Yargıtay bozma kararları sonrası görülen kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil davasında, taşınmazın mera ya da kültür arazisi vasfının özel mülkiyete konu olup olamayacağı ve zilyetlikle kazanımı tartışması.
Özet: Davacı, kadastro çalışmaları sırasında adına tescil edilen ancak daha sonra mera olarak kaydedilen taşınmazları miras, taksim ve 40 yılı aşkın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle malik sıfatıyla kullandığını ileri sürerek tapu iptali ve tescil talep ederken, davalılar taşınmazların toprak tevzi komisyonu çalışmalarıyla mera veya köy tüzel kişiliğine ait kültür arazisi olduğunu ve zilyetlikle kazanılamayacağını savunmuş; ilk derece mahkemesinin davayı kabul kararı Yargıtay tarafından delil eksiklikleri ve tespit yöntemleri nedeniyle iki kez bozulmuş, yerel mahkeme son bozmaya uyarak taşınmazların kültür arazisi olduğunu belirterek davayı reddetmiş, davacı ise bu kararı 40 yıllık zilyetliğine ve kültür arazisinin özel mülkiyete konu olabileceği iddiasına dayanarak temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI
: ████████ E., ███████ K.Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı dava dilekçesinde; ... ili, ... ilçesi, ... köyü 1 23... , 71, 45, 35 parsel sayılı taşınmazların kadastro çalışmaları sırasında adına tescil edildiğini, fakat daha sonra mera olarak kaydedildiğini, taşınmazları irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile 40 yıldır malik sıfatıyla zilyet olarak kullandığını ileri sürerek davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAP1.Davalı Hazine temsilcisi cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazların 4753 sayılı Kanun'a istinaden 66 nolu Toprak Tevzi Komisyonu çalışmaları sırasında evveliyatların kadim mera olduğu ve halen de bu amaçla kullanıldığı, mera vasfı ile kamu orta malı olduğu tespit edildiğinden zilyetliğe dayalı kazanımın mümkün olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.2.... cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazların mera olduğunu, davacının haksız şekilde müdahalede bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIDoğubeyazıt Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.12.2015 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne, çekişmeli 1 23... , 71, 45... parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.IV. BOZMA VE BOZMA SONRASI YARGILAMA SÜRECİA. 1.Bozma KararıMahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili ve davalı Köy Tüzel Kişiliği tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 24.04.2019 tarihli █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararıyla; “tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları ve taşınmaza komşu durumunda bulunan taşınmazların kadastro tespit tutanakları ile varsa dayanakları ve çekişmeli taşınmazla ilgili toprak tevzi evrakı getirtilerek dosya ikmal edilmeli, daha sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları ve 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulu ile fen bilirkişisi hazır olduğu halde yeniden keşif icra edilmesinin" gereğine değinilerek hüküm bozulmuştur. Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, hava fotoğrafları ve bilirkişi raporlarına göre dava konusu taşınmazların mera ve ham toprak vasfında olmayıp özel mülkiyete konu olabilecek tarım arazisi vasfında olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.B. 2. Bozma KararıDairenin 31.10.20 23... /4537 Esas, █████████ Karar sayılı kararıyla; doğru sonuca varabilmek için öncelikle, kadastro tutanaklarında gösterilen çekişmeli taşınmazların tespitine esas tapu kayıtları ve Toprak Tevzi Komisyonunca düzenlenen pafta krokisi ve ekleri ve bulunması halinde toprak tevzi çalışmaları sırasında bu taşınmazlar yönünden herhangi bir kayıt ya da belgenin uygulanıp uygulanmadığı belirlenmeli, varsa tesis ve tedavülleri ile birlikte getirtilmeli, komşu taşınmazlara ait tespit tutanakları dayanağı kayıtlarıyla, çekişmeli taşınmazların dağıtıma tabi tutulup tutulmadığı ilgili yerlerden sorularak dağıtıma tabi tutulmuş ise dağıtım cetvelleri ve haritaları ile dağıtım sonucu oluşan tapu kayıtları celp edilmeli, mahallinde önceki bozma kararında gösterildiği şekilde uygulanarak dava konusu taşınmazlara uyup uymadığının belirlenmesi gereğine değinilerek hüküm bozulmuştur.C. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen KararMahkemenin yukarıda belirtilen tarih ve sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazların Hazine tapusunun oluşum nedeninin Toprak Tevzi Komisyonunca düzenlenen pafta ve krokisi dikkate alınarak kültür arazisi ve Köy Tüzel Kişiliğine ait yerlerden olduğu, davacının kültür arazisinde hak iddia edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde; taşınmazın davacıya babasından kaldığını 40 yılı aşkın süredir zilyetliğinde bulunduğunu, Yerel Mahkeme kararında kültür arazisinin özel mülkiyete konu olamayacağı tespitinin kabul edilmediğini, önceki karardaki gibi tam kabulüne karar verilmesi gerektiğini öne sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeDava; kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.Temyizen incelenen nihai kararların bozulması, 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesinin yollamasıyla davada uygulanması gereken 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesindeki sebeplerin varlığı halinde mümkündür.Kadastro sonucunda, ... ili, ... ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan 1 23... , 71, 45, 35 parsel sayılı taşınmazların 03.03.19 71... sıra nolu tapu kaydı ile mera olduğu belirtilerek kadim mera vasfıyla Kamu Orta Malı sınırlandırması yapılmıştır.Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, özellikle davacı tarafça "kültür arazisi" vasfındaki taşınmazlar hakkında hak iddia edilebilecek ise de zilyetlikle kazanım şartlarının davacı lehine oluşmadığı ve hakkın ispatlanamadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazının reddiyle usul ve yasaya ve bozma kararının gerekçelerine uygun olan kararın ONANMASINA,Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,17.09.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.