döner sermaye kurum zararı nedeniyle başlatılan icra takibine itirazın iptali ile görev ihmaline dayalı icra inkar tazminatı hükmünün temyiz incelemesi.

Döner sermaye kurum zararı nedeniyle başlatılan icra takibine itirazın iptali ile görev ihmaline dayalı icra inkar tazminatı hükmünün temyiz incelemesi.

Özet: Dava konusu, kurum içi denetimlerde makbuz karşılığı tahsil edilen ancak döner sermayeye yatırılmayan paralar nedeniyle oluşan zararın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkâr tazminatı talebine ilişkin olup, başlangıçta ceza yargılamasındaki takipsizlik kararı ve davalıya atfedilen bir fiil olmaması gerekçesiyle reddedilen dava, istinaf mahkemesinin ceza dosyasının hukuk yargılaması için bağlayıcı olmadığı ve davalının kusurunun tespiti için uzman bilirkişi incelemesi gerektiği yönündeki kararı sonrası yeniden incelenerek, alınan bilirkişi raporları doğrultusunda davalının kendisine verilen tahsilat yetkisi görevini ihmal ettiği sabit görülerek icra takibine itirazın iptali ve icra inkâr tazminatına hükmedilmiş, bu karar yüksek mahkeme tarafından da davalının görev ihmalinin dosya kapsamı ile sabit olduğu gerekçesiyle onanmıştır.

4. Hukuk Dairesi ██████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Şanlıurfa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; kurum içi yapılan denetimlerde ... Şube Müdürlüğü'nde görevli ... ve dava dışı ...'ın kesilen makbuzlara karşılık alınan paraların bir kısmını döner sermaye saymanlığına yatırmadığı gerekçesiyle oluşan zararın tahsili amacıyla Şanlıurfa 3. İcra Müdürlüğünün ██████████ Esas sayılı dosyasında 140.215,34 TL üzerinden icra takibi başlatıldığını, borçlu davalı tarafından borcu bulunmadığı iddiası ile borca itiraz edildiğini ve takibin durduğunu belirterek icra takibine itirazın iptaline ve alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu olayla ilgili olarak ceza davası açıldığını ve dava dışı ...'ın cezalandırılmasına karar verildiğini, davalı hakkında savcılıkça zimmet suçundan dolayı kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ceza dosyasında dava dışı sanık ...'ın atılı suçu işlediğinin tespit edildiği, davalı ...'ın herhangi bir fiilinin tespit edilmediği, kaldı ki kovuşturma aşamasında davalı hakkında takipsizlik kararı da verildiği, usul ekonomisi ilkesi de nazara alınarak bilirkişi incelemesine gerek görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı taraflarca istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, ceza dosyasında verilen kararın bağlayıcı bir karar niteliğinde olmadığı, davalının kurum zararının oluşmasında kusurlu olup olmadığının tespiti amacıyla, olay tarihi itibariyle dava dışı ... ile birlikte resmi belgelere göre görev dağılımının tespiti, makbuz karşılığı alınan paranın döner sermaye hesabına yatırılması konusunda davalının ya da bir başka kişinin yetkili kılınıp kılınmadığı ve hangi şartla ve sürelerle yatırılması gerektiği, davalı ... dava dışı ... arasında hiyerarşik bir düzenleme bulunup bulunmadığının ilgili kurumdan sorulmak suretiyle, dosyanın Sayıştay denetçiliği yapmış, konusunda uzman bir bilirkişiye tevdi edilerek alınacak rapor doğrultusunda karar verilmek üzere, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak dosyanın mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, alınan bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulü ile davalının Şanlıurfa 3. İcra Müdürlüğünün ██████████ Esas sayılı takibe yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, davacının tazminat talebinin kabulü ile asıl alacak talebinin %20'si olan 25.279,03‬ TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine; Bölge Adliye Mahkemesince, yargılama harcı konusunda hükümde düzeltme yapılarak, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurularak davanın kabulü ile davalı borçlunun Şanlıurfa 3. İcra Müdürlüğünün █████████ Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, alacak likit olduğundan davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; asli görevi “teknikerlik” olan davalının daha sonra görevlendirme ile mutemet olarak görevlendirildiğini, zimmet suçu işleyenin dava dışı ... olduğunu, bilirkişi raporlarının çelişkili olduğunu, icra inkar tazminatına mahkum edilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kurum zararı nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, dosyada mevcut bilirkişi raporlarının birbirini teyit eder nitelikte olmasına, davalının görevi ihmalinin dosya kapsamı ile sabit olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirlemelidir. Davalının kendisine verilen tahsilat yetkisi görevini ihmal etmek suretiyle davacıyı zarara uğrattığı dosya kapsamı ile sabitse de; zimmet eylemini gerçekleştiren asli failin dava dışı muhasebe yetkilisi ... olması, olayın meydana geliş şekli, davacının asli görevinin "teknikerlik" olması, eylemden menfaat temin etmemiş olması göz önüne alındığında, hesaplanan zarardan 6098 sayılı TBK’nın 51. maddesi gereğince uygun miktarda hakkaniyet indirimi uygulanmak üzere kararın bozulması gerekmiştir.

3. İİK'nın 67/2 nci maddesi gereğince itirazın iptali davalarında borçlunun icra inkâr tazminatı ile sorumlu tutulabilmesi için itirazında haksız ve alacağın likit olması zorunludur. Somut olayda, dava konusu alacağın yargılamayı gerektirmesi nedeniyle alacağın likit olduğundan söz edilemez. Şu halde, mahkemece koşulları oluşmayan icra inkâr tazminatı isteminin reddi yerine kabulü doğru değildir.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Yukarıda (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.