Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin, ürün teslimatının yapılmaması iddiasıyla kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasında arabuluculuk şartını inceleyen kararı.
Özet: Bu menfi tespit davasında davacı, davalıya ticari ilişki kapsamında gelecekteki ürün teslimatları için verdiği çek bedeli karşılığında kendisine ürün teslim edilmediği ve haksız fatura düzenlendiği gerekçesiyle herhangi bir borcu bulunmadığının tespitini isterken, davalı ise davanın zorunlu arabuluculuk şartı yerine getirilmediği için usulden reddini, esasa ilişkin olarak da davacının iddialarının kötü niyetli olduğunu, söz konusu çekin zaten ödendiğini ve davacının halen kendisine borçlu olduğunu iddia etmektedir.
T.C.
DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINAASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO
:KARAR NO
:HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
:DAVALI
:VEKİLİ
:DAVA
: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
:Mahkememize açılan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında cari yıl ve öncesine ait ticari ilişki mevcut olduğunu, işbu ticari ilişki kapsamında taraflar arasındaki alışverişlere ilişkin cari hesap dönemleri belirlenmiş olup, dönem sonu mutabakatı yapılarak yeni döneme başlanıldığını, yeni dönem içerisinde de davacı tarafından davalı şirketten alınacak ürünler için vade tarihi 3 veya 4 ay sonrası olan çeklerin davalı şirkete önceden verilerek, davalı şirketten alınacak ürünler ile ilgili siparişler çek ile birlikte verildiğini, ürünlerin davacıya ait işletmeye teslim edildikten sonra davalı şirket tarafından fatura düzenlendiğini ve çek vadesi geldiğinde ödeme yapılarak ticari alışveriş tamamlandığını, davaya konu uyuşmazlıkta yine yukarıda anlatıldığı şekilde bir ticari ilişki vuku bulduğunu, davacı tarafından davalı şirketten sipariş ürünler talep edildiğini ve davaya konu çek davalı işletmeye teslim edildiğini, ancak cari dönem içerisinde davalı şirket tarafından davacıya teslim edilmesi gereken ürünlerin teslim edilmediğini ve teslim edilmemesine rağmen davacı adına faturalar düzenlendiğini, davacı tarafından söz konusu faturaların kabul edilmeyerek iade faturası düzenlendiğini, söz konusu faturalar ve iade faturaları dilekçe ekinde sunulduğunu, davacının davalı şirket ile ürünlerin teslimi veya .....Bankasına ait .....seri numaralı, .....vade tarihli ve 1.226.500,00 TL bedelli çekin iadesi konusunda defalarca görüşmesine rağmen davalı şirket tarafından oyalandığını ve ürünler teslim edilmediği gibi davaya konu çek iadesinin de gerçekleşmediğini, taraflar arasındaki mutabakat belgesi, faturalar, iade faturaları, teslim edilen ürünlere ilişkin belgeler ve tarafların ticari defter kayıtları incelendiği vakit, davacının davalı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığı ve davaya konu çekin ticari ilişki sebebi ile ve tamamen ticari güven ilkesinden ötürü verildiğinin anlaşılacağını, davalı uhdesinde bulunan çekin, taraflar arasında mevcut ticari ilişki sebebi ile verildiği ancak davalı şirket tarafından çek bedeli karşılığında herhangi bir ürün gönderilmediği, işbu hali ile davacının davaya konu çek açısından davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığının tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Davalı Vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iş bu menfi tespit davasını açmadan zorunlu arabuluculuğa başvurması gerekirken, iş bu zorunlu prodesürü yerine getirmeden dava açmış olması nedeni ile davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının, malların teslim edilmediğini, malların teslim edilmemesi nedeni ile davalıya iade fatura kestiğini iddia ettiğini, öncelikle davacının dosyaya sunduğu davalıya ait faturalar incelendiğinde, en son faturanın .....tarihli faturalar olduğu, davacının, mallarının teslim edilmemesi nedeni ile iade faturalar kestiğini iddia ettiği iade faturaların düzenleme tarihinin ise .....olduğunun görüldüğünü, 8 gün içerisinde bahse konu faturalara itiraz edilmediğini, davacının davalıdan alıp ürünleri vermiş olduğu ihale firmalarının atması nedeni ile işlerinin kötüleşmesi nedeni ile 7 ay sonra kötü niyetli ve de davalının alacağına konmak için kötü niyetli hareket ederek iade faturalar düzenlediğini, bu yönü ile davanın reddinin gerektiğini, davacının 7 ay sonra davalıya kötü niyetli olarak kesmiş olduğu faturalara karşı 8 günlük itiraz süresi içinde iade faturası düzenleyerek davacıya iade faturaları iade edilmediğini, diğer yandan, davacının dava konusu yapmış olduğu çekin de davacı tarafından ödendiğini, söz konusu çek bedelinin davacının bakiye borcundan düşüldüğünü, davacının halen 1.225.610TL civarında davalıya borcunun bulunduğunu, ticari defterler incelendiğinde bu durumun ortaya çıkacağını belirterek davanın öncelikle usulden, müteakiben esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.YARGILAMA VE GEREKÇE
:Dava, menfi tespit davasıdır.7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde; "(1) Bu kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.Ticarî davalarda arabulucuya başvuru zorunluluğu getiren TTK m. 5/A(1) hükmü █████/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle bu fıkrada yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiştir......tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun'un m. 31 hükmü ile değişik 6102 sayılı TTK m. 5/A hükmünün son hali "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde olup, eldeki davanın .....tarihinde açılmış olması nedeniyle hükmün somut olayda uygulanması gerekir.Davacı dava dilekçesinin ekinde ara buluculuk son tutanağını eklememiş olup, Mahkememizce .....tarihli tensip tutanağının (9) numaralı ara kararı ile davacı tarafa, ara buluculuk son tutanağının aslını veya ara bulucu tarafından onaylanmış örneğini sunması için süre verilmiştir.Her ne kadar davacı vekili tarafından .....tarihli dilekçe ekinde ara buluculuk son oturum tutanağı sunulmuş ise de söz konusu tutanağın incelenmesinde, ara buluculuk başvuru tarihinin .....olduğu, yani başvuru tarihinin, işbu dava tarihinden sonra olduğu görülmüş, dava tarihinden önce ara buluculuk dava şartının yerine gelmemesi nedeni ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenler ile;1-Davanın ara buluculuk dava şartı yokluğu nedeni ile REDDİNE,2-Alınması gerekli 615,40 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 19.237,81 TL'nin mahsubu ile fazla yatan 18.622,41 TL harcın hükmün bu hali ile kesinleşmesi ve istek halinde davacıya iadesine,3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL ara buluculuk ücretinin, davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,5-Davalı tarafça yapılan yargılama harç ve gideri olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,6-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,7-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildiKatip HakimBu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununa göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.