevli mahkemelerin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu aşikardır. (... 14. Hukuk Dairesinin 2014/ E- 2016/ K.sayılı ilamı) Bu nedenle görevsizlik kararı verilmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlere,1-Davanın görev dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, ... Asliye Hukuk Mahkemeleri’nin görevli olduğuna,2-HMK’nın 20. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde talep halinde dosyanın ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, talep olmadığı takdirde dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine,3-Davacı vekilinin İhtiyati Tedbir Talebinin Görevli Mahkemece değerlendirilmesine,4-HMK'nın 331.maddesine göre yargılamanın görevli mahkemede devam etmesi halinde yargılama giderlerin görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesince takdirine, yargılamanın görevli mahkemede devam etmediği takdirde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden yargılama giderlerinin tespiti ve hükmedilmesine,Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345.maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere karar verildi. █████/2025Başkan¸E-imzalıdır.Üye¸E-imzalıdır.Üye¸E-imzalıdır.Katip¸E-imzalıdır.